Shyntýaıtynda, «Jańa ataýly – jaqsy umytylǵan eski nárse» dep fransýz zańger-jazýshysy Jak Peshe aıtqandaı, tarıhqa aınalǵan keńes zamanynda Qazaqstanda Joǵary jáne orta arnaýly bilim mınıstrligi men Oqý-aǵartý mınıstrligi bolǵan. Mundaı vedomstvolar keıbir kórshiles memleketterde sol qalpynda saqtalyp otyr, al О́zbekstan olarǵa qosa Mektepke deıingi bilim mınıstrligin de qurypty.
Ádilin aıtsaq, elimizdiń bilim salasynda sońǵy jyldary úmit kúttirerlikteı sapalyq ózgerister baıqalyp, muǵalim mártebesi bıikteı tústi. Alaıda ǵylym salasynda ilgerileý shamaly sııaqty. Tipti byltyr ǵylymı jobalarǵa respýblıkalyq bıýdjetten bólingen 4,4 mıllıard teńge ıgerilmeı qalǵan. Munyń ózi ǵalymdar tarapynan jıi aıtylyp júrgen «elimizde ǵylymdy damytýǵa qarjy az bólinedi» degen synı pikirdiń birjaqtylyǵyn ańǵartady.
Elimizdiń ǵylym jáne bilim salasynda qalyptasqan osyndaı oılanarlyq jaǵdaılar men oısyraǵan olqylyqtar jáne qoǵamda aıtylyp júrgen oryndy usynystar eskerilgendikten bolar, Memleket basshysynyń bıylǵy 11 maýsymdaǵy Jarlyǵymen burynǵy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi ekige bólinip, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi men Oqý-aǵartý mınıstrligi quryldy.
Bul rette ǵylym men joǵary bilimniń bastary biriktirilgeni, al orta arnaýly bilim salasy Oqý-aǵartý mınıstrligine berilgeni qısyndy ekeni daýsyz. Sonymen qatar Til saıasaty komıtetiniń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń quramyna qosylǵany kópshilik úshin tosyn sheshim boldy. Sebebi «Til saıasaty komıtetin óńirlerde qurylymdyq bólimshesi joq Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligine bergennen góri ony óńirlerde ózine baǵynyshty departamentteri bar jáne ákimdikterdiń Bilim basqarmalaryna sózi ótip, yqpaly júretin Oqý-aǵartý mınıstrliginiń quramynda qaldyrǵan jón emes pe edi? О́ıtkeni memlekettik tildi balabaqshadan bastap meńgerýdi jolǵa qoıý kerek qoı..» degen kúmándi pikir týyndap tur. Árıne, oǵan «Til saıasatymen Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi aınalysqany jón. О́ıtkeni Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýty osy mınıstrlikke qaraıdy. Til máselelerimen osy ınstıtýt shuǵyldanyp, ǵylymı negizdelgen jańa ádistemelerdi jasaýǵa tıisti. Olardy Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi til saıasaty jónindegi ýákiletti organ retinde barlyq vedomstvoǵa, sonyń ishinde Oqý-aǵartý mınıstrligine de mindetti túrde basshylyqqa alý úshin usyna alady», degen ýáj de aıtylyp jatyr.
Qalaı bolǵanda da, ǵylym men bilim salalarynda sony serpilis týǵyzatyn mańyzdy qadam jasalǵany anyq. Sonyń nátıjesinde Oqý-aǵartý mınıstrligi bilim berý uıymdaryndaǵy ózekti máselelerge basa kóńil bólip, olardy sheshýmen tabandyraq aınalysa bastaǵan tárizdi. Máselen, buqaralyq aqparat quraldarynyń habarlaýynsha, taıaýda atalǵan mınıstrlik apparatynyń otyrysynda oqýshylardy ystyq tamaqpen qamtamasyz etý máselesi qaralypty. Onda Oqý-aǵartý mınıstri Ashat Aımaǵambetov mektepterdiń ashanalaryndaǵy aspanǵa sharyqtaǵan baǵaǵa aıryqsha nazar aýdaryp: «Elorda mektepteriniń ózinde baǵanyń ósýi bar. 0,5 lıtr sýdyń baǵasy 350 teńge degen – masqara! Basqa oblystar da mektep ashanalaryndaǵy baǵany qarańyzdar. Jańa oqý jylyna deıin bul problema sheshilýi kerek», degen eken.
Árıne, mektep ashanasyndaǵy meıramhana baǵasyn jańa bilip, kókten túskendeı bolyp qaıran qalǵan mınıstrge ol týraly óz qaramaǵyndaǵy bilim salasyna jaýapty basshy qyzmetkerlerdiń nege baıandamaı kelgeni – túsiniksiz jaıt. Endi osy bilim salasyn – ásirese memlekettik satyp alý isinde bylyq-shylyqtyń ıisi múńkip turǵan «Avgııdiń at qorasyn» ǵylym men joǵary bilimniń bir narǵa júk bolatyn myń san sharýasynan qoly bosaǵan vedomstvo basshysynyń ózi tazalaýyna týra keleri anyq.
