«Tobyl» – «Ferensvarosh»
Shveısarııanyń Non qalasynda jerebesi tartylǵan Chempıondar lıgasynyń birinshi kvalıfıkasııalyq kezeńinde «Tobyl» Majarstan birinshiliginiń 33 dúrkin jeńimpazy «Ferensvarosh» klýbymen kezdesetin boldy. Bir ǵasyrlyq tarıhy bar Býdapesht komandasy Majarstannyń eń ataqty klýbtarynyń biri sanalady. Olar el chempıondyǵynan bólek, 24 márte Majarstan kýbogyn jeńip alǵan bolsa, alty ret Sýperkýbokta dara shyqqan. Sondaı-aq olar 1964/1965 jylǵy «Jármeńke kýbogynyń» (qazirgi – Eýropa lıgasy) fınalynda Italııanyń ataqty «Iýventýs» klýbyn 1:0 esebimen jeńip, óz tarıhynda alǵash ret Eýrokýbok básekesinde top jardy.
«Ferensvarosh» – keıingi tórt jylda Majarstan chempıondyǵyn eshkimge bermeı keledi. 2019 jyly chempıondyq tájdi qaıta kıgen soń klýb Chempıondar lıgasynyń jarystaryna qaıta qosyldy. 2020/2021 jylǵy maýsymda olar 1995 jyldan keıin alǵash ret týrnırdiń toptyq kezeńine joldama aldy. Byltyr Eýropa lıgasynyń toptyq básekesinde baq synady.
Transfermarkt deregi boıynsha, qazirgi tańda «Ferensvaroshtyń» transfer quny – 42,80 mıllıon eýro. «Tobyl» komandasynyń fýtbolshylary 10,13 mıllıon eýroǵa baǵalanǵan. «Ferensvarosh» sapynda 22 legıoner bar. Onyń ishindegi eń qymbat fýtbolshy – týnıstik Aıssa Laıdýnı. Oıynshynyń naryqtaǵy quny – 3,5 mıllıon eýro. «Tobylda» ruqsat etilgen segiz ǵana legıoner bar. Onyń eń baǵalysy – ózbekstandyq Igor Sergeev. Transfer quny – 1,70 mıllıon eýro.
«Ferensvarosh» – Eýrokýbok tarıhynda qazaqstandyq komandamen alǵash ret jolyqpaq. Eki komanda arasyndaǵy alǵashqy oıyn 6 shildede Qostanaıda, qarymta match 12 shildede Býdapeshtte ótedi dep josparlanǵan.
«Astana» – «Rakýv»
Elordanyń «Astana» klýby bıyl qatarynan ekinshi jyl ÝEFA Konferensııa lıgasynda baq synamaq. Keıingi jeti jylda alty márte el chempıony atanyp, Chempıondar lıgasynyń irikteý kezeńinde óner kórsetip júrgen «Astana» 2020 jyly Qazaqstan birinshiliginde kúmis júlde oljalap, Konferensııa lıgasynda oınaýǵa májbúr boldy. Elordalyqtar byltyr da sol mejeden kórinip, taǵy da Konferensııa lıgasyna joldama aldy. Bıylǵy qarsylas – Polshanyń «Rakýv» klýby.
«Rakýv» ta «Astana» sııaqty Polsha chempıonatynda «Leh» komandasyna jol berip, kúmis júldeni qanaǵat tutty. 1916 jyly qurylǵan klýb búginge deıin birde-bir ret óz eliniń chempıony atanbaǵan. Sebebi Chenstohova qalasynyń komandasy uzaq jyldar boıy Polsha chempıonatynyń eń tómengi lıgalarynda oınap, 2019 jyly joǵary topqa joldama aldy.
Elıtaly topqa qosyla salysymen, qatarynan eki jyl Polsha chempıonatynda ekinshi orynǵa taban tirep, eki márte Polsha kýbogy men bir márte sýperkýbogyn jeńip aldy. Aınaldyrǵan eki jylda zor tabysqa jetken komanda «á» degennen Eýrokýbok jolyndaǵy jarysta da mamandardyń tańdaıyn qaqtyrdy. Konferensııa lıgasyndaǵy tusaýkeser kezdesýinde Lıtvanyń «Sýdýva» klýbynan basym tússe, keıinnen Qazannyń «Rýbın» klýbyn jarys jolynan yǵystyrdy. Alaıda pleı-off kezeńinde Belgııanyń tájirıbeli «Gent» komandasynan aılasyn asyra almaı, toptyq kezeńge bir qadam qalǵanda súrindi.
«Rakýv» ÝEFA-nyń klýbtyq reıtınginde 274-orynda tursa, «Astana» qazirgi ýaqytta 80-satyǵa ornalasqan. Biraq polshalyq klýbtyń transfer baǵasy «Astanadan» eki jarym ese joǵary. Transfermarkt «Rakýv» fýtbolshylaryn 28,5 mıllıon eýroǵa, «Astananyń» oıynshylaryn 11,18 mıllıon eýroǵa baǵalaǵan. Eki ujym arasyndaǵy birinshi oıyn 21 shildede Polshada, qarymta kezdesý 28 shildede elordada ótedi.
«Qaırat» – «Kıshvarda»
ÝEFA Konferensııa lıgasynyń ekinshi irikteý kezeńinde Almatynyń «Qaıraty» Majarstannyń taǵy bir ujymy – «Kıshvardamen» kezdesedi. Byltyrǵy el chempıonatynyń qola júldegerine alǵashqy aınalymda jeńil qarsylas tap boldy dep aıtýǵa bolady. Sebebi 2003 jyly qurylǵan komanda byltyr ǵana Majarstannyń joǵary lıgasyna oralyp, bıyl kúmis júldege qol jetkizdi. El birinshiliginde de, Eýrokýbok oıyndarynda da tájirıbesi joq «Kıshvarda» «Qaıratqa» esh qıyndyq týdyrmaýy kerek. Onyń ústine Majarstan chempıonaty aıaqtalǵan bette komandadan birneshe tájirıbeli legıoner ketip qalǵan.
Degenmen qazirgi tańda «Qaırattyń» da jaǵdaıy asa máz emes. Birer apta buryn bas bapker Qurban Berdyev komandadan ketip, ornyna Kırıll Keker keldi. Sondaı-aq polshalyq legıoner Iаsek Gýralskı, kamerýndyq Davıd Ekve, ózbekstandyq Jasýr Jalolıddınov jáne taǵy basqa fýtbolshylardyń klýbtan ketkeni málim. Odan bólek, jaraqat alyp, alańǵa qashan oralatyny belgisiz fýtbolshylar da jeterlik. Qazaqstanda transfer terezesi ashylǵanymen, ázirge «Qaıratta» jańa fýtbolshy satyp ala qoıatyn qarjy da, múmkindik te joq. Sondyqtan bapkerler quramy aldaǵy oıyndarda akademııa tárbıelenýshileri men negizgi quramda júrgen birdi-ekili legıoner, atap aıtqanda Hose Kante, Joao Paýlo sekildi oıynshylarǵa senim artady.
Transfermarkt deregi boıynsha, eki komandanyń da baǵasy shamalas. Máselen, legıonerlerden (19 fýtbolshy) jasaqtalǵan «Kıshvarda» fýtbolshylarynyń jalpy quny – 8,25 mıllıon eýro. «Qaırat» klýby 9,45 mıllıon eýroǵa baǵalanǵan.
Qazir Majarstan chempıonatynda maýsymaralyq úzilis. Eýrokýbokqa qatysatyn komandalar demalystan oralyp, jattyǵý jıynyna endi kirisip jatyr. Al Qazaqstan chempıonaty endi qyzyp jatyr. Fýtbolshylarda oıyn tájirıbesi jeterlik. «Qaırat» osy basymdyǵyn tıimdi paıdalanyp, «Kıshvardany» jeńýge tıis. Alǵashqy oıyn 21 shildede Almatyda, qarymta kezdesý 28 shildede Kıshvardada ótedi.
«Qyzyljar» – «Osıek»
Eýrokýbok básekesine qatysatyn qazaqstandyq tórt komandanyń ishinde eń qıyn qarsylas «Qyzyljar» komandasyna tap boldy. О́z tarıhynda tuńǵysh ret Eýropa jasyl alańynda oınaıyn dep jatqan Petropavl klýby Konferensııa lıgasynyń ekinshi aınalymynda Horvatııanyń «Osıek» komandasymen kezdesedi.
«Osıek» – bıylǵy Horvatııa chempıonatynyń týrnır kestesinde «Dınamo» (Zagreb) jáne «Haıdýk» klýbtarynan keıin úshinshi orynǵa ıe boldy. Irgetasy 1947 jyly qalaǵan ujym Eýrokýbok básekeleriniń turaqty qatysýshysy. Horvatııalyq klýbtyń transfer quny «Qyzyljardan» baqandaı alty ese joǵary. Iаǵnı «Osıek» fýtbolshylarynyń baǵasy 36,85 mıllıon eýro bolsa, «Qyzyljar» klýbynyń jalpy baǵasy – 6 mıllıon eýro.
«Osıek» quramynda Qazaqstan chempıonatyn jaqsy biletin eki fýtbolshy bar. Biri – «Astana» klýbynyń burynǵy jartylaı qorǵaýshysy Laslo Klıaınhaısler, ekinshisi – Qaraǵandynyń «Shahterinde» oınaǵan shabýylshy Mıhret Topchagıch.
Eki ujym arasyndaǵy birinshi oıyn 21 shildede Nur-Sultanda, qarymta kezdesý 28 shildede Osıek qalasynda ótedi. Aıta keteıik, Petropavldaǵy «Qarasaı batyr» stadıony ÝEFA talabyna saı kelmeıtindikten, soltústikqazaqstandyq komanda óz alańyndaǵy oıyndaryn «Astana Arenada» ótkizýge májbúr.
