– «Ýımbldondaǵy» ár matchta bir-birine uqsaı bermeıtin oıyn kórsettińiz. Jalpy týrnır barysynda sizge qaı qarsylasyńyz kóp qıyndyq týdyrdy?
– Matchtardyń bári birdeı qıyn boldy. Sol sebepti naqty bireýin bólip-jaryp aıta almaımyn. Biraq men úshin fınaldyq match aýyr ótti. Sebebi keıingi eki kúnde qatty qobaljydym. Týrnırdiń basy qalypty, tynyshtaý boldy. Biraq fınaldyń alǵashqy setinde jaqsy oıyn kórsete almadym, bul jerde emosııam keri áser etti me eken dep oılaımyn. Al ekinshi-úshinshi setterde qarsylasyma qaraǵanda jaqsyraq oınaı alǵanyma qýanyshtymyn. О́ıtkeni Ons Jaber ońaı qarsylas emes, áıelder arasynda ol sııaqty oınaı alatyn sportshylar óte az. Jaberge qarsylas bolý kez kelgen tennısshige qıyn.
– Fınaldaǵy sońǵy, sheshýshi soqqyńyzdan keıin qandaı sezimde boldyńyz?
– Bul soqqymnyń sheshýshi bolatynyn ózim de kútken joqpyn. Vıdeodan kórseńizder, ne isterimdi bilmeı eseńgirep qaldym. Týrnırdegi alǵashqy oıynymnan keıin joǵary nátıjege qol jetkizýge bolatynyn seze bastadym. Degenmen, bıylǵy maýsym men úshin asa sátti bastala qoıǵan joq edi. Jyl basynda jaraqat alyp, ol azdaı syrqattanyp qaldym. Biraq «Ýımbldonǵa» ózimdi jaqsy sezinip keldim.
– Siz buǵan deıin «Ýımbldondaǵy» tabysyńyzdyń bir bóligin Qazaqstandaǵy jas tennısshilerdi qoldaýǵa jáne qaıyrymdylyqqa jumsaıtynyńyzdy aıtqan edińiz. Qalǵan bóligin qaıda jaratasyz?
– Eń birinshi, sońymyzdan erip kele jatqan jas tennısshilerge kómekteskim keledi. Syıaqynyń basym bóligi jastardy qoldaýǵa jumsalady. Sonymen qatar tabysymnyń bir bóligin janýarlardy qorǵaýǵa baǵyttaǵym keledi.
– «Ýımbldondaǵy» jeńisińizden keıin Evgenıı Kafelnıkov bul jeńistiń Qazaqstanǵa esh qatysy joq, olar «daıyn ónimdi satyp aldy» dep málimdedi. Bul týraly ne aıtasyz?
– Men Qazaqstanǵa kelgende jasóspirim bolatynmyn. Al jasóspirimdi daıyn ónim dep aıtýǵa bolmaıdy, óıtkeni jasóspirimderden eresekter dýyna qosylý óte qıyn. Ol úshin seniń janyńda kásibı mamandar bolý kerek. Kásibı sportqa aýysyp, odan ári qaraı sátti óner kórsetý ekiniń biriniń qolynan kele bermeıdi. Sanaýly adam ǵana shyńǵa shyǵa alady. Bul turǵyda meniń jolym boldy. Sondyqtan meni Qazaqstanǵa «daıyn ónim» retinde keldi degen pikirmen kelispeımin.
– Tokıo Olımpıadasyndaǵy sátsizdigińizden keıin tennıs mamandary sizdi ol oıynda psıhologııalyq turǵyda jeńilip qaldy degen edi. Al araǵa jyl salyp «Ýımbldonda» jeńis tuǵyrynan kórindińiz. Osy ýaqyt aralyǵynda psıhologpen jumys istedińiz be?
– Men eshqashan psıhologtiń kómegine júgingen emespin. О́zimdi áli de jas tennısshi sanaımyn jáne endi-endi tájirıbe jınaqtap jatyrmyn dep esepteımin. Olımpıadadaǵy oıynyma keler bolsaq, árıne júldege qol sozym qalǵan jerde súringenime áli kúnge deıin ishim ashıdy. Degenmen, Olımpıadada jınaǵan tájirıbemniń arqasynda «Ýımbldonda» jeńiske jettim.
– Nelikten Qazaqstandy tańdadyńyz jáne basqa memleketterden usynys boldy ma?
– Bul – bes jyl buryn bolǵan oqıǵa. Sol kezde meniń aldymda eki tańdaý turdy. Birinshisi – tennıs oınaýdy ári qaraı jalǵastyryp, kásibı deńgeıge kóshý. Ekinshisi – oqýǵa túsip, bilimimdi jetildirý. О́ıtkeni meni AQSh-tyń aldyńǵy qatarly ýnıversıtetteri oqýǵa shaqyrǵan bolatyn. Osy jerde kóptegen jas tennısshi ekinshi joldy tańdap jatady. Men «Úlken dýlyǵa» sanatyndaǵy jarystarda jaqsy nátıje kórsetip, jastar arasyndaǵy reıtıngte úshinshi orynda turǵan edim. Eresekter arasyndaǵy WTA kúntizbesine enetin alǵashqy týrnırimdi de sátti ótkizdim. Sodan keıin maǵan Qazaqstannan usynys tústi. Menińshe, bul óte sátti usynys boldy jáne ol der kezinde jasaldy. Osylaısha, sporttaǵy taǵdyrym Qazaqstanmen baılanysty jalǵasyp jatqanyna qýanyshtymyn. Búginge deıin jetken jetistigimniń bári Qazaqstannyń arqasynda ekenin jasyrmaımyn. Qoldaýlaryńyz úshin kóp rahmet.
– Qazaqstan tennıs federasııasy tarapynan beriletin syıaqydan ne úshin bas tarttyńyz?
– Federasııa maǵan buǵan deıin de kómektesti, áli kómektesip jatyr. Endi meniń kezegim keldi dep oılaımyn, ıaǵnı alǵysymdy sózben emes, ispen de dáleldeıtin ýaqyt jetti. Meniń jeńisim barshaǵa ortaq. Aldaǵy ýaqytta bul jeńisimmen toqtap qalmaımyn, áli talaı jeńisti sátter kútip tur dep úmittenemin. Tıisinshe qaıyrymdylyq jasaý da jalǵasyn tabady.
– О́zińizdi ishteı qaı eldiń azamaty sezinesiz jáne qaı qalada turasyz?
– Árıne, men Qazaqstan azamatymyn. Bul suraqqa buǵan deıin de birneshe ret jaýap bergenmin. О́kinishke qaraı, tennıs – óte qıyn jumys. Keıingi eki jylda turaqty mekenim joq. Apta saıyn bir qonaq úıden ekinshisine kóship júremin.
– Týrnır aldynda chempıon bolamyn degen sezim boldy ma?
– Árıne, basyńnan ótken kez kelgen nárseniń bári umytylmaıdy, ony ýaqyt óte kele túsine bastaǵandaımyn. Qazir men úshin bári jańa, tyń dúnıe, kóptiń nazary mende bolyp jatyr. Jýrnalıstermen tildeskenniń ózine qatty qobaljımyn. Biraq bári ýaqyt pen tájirıbeniń arqasynda keledi emes pe? Nátıjelerimdi nasharlatyp almaı, ári qaraı da jetistikterge jetemin dep úmittenemin. «Ýımbldonǵa» deıin týrnırde jeńimpaz atanamyn degen sezim bolǵan joq. Psıhologııalyq turǵyda ózime tolyq senbegen tárizdimin. Oǵan jaraqat pen syrqatyma baılanysty daıyndyqtyń durys bolmaýy sebep sekildi. Degenmen jaqsy daıyndalyp, jaqsy formada bolǵan kezde durys baǵytta ekenimdi, iri týrnırde jeńiske jetýge múmkindigim bar ekenin túsindim.
– Qoǵam arasynda sizdiń azamattyǵyńyz qatty talqylanyp jatyr. Osy daýǵa núkte qoıý úshin tólqujatyńyz ben jeke kýáligińizdi kórsete alasyz ba?
– Árıne, tólqujatym bar. Mine, sizderge dálel (tólqujaty men jeke kýáligin kórsetip jymıdy).
– Jas tennısshilerge qandaı keńes beresiz?
– Eń bastysy – istegen isińnen lázzat alý. Munda ata-analardyń kómegi orasan. Ata-anamnyń qoldaýynsyz men eshqandaı jetistikke jete almas edim. Sondaı-aq densaýlyq ta mańyzdy, al densaýlyq degenimiz – tártip. Bári qarapaıym nárseler bolǵanymen, jeńistiń kilti osyndaı qarapaıym nárselerde jatqanyn umytpaý kerek.
– Aldaǵy josparyńyz qandaı?
– Endi az ýaqyt tynyǵyp, Amerıkada ótetin týrnırlerge daıyndyqty bastaý kerek. Bizde oıyndar óte kóp, apta
saıyn ótip jatady. Uzaq ýaqyt demalýǵa múmkindik joq. Aldaǵy eń mańyzdy týrnırdiń biri – «Úlken dýlyǵa» sanatyna enetin jyldyń eń sońǵy jarysy US Open bolmaq.
Jazyp alǵan
Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»
