Beıbit turǵyndar qaza taýyp jatyr

О́tken beısenbide Reseı tarapy Ýkraınanyń ortalyǵynda ornalasqan Vınnısa qalasyn «Kalıbr» zymyranymen atqylaǵan. Soqqy jergilikti ýaqyt boıynsha 10:45-te jasalǵan. Kıev bıligi raketalar Qara teńizde júzip júrgen kemeden ushyrylǵanyn habarlady. Vınnısaǵa baǵyttalǵan zymyrandardyń ekeýin áýe qorǵanysy qurylǵylary qu­latqan. Qalǵan úsh zymyran keńse ǵıma­ratyna, «Ofıserler úıi» teatryna, turǵyn úılerge jáne «Iýbıleınyı» orta­lyǵy janyndaǵy avtoturaqqa túsken.

Vınnısa ákimshiliginiń basshysy Sergeı Borzov Vınnısa aýrýhanalaryna 117 adam túskenin, olardyń 71-i aýrýhanaǵa jatqyzylǵanyn habarlady. Shabýyl saldarynan 24 adam qaza tapty. Qaıtys bolǵandar arasynda úsh bala bar.

Reseı tarapy shabýyl jasalǵanyn moıyndaǵanymen, áskerı nysandy kóz­degenin alǵa tartady. Biraq eldegi buqaralyq aqparat quraldary Vınnısa jóninde mardymdy eshteńe taratpady. «RIA Novostı» agenttigi «Rossııa segodnıa» jáne Russian Today-diń bas redaktory Mar­garıta Sımonıannyń «Ofıserler úıi» týraly jazbasyna silteme jasady. Onda M.Sımonıan ǵımarat «nasıkterdiń ýa­qytsha ornalasqan jeri bolǵan» dep jazǵan. Reseıdiń BUU janyndaǵy Tu­raq­ty ókildiginiń aǵa keńesshisi Evgenıı Var­ga­novtyń aıtýynsha, Reseı áskerı nysan­darǵa soqqy beredi. Bul joly «Ofıserler úıine» zymyran tastalǵanyn aıtady.

«Dáldigi joǵary «Kalıbr» teńiz zymyrany Vınnısa qalasyndaǵy ofıserler garnızonynyń ǵımaratyna tıdi. Soqqy kezinde osy áskerı nysanda Ýkraına Áskerı-áýe kúshteri qolbasshylyǵynyń sheteldik qarý-jaraq jetkizýshileriniń ókilderimen kezdesýi ótip jatqan. Onda Ýkraına Qarýly kúshterine ushaqtar men qarý-jaraqtyń kezekti partııasyn berý, sondaı-aq Ýkraın avıasııasyn jóndeýdi uıymdastyrý máselesi talqylanyp jatqan. Shabýyl saldarynan jınalysqa qatysýshylardyń kózi joıyldy», dedi Reseı Federasııasy qorǵanys mınıstrliginiń arnaıy ókili Igor Konashenkov.

Degenmen táýelsiz sarapshylar Reseı tarapy keltirgen derekterdiń bárin joqqa shyǵaryp otyr. Birinshiden, «Ofıserler úıiniń» ataýy ǵana áskerı. Áıtpese bul ǵımarat – konserttik baǵdarlamalar ótkiziletin konsert zal. Soqqy jasalǵan 14 shildede onda ýkraınalyq ánshi Roxolana-nyń qaıyrymdylyq keshi ótýi tıis edi. Shabýyl saldarynan óner juldyzynyń konsertti uıymdastyrýmen aınalysyp júrgen kómekshileriniń bireýi qaza tapty.

Ekinshiden, qaıtys bolǵandardyń bári beıbit turǵyndar. О́kinishke qaraı, Vınnısaǵa jasalǵan shabýyl saldarynan úsh bala qaza tapty. Solardyń qatarynda Irına Dmıtrıeva esimdi azamatshanyń qyzy Lıza da bar. Olar soqqy jasalar aldynda ǵana áleýmettik jelige vıdeo salyp, mamyrajaı kóshede ketip bara jatqan eken. Qulaǵan zymyrannyń jaryqshaqtary sábıdiń ómirin jalmasa, Irınanyń bir aıaǵyn julyp ketken. Qazir ol aýyr halde aýrýhanada jatyr.

Tyldaǵy qalalardy raketamen atqylaý munymen bitpek emes. Reseı áskeri budan bólek Nıkolaev, Harkov qalalaryna da zymyran tastady. Sondaı-aq Cherkassk oblysyna H-101 zymyrandarymen shabýyl jasaǵan. Ýkraına Áskerı-áýe kúshteriniń qolbasshylyǵy olardyń tórteýi joıylǵanyn aıtady.

Buǵan deıin Cherkassk oblystyq áskerı basqarmasynyń basshysy Igor Tabýres aımaqtaǵy aýylsharýashylyq kásipornyn atqylaǵanyn habarlaǵan bolatyn. Aldyn ala málimet boıynsha, zardap shekkender joq. Aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men mal sharýashylyǵyna zııan kelgen.

Dnepr qalasyna da zymyrannan shabýyl jasaldy. Dnepropetrovsk oblysynyń aımaqtyq bıligi Reseıdiń Dneprdi atqylaý úshin H-101 zymy­ran­daryn qoldanǵanyn habarlady. Olar Kaspıı teńiziniń soltústik bóliginen ushyrylǵan kórinedi. Budan bólek, Reseı áskeri Ýkraınanyń basqa da bólikterin jappaı raketamen atqylap jatyr.

Sarapshylardyń paıymdaýynsha, munyń basty sebebi mynada. Taıaýda Ýkraınaǵa AQSh-tyń M142 HIMARS dúrkirete oq jaýdyratyn reaktıvti júıesi jetkizilgen edi. Muny ýkraın jaýyngerleri tıimdi qoldana bastady. AQSh tarapy búginge deıin Ýkraınaǵa 12 dana  HIMARS jetkizdi. Qazirgi tańda onyń tıimdiligi anyq ańǵarylyp otyr.

Sarapshylardyń esepteýinshe, ame­rı­kalyq reaktıvti júıe ákelingeli ýkraı­nalyqtar Reseıdiń onnan astam áske­rı qoımasyn jaryp jibergen. BBC agent­tiginiń habarlaýynsha, Herson qala­sy mańynda Reseıdiń 22-shi armııalyq kor­pýsy shtabynyń basshysy general-maıor Nasbýlın serikterimen birge qaza bolǵan. Osynyń ózi nebári 12 dana HIMARS-tyń qanshalyqty qaýipti qarý ekenin kórsetedi.

Bul áskerı qondyrǵynyń basqa reaktıvti júıelerden ereksheligi kóp. Máselen, HIMARS kesheni FMTV júk kóligine ornalastyrylǵan. Sondyqtan oq jaýdyrǵannan keıin tez arada sol jerden ketip qala alady.

Sondaı-aq bir demde alty snarıadpen atqylaýǵa múmkindigi bar. Oǵan qosa, qon­dyrǵyny oqtaý da jeńil. «Grad», «Smerch» sekildi basqa da dúrkirete oq jaý­dy­ratyn reaktıvti júıelerdiń qasynda oqtaıtyn arnaıy kólik qajet. Al HIMARS snarıadtardy ózi salyp alady. Bul ame­rıkalyq júıeniń taǵy bir artyq­shylyǵy.

HIMARS-tyń eń úlken ereksheligi onyń qoldanatyn snarıadtaryna baılanysty. Negizi qondyrǵy qanatty raketa­larmen de ata alady. Biraq ádette GMLRS snarıadtary qoldanylady. Munyń ereksheligi – GPS arqyly basqarylyp, alys qa­shyqtyqqa ushady. Ári nysanaǵa dóp tıedi. Iаǵnı, nysana GPS-pen belgile­ne­tin­dikten, oq kózdegen jerge týra túsedi.

Osyǵan deıin Ýkraınaǵa jetkizilgen snarıadtar shamamen 70-80 shaqyrymǵa deıin ushady. Endigi jerde Aq úı 300 shaqyrymǵa deıin jetetin raketalar berýdi josparlap otyr. Alda-jalda mundaı oq jete qalsa, Ýkraına úlken artyqshylyqqa ıe bolady. О́ıtkeni eldiń basyp alynǵan ońtústiktegi aımaqtaryna Reseı qarý-jaraqty Qyrym kópiri arqyly tasymaldaıdy. Túbekti Reseımen baılanystyratyn kópirdiń salynǵanyna birneshe jyldyń júzi boldy. Eger Ýkraına áskeri ony jaryp jiberse, onda Reseıdiń áskeri ájepteýir qıyndyqqa tap keledi. Ýkraına alys qashyqtyqqa ushatyn snarıadtardy dál osy kópirdi qıratýǵa qoldanýy ábden yqtımal.

Ulybrıtanııa barlaý qyzmeti Reseı Ýkraınanyń ońtústigindegi okkýpa­sııa­lanǵan aýmaqtardaǵy qorǵanys pozısııa­laryn nyǵaıta bastaǵanyn málimdedi. Marıýpol men Zaporoje arasyndaǵy aýdandarǵa, sondaı-aq Hersonǵa sarbazdar men men áskerı tehnıka tasymaldaýǵa kirisken. Sondaı-aq Melıtopoldegi reseılik kúshter de qaýipsizdik sharalaryn kúsheıtip jatqan kórinedi.

«Ýkraına áskerleri Herson oblysyn­daǵy reseılik qorǵanys shebine bir aıdan astam ýaqyt boıy qysym kórsetip keledi. Prezıdent Zelenskııdiń sońǵy saıası málimdemeleriniń birinde qazirgi ýaqytta Reseıdi baqylaýyna alǵan aımaqtardan shyǵarý maqsatynda shabýylǵa shyǵý týraly aıtylǵan.

Reseıdiń qorǵanys áreketteri Ýkraı­nanyń yqtımal shabýylyna, sondaı-aq Qorǵanys mınıstri Shoıgýdyń jaqynda Donbassqa sapary kezindegi talaptaryna jáne Ýkraınanyń komandalyq pýnktterge, logıstıkalyq ortalyqtarǵa jáne reseılik ásker shoǵyrlanýyna qarsy jasap jatqan shabýyldaryna jaýap bolýy múmkin», delingen Ulybrıtanııa barlaý qyzmetiniń baıandamasynda.

Sonymen qatar Eýropalyq odaq Ýkraınadaǵy soǵys úshin Reseıge qarsy taǵy bir sanksııa ázirlemek. Jetinshi pa­kette reseılik altyndy ákelýge ty­­ıym salynady. Sondaı-aq keıbir olqy­­lyq­­tardy jaýyp, reseılik azyq-túlik ım­porty úshin erekshelikti naqty anyqtaıdy.

«Reseı Ýkraınaǵa qarsy aıaýsyz áreketin jalǵastyryp jatyr. Sondyqtan Kremlge qarsy jańa sanksııalar engizýdi, qoldanystaǵy sanksııalardyń saqtalýyn baqylaýdy kúsheıtýdi jáne olardy 2023 jyldyń qańtaryna deıin uzartýdy usynamyz. Máskeý agressııasynyń zar­dabyn tartýy kerek», dedi Eýropalyq ko­mıs­sııanyń prezıdenti Ýrsýla fon der Leıen.

Budan bólek, Nıderland syrtqy ister mınıstri Vopke Hoekstra Batys elderin Ýkraınada jasalǵan soǵys qyl­mystaryna arnalǵan trıbýnal qurýǵa shaqyrdy. Mundaı málimdemeni Gaagada ót­ken soǵys kezindegi qylmystar úshin jaýap­tylardy qýdalaýǵa arnalǵan halyqaralyq konferensııada aıtty. «Meniń oıymsha, mundaı trıbýnal ıdeıasyn qarastyrý kerek. Bul ońaı bolmaıdy, biraq Ýkraınaǵa qolymyzdan kelgenshe kómekteskimiz keledi», dedi ol.