Álem • 19 Tamyz, 2022

Tıgraı tynyshtalmaı tur

12407 ret kórsetildi

Efıopııa úkimeti Tıgraıdaǵy atysty toqtatý jónindegi kelisimge tez arada qol jetkizý qajet ekenin málimdedi. Sonda ǵana soǵys órti sharpyǵan aımaqta gýmanıtarlyq kómek kórsetýdi jalǵastyrýǵa, qarapaıym qajettilikterdi óteýge múmkindik týatynyn aıtyp otyr.

Tıgraıdaǵy kóterilisshilermen kelis­sózder júrgizý jóninde qurylǵan komıtet tynyshtyq ornatý jóninde usynys ázirlegenin habarlady. Osylaısha, 2020 jyly qarashada bastalǵan qaqtyǵystardy toqtatýǵa talpynbaq.

«Gýmanıtarlyq kómektiń turaqty jetkizilýin qamtamasyz etý, negizgi qyz­met­terdi qalpyna keltirýdi jeńildetý úshin, sondaı-aq qaqtyǵysty beıbit jolmen sheshý úshin komıtet múmkindiginshe tezirek atysty toqtatý týraly kelisimge qol jetkizý qajet», delingen komıtet jasaǵan málimdemede.

Beıbitshilik jónindegi komıtet osy prosesti jedeldetý úshin bitimgershilik usynysyn qabyldaǵan kórinedi. Bul qujat atysty toqtatýǵa jáne saıası dıalogty júrgizýge jol ashpaq.

Tıgraı halyqty azat etý maıdany (TPLF) mundaı usynysty qabyldamady. Toptyń paıymdaýynsha, el premer-mınıstri Abıı Ahmedtiń úkimeti dıa­logqa kelýge ynta bildirmegen. Son­dyq­tan qujatty aqylǵa qonymsyz dep sa­naıdy.

«Olar beıbit kelissóz júrgizýge qo­laıly jaǵdaı jasaýǵa áreket etemiz degen jıi qaıtalanatyn ýádelerine ashyq túrde qarsy shyqty. Shynynda, olardyń áskeri bizge qarsy arandatý áreketin jasap, qoǵamda jaǵymsyz pikir qalyp­tas­­ty­ryp otyr», dedi Tıgraı halyqty azat etý maıdanynyń baspasóz hatshysy Ge­tachıý Reda.

TPLF óńirdegi 6 mln halyqtyń tur­my­syna qajetti negizgi qyzmetterdi oryn­daǵan kezde ǵana kelissóz ústeline otyratynyn talaıdan beri aıtyp keledi. Jalpy, Efıopııanyń soltústigindegi qaq­tyǵys bıylǵy naýryzda báseńdegen. Sóı­tip, toqtap qalǵan gýmanıtarlyq kó­mekti qaıta jetkize bastaýǵa múmkindik týdy.

Tıgraı aımaǵy soǵys bastalǵaly beri elektr jaryǵy, baılanys, bank qyzmeti sekildi negizgi qyzmetterge qol jetkize almaı qalǵan. Halyq ashtyqqa ushyrap, dú­ken sórelerinde azyq-túlik qalmady.

Beıbitshilik jónindegi komıtet aldaǵy ýaqytta usynysyn Afrıka odaǵyna ji­beretinin alǵa tartady. О́z kezeginde qara qurlyqtyń basty uıymy soǵys órti sharpyǵan aımaqtaǵy ahýaldy retteýge bar kúsh-jigerin jumsap keledi.

«Kelissózderdiń orny men ýaqytyn anyqtaýǵa, beıbit kelissózderdi tez bas­­taýǵa jáne jaqyn arada atysty toqtatý týraly kelisimge qol jetkizýge múm­­kindik alý úshin Afrıka odaǵymen yn­tymaqtastyq ornatýǵa kúsh salyp jatyrmyz», dep habarlady komıtet.

Sondaı-aq kelissózderge kimniń tóra­ǵalyq etýi de talqyǵa túsip jatyr. Abıı úkimeti kez kelgen kelissózdi Afrıka oda­ǵynyń Somalı túbegindegi ókili Olýsegýn Obasandjo júrgizýi kerek dep esepteıdi. Alaıda kóterilisshiler Kenııa pre­zıdenti Ýhýrý Kenıattanyń ara aǵaıyn bolǵanyn qalaıdy.

Halyqaralyq qoǵamdastyq ta Tıgraı­daǵy ahýalǵa alańdaýly. Osyǵan baılanys­ty BUU Qaýipsizdik Keńesinde birneshe otyrys ótip, qarar qabyldanǵany málim. Qaqtyǵys saldarynan myńdaǵan adam qaza taýyp, mıllıondaǵan turǵyn bosyp ketken.

Degenmen eldegi ahýalǵa álem jet­kilikti túrde nazar aýdarmaı otyr dep esepteıtinder de bar. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń basshysy Tedros Adanom Gebreıesýs Tıgraı aıma­ǵyndaǵy daǵdarysty «jerdegi eń aýyr apat» dep sıpattady. Uıym basshysy «Jahandyq kóshbasshylardyń salǵyrt­tyǵy onda mekendegen turǵyndardyń nási­line baılanysty ma?» degen saýal tastaıdy.

Jalpy, uıym basshysynyń týǵan jeri osy Tıgraı aımaǵy. Sondyqtan Tedros myrzanyń alańdaýy túsinikti. Efıopııanyń soltústiginde qaqtyǵys bastalǵaly halyqaralyq qoǵamdastyq gýmanıtarlyq kómek jetkizýge bel sheship kirisken joq. Alaıda Ýkraınadaǵy qaq­tyǵysqa qarsy búkil Eýropa óre túregeldi.

Tedrostyń aıtýynsha, Tıgraıdegi 6 mln adamnyń sońǵy 21 aıda álemmen baılanysy úzilgen. Osy oraıda, ol Ýkraı­nadaǵy qaqtyǵyspen salystyra otyryp, Tıgraıdaǵy apatty budan da soraqy dep aıtty.

«Keıingi birneshe aıda álemniń da­myǵan elderinde birde-bir memleket basshy­synyń Tıgraıdaǵy jaǵdaı týraly aıtqanyn estigen joqpyn. Kez kelgen jerde. Nelikten? Bálkim, bul Tıgraıdaǵy turǵyndardyń túsine baılanysty shyǵar», deıdi Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń basshysy.

Sońǵy jańalyqtar

Senbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 15:21

Uqsas jańalyqtar