Til máselesin tym saıasılandyryp, myńdaǵan adamnyń qolyn jınap, Konstıtýsııanyń 7-babyna ózgeris engizýdi talap etken petısııany daıyndaǵan azamattar da mundaı qadamnyń nege ákelip soǵýy múmkin ekenin jete paıymdamaǵan tárizdi. Shyntýaıtynda, Ata Zańnyń atalǵan babynan «Memlekettik uıymdarda jáne jergilikti ózin-ózi basqarý organdarynda orys tili resmı túrde qazaq tilimen teń qoldanylady» degen mazmundaǵy 2-tarmaqty alyp tastaý qazaq tiliniń problemasyn túbegeıli sheshe me? Orystildi azamattardyń qatary qalyń bolǵandyqtan, orys tili áli de ústemdik quryp turǵan soltústik jáne shyǵys óńirlerde jergilikti memlekettik organdardyń jıyndaryn bir kúnde qazaq tiline kóshirý áste múmkin be? Mundaı asyǵys qadam sol óńirlerdegi separatıstik kóńil kúılerdi kúsheıtip, Qazaqstan atty ortaq shańyraǵymyzdyń shyrqyn ketirmeı me? Endeshe, ne isteý kerek?
Bizdińshe, qoldanystaǵy zańnamanyń ózi-aq elimizdiń til salasynda qalyptasqan kináratty ahýaldy saýyqtyrýǵa múmkindik beredi. «Áp-ádemi án edi, pushyq shirkin qor qyldy» demekshi, osydan 25 jyl buryn qabyldanǵan «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy tilder týraly» zańnyń talaptary tolyq oryndalǵan bolsa, búgingideı alańdatarlyqtaı jaǵdaı týyndamas ta edi. Sebebi atalǵan zańnyń 23-babynda: «Memlekettik tildi belgili bir kólemde jáne biliktilik talaptaryna sáıkes bilýi qajet kásipterdiń, mamandyqtardyń jáne laýazymdardyń tizbesi Qazaqstan Respýblıkasy zańdarymen belgilenedi», dep kórsetilgen. О́kinishke qaraı, sodan beri shırek ǵasyr ótse de qazaq tilin bilý talap etiletin kásipterdiń, mamandyqtardyń jáne laýazymdardyń tizbesi áli jasalǵan joq. Eger bul tizbe ýaqtyly jasalǵan bolsa, onda qazir dúkendegi satýshy da, ushaqtaǵy stıýardessa da, qoǵamdyq kólik júrgizýshisi de, basqalar da qazaq tilinde hal-qaderlerinshe qyzmet kórsetip, memlekettik tildi bilmeýden týyndap jatqan daý-damaıdyń biri de bolmas edi.
«Eshten kesh jaqsy». Úkimet nemese Parlament Májilisiniń depýtattary atalǵan tizbe týraly zań jobasyn jasaýdy qolǵa alatyn kez jetti. Ony ázirleý jumysynan Qazaqstan halqy Assambleıasy da shet qalmaýǵa tıis. О́ıtkeni bul zań qazir qyzmet kórsetý salasynda jumys istep júrgen myńdaǵan orystildi otandasymyzdyń azamattyq quqyqtaryn buzbaı, ár óńirdiń erekshelikterin eskere otyryp qabyldanyp, kezeń-kezeńimen iske asyrylǵany abzal. «Kelisip pishken ton kelte bolmas» degendeı, jan-jaqty oılastyrylǵan oryndy sheshim kópshiliktiń kóńilinen shyǵyp, oń ózgeriske jol ashary anyq. Buǵan ómir tájirıbesi arqyly kóz jetkizip júrmiz.
Mysaly, bir kezde Soltústik Qazaqstan oblysynyń basshylyǵy óńirdegi qazaq tiliniń kúrdeli ahýalyna erekshe nazar aýdaryp, batyl sheshimder qabyldaǵany jadymyzda. Mektepterde qazaq tili men ádebıetinen sabaq beretin muǵalimderdiń biliktilik deńgeıi tómen ekendigi eskerilip, olardy yntalandyrý maqsatynda atalǵan pánderdiń úzdik ustazdarynyń jalaqylaryna oblystyq bıýdjet esebinen 50 paıyzdyq ústemeaqy qosylǵan. Mundaı qoldaýǵa 700-den astam muǵalim ıe bolǵan. Sondaı-aq orys tili men ádebıetiniń úzdik 40 ustazyna aqshalaı syıaqy taǵaıyndalǵan. Qazaq tilinde balabaqshalar ashylyp, olarǵa basqa etnostar ókilderiniń balalary da kóptep qabyldanǵan. Jergilikti ýnıversıtettiń fılologııa fakýltetiniń qazaq bólimine oqýǵa túsken orystildi 17 stýdentke arnaýly granttar berilgen. Mine, osyndaı sharalardy jergilikti buqaralyq aqparat quraldary arqyly keńinen túsindirýdiń nátıjesinde oblystaǵy etnosaralyq tatýlyqqa esh syzat túsken joq. О́ıtkeni til – ulty bólek adamdardyń arazdasýynyń emes, túsinisýiniń quraly ekeni jurtshylyq sanasyna udaıy sińirilip jatty. О́kinishke qaraı, osyndaı ıgi bastamalardyń birazy keıin oblys ákimi aýystyrylǵan soń jalǵasyn tappaı, joqqa shyǵarylǵandaı boldy...
