О́tken ǵasyrda bilim alǵandar jataqhanada turmasa, tolyqqandy stýdenttik ómirdi kórgen sanalmaıtyn. Dýly, shýly jataqhana ómiriniń qyzyqtyǵy sondaı, qalada úıi nemese etjaqyn týysqany bar qyz-bozbalanyń ózi stýdentter úıin jaǵalap júrýshi edi...
Jataqhana – tek stýdentter baspanasy emes, tálim men tárbıeniń de besigi ǵoı. Keıingi jyldary jataqhana tapshy bolyp, stýdent ataýly páter jaǵalap ketkende, jas urpaqtyń basym bóligi qadaǵalaýsyz qalǵany ras.
Bul máseleniń asa ózekti bolyp, memlekettik deńgeıge jetkeni sondaı, 2018 jyly tuńǵysh Prezıdent N.Nazarbaev bes áleýmettik bastama kóterip, elge úndeý jasady. Mundaǵy 5 máseleniń biri – dál osy jataqhana edi. Bul tapsyrma Batys Qazaqstan oblysynda qalaı júzege asty?
«Bizdiń óńirde bul baǵdarlama boıynsha 4 jataqhana qurylysy josparlanǵan bolatyn. 2020 jyly Batys Qazaqstan joǵary medısınalyq kolledji stýdentteri úshin 144 oryndyq jataqhana paıdalanýǵa berildi. 2021 jyly Batys Qazaqstan ındýstrıaldyq kolledjiniń stýdentteri úshin «Oral transformator zaýyty» aýmaǵyndaǵy ǵımarat jańǵyrtylyp, stýdentter ıgiligine usynyldy. Búgin, mine, Oral polıtehnıkalyq kolledji stýdentterine arnalǵan 150 oryndyq jataqhananyń tusaýyn kesip otyrmyz. Al 2023 jyly Mahambet О́temisuly atyndaǵy Batys Qazaqstan ýnıversıteti stýdentterine arnalǵan 500 oryndyq jataqhanany paıdalanýǵa berýdi josparlap otyrmyz», deıdi oblys ákimi Ǵalı Esqalıev.
Jańa oqý jyly qarsańynda, Konstıtýsııa kúnine oraı ashylǵan jataqhana Abaı dańǵylynyń boıynda ornalasqan. Munda Oral polıtehnıkalyq kolledji ǵana emes, jaqyn mańdaǵy ózge de kásiptik bilim berý uıymdarynyń stýdentteri de jata alady. О́ńirge belgili «Bolashaq-T» qurylys kompanııasy 604,453 mln teńge jumsap, óz qarajaty esebinen salǵan bes qabatty ǵımarattyń aýmaǵy 3 972,48 sharshy metrdi quraıdy. 2021 jyldyń mamyr aıynda bastalǵan qurylys bir jyldan asa ýaqytta jas turǵyndaryn qabyldaýǵa daıyn bolǵan. Munda bilim alýǵa kelgen stýdent úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan. Qarańyz, jataqhananyń birinshi qabatynda as úı, 24 orynǵa arnalǵan býfet, ızolıatory bar medısınalyq kabınet, trenajer zaly, kezekshi oqytýshylar men komendant bólmesi, sondaı-aq turmystyq qyzmet, jeke zattaryn saqtaýǵa arnalǵan bólmeler ornalasqan. 1-5 qabattarda ornalasqan stýdent bólmeleri eki adamǵa turýǵa arnalǵan. 2 jáne 3 bólmelik osyndaı bloktardyń sany 34 eken. Mundaǵy árbir turǵyn blok as-úı jıhazymen, tamaqty jylytýǵa jáne daıyndaýǵa arnalǵan elektr plıtasymen, tońazytqyshtarmen, túski as ústelimen, sanıtarlyq torappen jáne jýyný bólmesimen jabdyqtalǵan.
Buǵan qosa ár qabatta jastardyń sabaqqa daıyndalatyn jáne turmystyq qyzmet kórsetýge arnalǵan bólmeleri bar. Mundaǵy árbir bólmede kereýet, oryndyq, ústel, kıim-keshekke arnalǵan shkaf, kitap sóresi daıyn tur. Sabaqqa daıyndalatyn bólmede kompıýterler, turmystyq qyzmet bólmelerinde kir jýatyn mashına, útik sekildi qajetti qural-jabdyqtyń turǵanyn aıta keteıik. Al ǵımaratqa kirer jerde beınebaqylaý kamerasy qoıylyp, týrnıket ornatylǵan. «Nysandy kúzetýge arnaýly kúzet agenttigimen shart jasalady», deıdi jataqhana komendanty.
Batys Qazaqstan oblysynda 700-deı stýdent jataqhanaǵa muqtaj eken. О́ńirdegi demografııalyq ahýal da jyl saıyn oń dınamıka kórsetip otyr. Iаǵnı aldaǵy jyldary oqýshy jastar kóbeıip, stýdentter sany da artary anyq.
– Bizdiń qarjy ortalyǵynyń málimetinshe, byltyrdan bastap mektep bitirýshiler sany aıtarlyqtaı ósken. Máselen, bıyl 5 672 oqýshy mektep bitirse, 2025 jylǵa qaraı bul kórsetkish 6 500-ge jetýi múmkin. Bul máseleni sheshý úshin memlekettik mekemelerden bólek, zańdy tulǵalardyń jeke qarajaty esebinen stýdentterge arnalǵan jataqhana salyp, tabys ala alatyn mehanızm ázirlendi. Iаǵnı jobaǵa qatysýǵa nıet bildirgen qurylys mekemesi óz qarajatyna nysan salyp, paıdalanýǵa bergen soń 8 jyl ishinde árbir tósektik oryn úshin memleketten tólem alady. Bul tólemnen bólek, ınvestordyń ózi kommersııalyq keńistikten qosymsha tabys ala alady, ıaǵnı jataqhana bazasynda ashana, shashtaraz jáne basqa da sharýashylyq nysandaryn ashý múmkindigi qarastyrylǵan. Búgin mine, Oral polıtehnıkalyq kolledji stýdentteri úshin «Bolashaq-T» kompanııasy 150 oryndyq jataqhana qurylysyn aıaqtady. О́z jeke ınvestısııasy esebinen jataqhana salǵan kompanııa basshylyǵyna jastarǵa degen qamqorlyǵy úshin alǵysymdy bildiremin. Aqjaıyq jastary úshin bul úlken syı dep bilemin, – dedi oblys ákimi Ǵ.Esqalıev.
Saltanatty jıynda merdiger kompanııa basshysy Asqar Qoshanov ta sóz sóılep, stýdent jastardy jańa baspanamen quttyqtady. Al stýdentter úıiniń tusaýyn kesý bilim berý salasynyń ardageri, Oral polıtehnıkalyq kolledjinde uzaq jyl dırektor bolǵan, qazirgi tańda oblystyń bilim salasy qyzmetkerleri ardagerler keńesiniń tóraǵasy Qanat Qyryqbaevqa berildi. Osyndaı tamasha oqıǵa El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev jarııalaǵan balalar jyly aıasynda ótkizilip otyrǵany aıtyldy.
Mine, qyrkúıek keldi, barlyq bilim ordalarynda sabaq bastaldy. Bıyl páter jaldap, úı ıesiniń qas-qabaǵyna qaraıtyn oraldyq stýdentterdiń sany 150-ge azaıdy. Bul – úlken qýanysh. Olar endi alańsyz bilim alatyn bolady.
Batys Qazaqstan oblysy
