Sońǵy derekterge sáıkes medısına salasynda 267 myń adam eńbek etedi eken. Onyń ishinde 78 myńnan asa dáriger, 188 myńdaı orta medısına qyzmetkeri bar. 10 myń turǵynǵa shaqqanda dárigermen qamtylý deńgeıi – 40,9, orta medısına qyzmetkerlerimen qamtylý deńgeıi 98,7 birlikti quraıdy. Ashyǵyn aıtqanda, bul damyǵan eldermen deńgeıles. Alaıda aýyldaǵy densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý jobasy aıasynda Prezıdent aıtqan 32 aýdanaralyq kópbeıindi aýrýhanaǵa 540 joǵary bilikti dáriger men 250 orta medısına qyzmetkerin ázirlep, jumyspen qamtý mindeti tur. Demek aýdandyq aýrýhanalarǵa nevrolog, angıohırýrg, neırohırýrg, anestezıolog, reanımatolog, radıolog, travmatolog-ortoped, akýsher-gınekolog, neonatolog, balalar hırýrgi, kardıolog sııaqty mamandar daıarlaý kerek.
Jalpy, elimizdegi 7 medısınalyq ýnıversıtette oblystar men qalalardyń shartty terrıtorııalyq bekitilimine qaraı 16 beıindi mamandyq boıynsha kadrlar daıarlanady. 2022-2024 jyldar aralyǵynda joǵaryda atalǵan mamandyqtar boıynsha 2 840 maman ázirlenedi. Sol sııaqty aýyldarda 650 medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómek obektileri (medısınalyq pýnkt, akýsherlik-feldsherlik pýnkt, dárigerlik ambýlatorııa) salý arqyly 2 211 medısına qyzmetkerine jumys orny paıda bolady jáne 50 jalpy tájirıbe dárigerine, 70 meıirgerge, 61 feldsherge, 87 akýsherge qosymsha qajettilik týady.
Qazir elimizdegi medısınalyq joǵary oqý oryndarynda jyl saıyn 3 500 jalpy tájirıbe dárigeri daıarlanady. Sondaı-aq taıaýdaǵy úsh jylda medısınalyq kolledjderden 16 myń meıirger men 17 myń feldsher oqytylady. Sondyqtan respýblıka kóleminde orta medısına kadrlarynyń jetispeýshiligi bolmaýǵa tıis.
Bul jerde medısına qyzmetkerlerin aýylǵa barýǵa qalaı yntalandyramyz degen saýal ózekti. Qazir aımaqtarǵa bólingen medısına túlekterine ártúrli qoldaý kórsetiledi. Sol sekildi aýylǵa, aýdandyq aýrýhanaǵa jumys isteýge kelgen mamandarǵa eńbekaqysyn birtindep ósirý, eńbekaqyny dıfferensıaldy tóleý júıesin engizý, baspanamen qamtamasyz etý, kýrorttyq emdeýge joldama berý, bilimin úzdiksiz jetildirýge jaǵdaı jasaý sekildi keshendi qoldaý sharasy josparlanyp otyr.
Buǵan qosa Prezıdent Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory men saqtandyrý medısınasyn jetildirý baǵytyndaǵy jumysty synǵa aldy. Bul jerde aıta keterlik jaıt, memleket densaýlyq saqtaýdy qarjylandyrýdy tolyq óz mindetine almaıynsha, MÁMS sala úshin ómirlik mańyzy bar júıe ekenin túsinýimiz kerek. Menińshe, azamattardyń óz densaýlyǵyna jaýapkershilik sezinýi, klınıkalar arasynda pasıent úshin básekelestik, medısınalyq kómekke memtapsyrysty bólgen kezde meılinshe ashyqtyqty saqtaý qor jumysynyń eń basty baǵyty bolýǵa tıis. Qordyń maqsaty – halyqtyń barlyq deńgeıine medısınalyq kómektiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý.
Memleket basshysy jeke kásipkerlikke ınvestısııalyq tartymdylyqty arttyrý jóninde de jaqsy aıtty. Munyń densaýlyq saqtaý salasyna da qatysy bar. Medısına salasyndaǵy kez kelgen qurylysty josparlaǵanda, merdiger ınvestorǵa sharttary tıimdi jeke men memlekettiń áriptestigi negizinde konkýrs arqyly anyqtalsa durys bolar edi.
Sonymen qatar, Prezıdent rezıdentýraǵa granttar sanyn kóbeıtýdi tapsyrdy. Bul oraıda joǵary bilikti oqytýshylar men tálimgerlerdi daıarlaý máselesine de kóńil bólgen jón. Medısına ýnıversıtetteriniń róli, onyń ishinde professor-oqytýshylar quramynyń róli edáýir artýǵa tıis.
Qoryta aıtqanda Prezıdent Joldaýy qoǵamdy biriktirip, azamattardy adal eńbek etýge, el damýyna úles qosýǵa jigerlendiredi.
Vıacheslav LOKShIN,
UǴA akademıgi, Qazaqstannyń reprodýktıvti medısına qaýymdastyǵynyń prezıdenti
