Álem • 14 Qyrkúıek, 2022

Rım Papasy Qazaqstanǵa Patrıarhsyz barady

40 ret kórsetildi

VATIKAN – Papa Fransısk osy aptada Qazaqstanǵa barǵanynda Orys pravoslavıe shirkeýiniń basshysymen kezdesemin dep úmittengen edi. Alaıda Patrıarh Kırıll mundaı kezdesýden birneshe apta buryn bas tartty.

Seısenbi kúni Fransısk turǵyn­dary­nyń basym kópshiligi musylmandar bolyp sanalatyn burynǵy keńes respýblıkasyna sapar shegip, shaǵyn ǵana katolıkter qaýymymen júzbe-júz sóılespekshi jáne Qazaqstan uıymdastyryp otyrǵan álemdik dinder kóshbasshylary konferensııasyna qatyspaqshy.

«Bul sonshama din ókilderimen kezdesýge jáne qazir bizdiń Álem muqtaj bolyp otyrǵan beıbitshilikke degen ortaq umtylys tán baýyrlar retinde dıalog júrgizýimizge sebep bolady», dedi Fran­sısk jeksenbi kúni Áýlıe Petr alańyna jınalǵan myńdaǵan adamnyń aldynda.

Alaıda Qazaqstannyń katolık dindarlary Kırılldiń bolmaýyn ýys­tan shyǵyp ketken múm­kin­dik dep sanaıdy. «Men úshin ókinishti jaıt, – dedi Qaraǵandy eparhııasynyń epıskopy Adelıo  Dell’Oro. – Sezd alańynda olar­dyń kezdesýi beı­bit­shilik ornatý prosesine eleýli úles bolyp qosy­lar edi. Soǵan ókinemin. Biraq qaıtemiz, kónemiz de».

Dinaralyq sezd – Qazaqstanda, soltús­tiginde Re­seımen, shyǵysynda Qytaımen shekaralas jáne 130-ǵa jýyq etnostyq top úshin óz úıi bolyp otyr­ǵan elde úsh jylda bir ret ótkiziletin mańyzdy oqıǵa. Bul osy eldiń syrtqy saıasatynyń jáne kópmá­de­nıet­ti, kópetnosty halqynyń  kórinisi, ony kópten beri Shy­ǵys pen Batystyń arasyndaǵy qıylys dep te ataı­dy.

«Qazaqstan – dıalog jalań uran bolyp sanalmaıtyn jer, bul qazaq brendi deýge bolady, – dedi Qazaqstan epıskoptyq konferensııasynyń baspasóz hatshysy monsenor Petr Pytlovan. – Qazaqstan tek osy sezd ýaqytynda ǵana emes, odan keıin de qazirgi álem betpe-bet kelip otyrǵan ártúrli problemalardy sheshýdiń múmkin joldarynyń biri retinde dıalog júrgizýdi usynady».

Áýlıe II Ioann Pavel Qazaqstan táýel­sizdik alǵannan keıin on jyl ótkende, 2001 jyly osy elde bolǵanynda Qazaqstannyń árkelkiligin atap ótip, stalındik qýǵyn-súrgin kezinde, 1936 jyldan bastap etnostyq polıaktar Batys Ýkraınadan Qazaqstanǵa tutas derevnıalarymen jappaı deportasııalanǵanyn, al Ekinshi dúnıejúzilik soǵys ýaqytynda Keńes ókimeti júzdegen myń etnostyq nemisti, cheshenderdi jáne basqalardy nasısterge jaqtas dep aıyptap, Qazaqstanǵa deportasııalaǵanyn eske salǵan bolatyn. Deportasııaǵa ushyraǵan kóptegen adamnyń urpaqtary osynda qalyp,  keıbireýleri eldiń katolıktik qaýymyn qurdy. 19 mıllıon halqy bar elde onyń músheleriniń sany 125 myńǵa jýyq.

Qazaqstan epıskoptary Fransıskten úsh kúndik sapary barysynda burynǵy tutqyn­dalǵandarǵa arnalǵan keńestik eńbek lagerine barýdy ótingen edi. Alaıda 85 jastaǵy Papa tizesin jaraqat­tap alǵanyna baılanysty múgedek qolar­basymen jáne taıaq ustap júrgendikten, bul ótinishti oryndaýdan bas tartty. Onyń baǵdarlamasynda kongreske qaty­satyn dinı kóshbasshylarmen jeke kezdesý­lerge arnalǵan ýaqyt bar. Vatıkan olar­dyń tizimin jarııalamasa da, kezdesýge qaty­sýshylardyń arasynda Kaırdegi sýnnıt ortalyǵy ál-Azhardyń uly ımamy sheıh Ahmad at-Taıeb bolady dep kútilip otyr.

«Eger Fransısk pen Kırıll kezdes­ken bolsa, onda Qazaqstan araaǵaıyn bolyp shyǵar edi. Biraq bulaı bolmaǵany tipti jaqsy. О́ıtkeni mundaı jaǵdaıda Qazaqstan ýkraınalyq daǵdarysqa aralasyp jatqan el sııaqty bolyp kóriner edi», deıdi Ortalyq Azııa boıynsha sarapshy ári halyqaralyq beıbitshilik jolyndaǵy Karnegı qorynyń ǵylymı qyzmetkeri Temýr Ýmarov.

 

Daıyndaǵan

Káribaı MUSYRMAN,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Astana qalasynyń ákimi aýysty

Taǵaıyndaý • Keshe

Uqsas jańalyqtar