Qazaqstan • 28 Qyrkúıek, 2022

Halyq múddesi bárinen bıik

333 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Reseıde jarııalanǵan ishinara mobılızasııadan keıin atalǵan elden kórshiles memleketterge aǵylǵandar kóbeıdi. Qazaqstanǵa at basyn tiregen reseılikterdiń de qarasy qalyń. Ishki ister mınıstrligi taratqan málimetke súıensek, ishinara mobılızasııa jarııalanǵan 21 qyrkúıekten beri toǵyzynshy terrıtorııaǵa 98 myń reseılik kirgen eken, 64 myń adam kórshi elge ketken.

Halyq múddesi bárinen bıik

Sýretti túsirgen Rafhat Halelov

Kórshiles memleket azamattarynyń elimizge aǵylýy qoǵamda kereǵar túsinik qalyptastyrdy. Árıne, Reseıden kelgen qandastarymyzǵa, jalpy mobılızasııadan bas saýǵalaǵandarǵa kómektesip júrgender ishinara kezdesedi. Biraq halyqtyń basym bóligi mundaı úrdiske narazy.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Túrkistan oblysyna barǵan saparynda kópshiliktiń kókeıinde júrgen máselege de arnaıy toqtaldy. Osyndaı almaǵaıyp kezeńde qınalǵanǵa qamqorlyq kórsetýdi adamgershilikke balady.

«Qazaqta «Kórshimen tatýdyń kóńili toq» degen sóz bar. Eń bastysy, irgeles eldermen tatý bolýymyz kerek. Budan esh utylmaımyz. Sońǵy kúnderi kórshi elden, ıaǵnı Reseıden kóptegen adam kele bastady. Kópshiligi qazirgi ahýalǵa baılanysty amaldyń joqtyǵynan kelip jatyr.

Olarǵa qamqorlyq kórsetip, qaýip­sizdigine mán berýimiz qajet. Bul – saıası jáne gýmanıtarlyq másele. Osy máseleni men Úkimetke tapsyrdym. Jalpy, osyndaı kúrdeli jaǵdaıda biz eń aldymen adamgershilik, sabyrlyq, uıymshyldyq tanytýymyz kerek. Bizde eshqandaı daǵdarys joq, dúrbeleń de joq», degen Prezıdent Reseı tarapymen kelissóz júrgizip, bul túıtkildiń elimizdiń múddesine saı sheshiletinin aıtty.

Kórshi elden bas saýǵa­la­ǵandar qatarynyń molaıýy el­de­gi baǵaǵa da áser etip otyr. Ásirese onsyz da kúıip turǵan tur­ǵyn úıdi jalǵa berý máselesi odan ári ózekti bola tústi. Buryn páter jaldaý quny kez kel­gen­niń qaltasyna aýyr tıe­tin. Reseıden kelgenderdiń art­qa­ny­na baılanysty baǵa da ósken. Jalǵa berýmen aınalysatyn kompanııalardyń saıttarynda, áleýmettik jelilerde 1 bólmeli páterdiń jalǵa alý quny 600 myń teńgeden de joǵarylap ket­kenine kýá bolyp otyrmyz.

Dúısenbi kúni osyǵan baıla­nys­ty Úki­mette kóshi-qon má­se­­­­le­­lerine ­qatysty jınalys­ ótken. ­Premer-Mınıstr Álıhan Smaıy­­­lov­tyń aıtýynsha, shetel aza­mattaryna qyzmet zań aıasynda ǵana kórsetiledi.

«Biz halyqaralyq mindet­te­rimizdi oryndaı otyryp, óz elimiz ben halqymyzdyń múdde­si­nen joǵary qundylyq joq ekenin umytpaýymyz qajet. Eń mańyzdy máseleniń biri – qu­qyq­tyq tártip pen qaýipsizdik. So­ny­men birge arendalyq tur­ǵyn úı baǵalarynyń ósýi­nen óz azamattarymyz qıyn jaǵdaıǵa tap bolyp otyr. Ja­ýapty organdar turǵyn úı na­ryǵyndaǵy ahýaldy tu­raq­tan­dyrý boıynsha tıisti sharalardy qabyldaý qajet», dedi Á.Smaıylov áleýmettik je­lidegi paraqshasynda.

Sondaı-aq Úkimet basshysy eńbekpen qamtý boıynsha eń aldymen qazaqstandyqtardyń jaı-kúıi, jumys jaǵdaıy ba­sym­dyqqa ıe ekenin atap ótti. Osy oraıda kásiporyndar men mekemelerge osyny esten shy­ǵar­maýǵa keńes berdi. Kór­shi­les elden kelgen mıgranttar bel­gilengen zańnama sheńberinde ǵana eńbek ete alady.

Atalǵan máselege qatysty qoǵam belsendileri, depýtattar da pikir bildirdi. Májilis depýtaty Erlan Saırovtyń sózi­ne súıensek, elimizdiń eńbek na­ryǵyn qorǵaı otyryp, Qazaq­s­tan azamat­ta­ry­nyń eńbek qu­qyn qorǵaýdy umyt­paý kerek.

«Árbir memlekettiń bas­ty min­deti – ishki eńbek na­ry­ǵyn qorǵaý. Bul quzyrly mem­lekettik or­gandardyń basty mindeti. Mem­lekettik ret­teý­diń áleýmettik ba­ǵyty ishki eńbek naryǵyn qor­ǵaı oty­ryp, sapaly jumys oryndaryn qamtamasyz etý. Ulttyq múdde – halyqtyń muń-muqtajyn eskerý», degen depýtat Reseıdegi ahýaldy fors-major jaǵdaıǵa teńedi.

Reseıden aǵylǵan halyqqa «qarsy shyqqandardyń» deni áleý­mettik jelide «shekarany jaýyp tastaý kerek» dep úndeý tastap jatyr. Alaıda sarapshylar mundaı usynysqa da shynaıy qaraǵan durys degen pikirlerin aıtýda. Máselen, jýrnalıst Muhtar Túmenbaı Facebook-tegi paraqshasynda: «Birin­shi­den, Qazaqstan búkil álemdik qaýym­das­tyqtyń ajy­­ramas bir bóligi jáne sol qa­ýymdastyq aldynda alǵan min­­dettemeleri bar. Sonyń ishinde, álem ustanatyn qun­dy­lyqtardy buzbaýǵa tıis. My­saly, jer betindegi barsha adam balasy, ultyna, násiline, dini men jynysyna jáne bas­qa­syna qaramastan, barar eldiń talaptaryn oryndasa, zań­da­ryn buzbasa nemese qylmys jasap, izdestirýde bolmasa, kez kelgen memleketke emin-erkin barýyna shekteý bolmaýǵa tıis. Sol sebepti Qazaqstan da ondaı shekteý qoıa almaıdy. Ol ha­lyq­­aralyq normalarǵa qaıshy ke­ledi», dep jazdy.