Sebebi klassıkalyq týyndynyń kórkemdik deńgeı kókjıeginen bólek, aıtýly balettiń qoıylymyna álemdik deńgeıdegi kil myqtylardyń jumyldyrylýy da tamasha týyndynyń deńgeıine kóterip turǵany anyq. Reseıdiń halyq ártisi Altynaı Asylmuratovanyń kórkemdik jetekshiligimen qolǵa alynǵan spektaklge óz isiniń naǵyz kásibı sheberleri atsalysty. Atap aıtsaq, qoıýshy horeograf – Raımondo Rebek (Germanııa), ssenograf – Ioko Seıama (Japonııa), árleýshi kompozıtor – Devıdson Djakonello, qoıýshy dırıjer – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Abzal Muhıtdın, jaryq boıynsha sýretshi – Tım Vaslavek, proeksııalar boıynsha sýretshi – Serdjıo Metallı, kostıýmder boıynsha sýretshi Fransýa-Noel Sherpın bastaǵan shyn talanttar ǵajaıyp erteginiń sánin kirgizdi.
Sonyń nátıjesinde sý jańa balettiń kórermenderi meıirimsiz ógeı sheshesi úı qyzmetshisine aınaldyrǵan boıjetkenniń dástúrli hıkaıasyna emes, múldem jańasha túrlengen zamanaýı erteginiń tyń ınterpretasııasyna kýá boldy. Iаǵnı qoıylym tobynyń sheshimimen munda basty keıipker feshn-dızaınerdiń keıpine ense, al Hanzada dı-djeı beınesinde kórermenin tańǵaldyrdy. Sondaı-aq týflı túrindegi Kúlbıke kúımesi, gıroskýter ústindegi ártister bıi de ertegisúıer kórermendi beıjaı qaldyrmaǵany anyq. Ásirese kishkentaı kórermender úshin sahna mamandarynyń bul eńbegi tamasha tartý bolǵany sózsiz.
– Barshamyzǵa belgili, ertegiler adam balasyn jaqsylyq pen ómirlik qundylyqtarǵa úıretedi. Men kópshilikke tanys hıkaıanyń jańa psıhologııalyq aspektisin kórsetkim keldi. Ol bizde óz-ózińe, ǵajaıypqa, ómirdiń qudiretine degen senim jaıly bolady. Kúlbıke – ógeı sheshesiniń úıinde óz atelesi bar feshn-dızaıner. Taǵdyrdyń barlyq taýqymetine qaramastan, ol óz armanyna umtylady. Hanzadaǵa kelsek, onyń beınesin somdaýdaǵy osy kúnge deıingi birdeı saraptaý kórermenin qatty jalyqtyryp jiberdi. Sondyqtan bizdiń hıkaıada onyń súıikti isi paıda bolady – ol mýzyka shyǵarýmen aınalysady. Sebebi Hanzada eski qoǵamnyń zańdary men erejelerine baǵynǵysy kelmeıdi, eskiliktiń qamytyn sheship, tyń dúnıe jasaýǵa qushtar. Sonymen Kúlbıke men Hanzada mýzykalyq taqyryptary arqyly biz kezeńder arasynda «sekirip» júremiz, ıaǵnı sándi kostıýmdermen rokoko dáýirinen osy zamanǵa ótemiz, sosyn taǵy keri oralamyz, dep shyǵarmashylyq sheberhanasyna syr ashqan qoıýshy horeograf Raımondo Rebek: – Tarıhı kezeńde keıbir elementter zamanaýı bolsa qaıtedi? Máselen, sol zamanda býmboks, polaroıdtyq kamera nemese qulaqqap qalaı kóriner edi? Dál osy dúnıeler jańa qadamdar, jaǵdaılar jasaýǵa kómektesedi. Onyń ústine bul balettiń taǵy bir jańalyǵy – qoıylym horeografııasy pop-bı jáne breık-dans elementteri bar neoklassıka stılinde saraptaldy. Toqeterin aıtqanda, qyzyqty ssenografııa, kostıýmder, mýzyka men ártisterdiń sheberligi nátıjesinde bári óte ádemi bolatynyna senimdimin, – dep sózin sabaqtady.
Alaıda jańa qoıylymda zamanaýı elementterdiń qosylǵanyna qaramastan, romantıkalyq ertegi spektakliniń dástúrleri de barynsha saqtalǵan. Varıasııalar, beıneli kórneki sátterdi kórsetetin valske qurylǵan dıvertısment pen apofeozdar mol. Sergeı Prokofevtiń dıapozony keń, eń jarqyn ári saltanatty, kópshilik súıip tyńdaıtyn hám súısine bıleıtin valsteriniń biri «Úlken valsi» de sol qalpynda úılesimdi úndestik tapqan.
Joǵaryda atap ótkenimizdeı, balettiń negizgi bóligi Sergeı Prokofevtiń mýzykasyna oryndalady jáne kórermenderdiń tańdanysyna oraı munda Djımmı Dıýrant, Bıllı Reı Saırýs, Djeıms Braýn, Lýı Armstrongtiń áýenderi de áýeleıdi.
Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen ótken beıneli balettiń joǵary deńgeıde shyǵýyna, sondaı-aq qoıylymda jarqyn óner kórsetken ártisterdiń – Kúlbıke – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri Mádına Basbaeva, Áıgerim Beketaeva jáne halyqaralyq baıqaýlardyń laýreaty Shuǵyla Ádephan, Hanzadanyń partııasynda jarqyraǵan – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Baqtııar Adamjan, Daler Zaparov, Aıbar Toqtardyń, sonymen qatar Patsha – Beıbarys Aqarys, Bostan Qojabekov, Sanjar Áýbákirov, О́geı sheshe – Ásel Sháıkenova, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Gaýhar Ýsına, Anastasııa Zaklınskaıa, О́geı ápkeler: Túshkirgish – Móldir Shákimova, Adelına Tólepova, Sofııa Ádilhanova, Táttiqumar – Ánel Esqalıeva, Juldyz Jumajanova, Dıana Esqalıeva, Meıirimdi perishte – Sultanbek Ǵumar, Arman Ýrazov, Serik Naqyspekov jáne taǵy da basqa sahnagerlerdiń sińirgen eńbegi zor.
– Bul «Kúlbıkede» bári basqasha. Ertegidegi qatyp qalǵan sıýjet emes, baletke kóptegen zamanaýı ózgeris engizildi. Kórkemdik turǵysynan da, ıdeıalyq mazmun jaǵynan da. Qoıylym qazirgi tańdaǵy ómirimizge barynsha beıimdeldi. Balette genderlik másele óte jaqsy qoıylǵan, durys jaǵynan kóterilgen. Sondyqtan «Kúlbıkege» kelgen kórermen, ásirese jastar qaýymy tepe-teńdik, er adam men áıel adamnyń qarym-qatynasy jaıynda, jańa zaman kózqarasyndaǵy qundylyqtar týrasyndaǵy suraqtaryna tushymdy jaýap alady dep oılaımyn. Máselen, men keıipteıtin Hanzada qansha baı bolsa da, Kúlbıkeniń tańdaýyn aıaqasty etpeıdi. Onyń da qalaýyna, armanyna qulaq túredi. Tulǵa retinde qarym-qatynastarynda tamasha bir úndestik, túsinistik bar. Menińshe, qoıýshy horeograf Raımondo Rebek áý bastan-aq qoıylym ózegine osy taqyrypty dán retinde salǵan, qazirgi tańda bul úlken aǵash bolyp, máýesin jaıdy. Endi teatrǵa kelgen ár kórermenge óz jemisin berýge tolyq daıyn dep senimmen aıta alamyn. Sahnager retinde maǵan da bul balet úlken oı saldy jáne kásibı turǵydan tamasha tájirıbe boldy. Bul ertegide men tek qana horeografııalyq tehnıkalardy minsiz oryndaý jaǵyn ǵana emes, sonymen qatar akterlik sheberligimdi de shyńdaýǵa barynsha kúsh saldym, dep daıyndyq barysyndaǵy áserimen bólisti Hanzada partııasyn tabysty oryndaǵan teatrdyń jetekshi solısi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Baqtııar Adamjan.
Áli este, osydan birneshe jyl buryn «Astana Opera» teatry balet trýppasynyń kórkemdik jetekshisi, Reseıdiń halyq ártisi Altynaı Asylmuratova: «Bul teatr men úshin eń qymbat áshekeı buıymdaryn salatyn baǵaly qobdısha sııaqty. Qolymnan kelgenshe osy qobdıshany álem baletiniń jaqut-jaýharymen toltyrsam degen armanym bar» dep edi bizge bergen bir suhbatynda. Rasymen de, sol armanyna shyn berilgen óner ıesi kúni búginge deıin «Astana Operanyń» repertýaryn dúnıe júziniń úzdik qoıylymdarymen baıytyp keledi. Biz tamsana tamashalaǵan «Kúlbıke» de sózsiz osy qatarǵa qosylyp, kórkemdik jetekshi aıtqan baǵaly qobdıshanyń qunyn odan ári arttyra túskeni anyq.
