Osy rette bir kezde Petropavl qalasyndaǵy túrik kompanııasynyń basshysymen sóıleskenimiz oıǵa oralady. «Osynda óndirispen aınalysyp júrgenimizge jýyrda 20 jyl tolady. Jetistikterimizdi ózińiz bilesiz. Qalaı oılaısyz – jergilikti bılik mereıtoıymyzǵa oraı ujymymyzǵa qurmet kórsetip, quttyqtaý bildire me?», dep surady ol. «Basshylardyń bireýine kirip shyqpaısyz ba?», dep qarsy suraq qoıdyq. «Mundaı usynysty bizge aıtpasańyz da bolady. Bizdiń ultta bılik ókiline baryp marapat suraý – uıat nárse», dedi ol. Onyń sózine razy bolyp, qolyn qysyp, túrik aǵaıyndardyń ustanymyna tánti bolǵanbyz. О́ıtkeni bizdiń eldegi jaǵdaı múldem basqasha ekenine kózimiz ábden jetken edi.
Mysaly, ótken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldaryndaǵy ekonomıkalyq daǵdarys kezinde bir óńirdegi sharýashylyǵy shatqaıaqtap, tútini óshýge aınalǵan týǵan aýylyna oralyp, kásipkerlikpen aınalysyp, aýyldastaryna jumys taýyp berip, olardyń barlyq muqtajdyǵyn birtindep sheship bergen azamatty buqaralyq aqparat quraldary jarysa maqtap jatsa da, ony jergilikti bılik ókilderi bilse de bilmegensip, ylǵı shettetip, kózge ilmeıtin. Osyǵan tańǵalyp, sebebin surastyryp kórsek, álgi kásipker aýdan ákimin onsha tyńdamaıtyn, aıtqan «ótinishterin» oryndaı qoımaıtyn «qyńyr minezdi» jigit bolyp shyqty. Sóıtip uzaq jyldar boıy jergilikti basshylardyń maqtaýy men memlekettik marapat ataýlydan múldem qaǵylyp keldi. Al el ishindegi abyroı-bedeli jyldan-jylǵa artyp jatsa da, qazekemniń maqtansúıgishtiginen ada emes kásipker ony mise tutpasa kerek, qalaıda orden alǵysy kelip, jergilikti bılik organdarynyń birinde basshy qyzmet atqaratyn tanysymen kezdesip aqyldasýdy qup kóredi. «Eger orden alǵyń kelse, onda osy máseleni sheshetin bastyqtardyń bireýine para berýiń kerek», deıdi sheneýnik birden. «Joq. Eshkimge para bermeımin. Bálenshekeń para berip, marapat alypty degen sózdi estigenshe, jer basyp tiri júrmeı-aq qoıaıyn. Budan basqa jolyn izdep kór», deıdi kásipker. Keıin álgi sheneýnik ondaı joldy taýyp beripti. Oblys basshylyǵynyń belgili óner ıesiniń mereıtoıyn ótkizýge bıýdjetten tys qarjy izdep jatqanyn estip, orden alǵysy keletin kásipkerdi atalǵan is-sharaǵa basty demeýshi qylýdy usynady. Usynys qabyl alynyp, mereıtoı ıesine oblys ákiminiń atynan sý jańa avtokólik syıǵa tartylady, al demeýshi bolǵan kásipker kóp uzamaı «Qurmet» ordenin alady. Shyntýaıtynda, elimizdiń óńirleriniń qaısysynda bolsyn osyndaı «demeýshilik» jasaý jolymen nemese jemqor sheneýnikterge para berý arqyly joǵary marapat alyp, «Orden aldym, minekeı!..», dep keýde qaǵa maqtanyp júrgen dańǵoı kásipkerler bary anyq. Tek ondaılar mıllıondaǵan teńgeni bos maqtan úshin shashqannan góri joq-jitikter men jetim-jesirlerge járdem berýge jumsaýdyń saýapty is ekenin oılamaıtyny ókinishti.
Bir oblystyń burynǵy ákimi óz qyzmetin durys atqara almaı, ózine baǵynyshty basshy kadrlardy jappaı qýdalap, sapyrylystyrǵanyna qaramastan, jergilikti kommersııalyq telearnaǵa ózin madaqtaǵan eki saǵattyq «derekti fılm» túsirtip, máz-meıram bolǵany jadymyzda. Osy sııaqty óreskel qylyqtary úshin ústinen joǵary jaqqa aryz qardaı borap, bir aıdan soń qyzmetinen bosatylyp tynǵan. Búginde zeınet demalysynda júrgen onyń kezinde jurtqa jeksuryn bolǵany sonshalyq, toı-tomalaqqa bara qalsa, aldynan bir kezde ózi qýǵyn-súrginge salǵan adamdar shyǵyp, ıt terisin basyna qaptaǵandaı qylyp tildeıdi eken. Sol sebepti shaqyrylǵan jerge barmas buryn qonaqtar tizimin suratyp aldyryp, olardyń arasynda ózi qýdalaǵan bireý baryn kórse, ondaı is-sharaǵa qatyspaıtyn bolypty...
Paıymdap qarasaq, Maǵjan Jumabaevtyń: «Maǵan ataq – ultym úshin ólgenim!», dep jazǵanyndaı, esti azamat úshin eń basty marapat – elimizdiń órkendeýi jolynda aıanbaı adal eńbek etip, qarapaıym adamdardyń qurmetine bólený hám jurttyń kózine tik qaraı bilý bolar.
