Saltanat Tursynbekova: «Áıelder men balalardyń quqyqtaryn qorǵaý – meniń ómirlik mıssııam»

Saltanat Tursynbekova degen kim?

Saltanat Tursynbekova – eki balanyń anasy ári aıaýly áje. Aýylda qarapaıym kópbalaly otbasynda dúnıege kelip, tárbıelengen. Kásibı eńbek jolyn mektepte tarıh pániniń muǵalimi bolyp bas­taǵan. 5 jyl bilim osha­ǵyn­da shákirt tárbıelep, synyp jetekshisi de bolǵan. Ýaqyt óte kele óz mansabynyń baǵytyn ózgertip, kásibı maman retinde ósip-órlep, otbasyn asyrap, qoǵamdy jaqsy jaqqa ózgertkisi keletin qazaqstandyq kóptegen áıelge úlgi bola bildi.

Ol 20 jyldan astam mem­le­kettik qyzmette, onyń ishinde Mem­lekettik qyzmet isteri agent­tiginde, Joǵarǵy Sotta jáne Bas prokýratýrada qyz­met at­qardy. Mansap jolyn­daǵy 10 jylyn basshylyq laýa­­­zym­darǵa arnady. Elimiz­diń bar­lyq quqyq qorǵaý or­gany­­­nyń kadr saıasatyn ázir­leýge at­salysty, Bas prokýra­týra ja­nyndaǵy Quqyq qor­ǵaý or­gan­dary akademııasyn, res­pýb­lıkanyń barlyq óńi­rin­de oqý-ádistemelik ju­mys­tar jáne pro­kýratýra qyz­met­ker­ler­i­niń bi­­liktiligin arttyrý ortalyq­ta­ryn qurýǵa bastamashy boldy.

Saltanat Tursynbekovanyń quqyq qorǵaý qyzmetimen aınalysqanyna 5 jyldan asty. Ol sońǵy jyldary elimizde eń kóp talqylanatyn jáne rezonansty taqyryptardyń biri – otbasyndaǵy zorlyq-zombylyqpen kúresýdegi kóp jylǵy qajyrly eńbegimen tanymal.

Turmystyq zorlyq-zomby­lyqpen kúres: el ishinde atqarylǵan jumystar

Saltanat Tursynbekova memlekettik qyzmette júrip «Ot­basyndaǵy zorlyq-zomby­lyq­syz Qazaqstan» jobasyn ázirledi. Joba boıynsha Qazaq­stannyń túkpir-túkpirin aralap, daǵdarys ortalyqtarynda, balalar men qarttar úılerinde, áıel­der kolonııasynda, elimi­z­diń eń shalǵaı aýyldarynda boldy. Sondyqtan da ol qoǵamdy alań­datatyn máselelerdi óte jaqsy biledi.

Sonyń nátıjesinde Shym­kentte ákimdik janynan Otbasy, balalar jáne jasóspirimder isi bólimi, sondaı-aq otbasy­lyq janjaldarǵa arnal­ǵan medı­sınalyq psıhokor­rek­sııalyq ortalyq quryldy. Buǵan qosa, 17 aýyl men shaǵyn qalada otbasyn qoldaý qyzmeti ashyldy.

Úkimet «Turmystyq zorlyq-zombylyqsyz Qazaqstan» jobasynyń ıdeıasyn qoldady jáne bul bastama qazir elorda men tórt oblysta iske asyrylyp jatyr. Bolashaqta ózge de óńirlerde osyndaı orta­lyqtardyń qyzmetin jolǵa qoıý josparlanǵan.

S.Tursynbekovanyń quqyq qorǵaý salasyndaǵy taǵy bir baǵyty – ózin-ózi qorǵaımyn dep temir torǵa toǵytylǵan áıelderge quqyqtyq kómek kórsetip, qoldaý bildirý.

Halyqaralyq deńgeıde moıyndalýy

Saltanat Tursynbekova quqyq qorǵaý salasynda qyzmet ete­tin halyqaralyq uıym­­dar­daǵy áriptesterimen tyǵyz baı­lan­ys ornatty, sondaı-aq  shetel­der­degi jıyndarda Qazaq­stan­nyń atynan sóz sóı­lep, túrli bastama kóterip júr.

Saltanat Tursynbekovanyń «Turmystyq zorlyq-zomby­lyq­syz Qazaqstan» jobasyn BUU-nyń Qazaqstandaǵy qury­lymdary zorlyq-zombylyqpen kúresý­diń tıimdi ulttyq strate­gııalardyń biri retinde mo­ıyn­dady.

2019 jyly Jenevada BUU-nyń Áıelderge qatysty kemsitýshilikti joıý komıtetinde S.Tursynbekova qazaqstan­dyq delegasııanyń quramyn­da «Qazaqstandaǵy áıelderge qa­tysty kemsitýshiliktiń bar­lyq ny­sandaryn joıý» týraly kon­vensııanyń oryndalýy týraly baıandamany qorǵaýǵa qatys­ty. Sol jyly BUU-nyń áıel­derge arnalǵan granty aıasynda Eńbek jáne áleýmettik qor­ǵaý mınıstrligimen jáne Áıelder isteri jáne otbasy­lyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııamen birlesip, usynymdar alý boıynsha jumysty úıles­tirdi. Mem­lekettik organdar qyz­meti­niń tıimdiligin baǵa­laý, bıýd­jettik josparlaý jáne tur­mystyq zorlyq-zomby­lyq­tyń aldyn alý, zorlyq-zombylyqtan zar­dap shekken áıelder men qyz­dardy ońaltý jáne reın­te­gra­sııalaý jónindegi uıym­dar­dyń qyzmetin jetildirý jumys­taryna belsene atsalysty.

2022 jylǵy saılaýda pre­zıdenttikke kandıdat retin­de usynylsa da Saltanat Tur­­synbekova óz baǵytynan taı­ǵan joq, saılaýaldy baǵ­dar­lamasynyń mańyzdy bóligin turmystyq zorlyq-zombylyqpen kúresýge jáne áıelderdiń ómir súrý jaǵdaıyn jaqsartyp, qoǵamdaǵy ornyn aıqyndaýǵa arnap otyr.

«Men Prezıdent bolsam da, bolmasam da, áıelder men balalardyń quqyqtaryn qor­ǵaýdy jalǵastyra beremin. О́ıt­keni bul – meniń ómirlik mıssııam. Kez kelgen qazaq áıeli­niń bilim alýǵa, densaýlyǵyn nyǵaıtýǵa, mansap qurýǵa, uryp-soǵýsyz, qorlaýsyz qalyp­ty ómir súrýge quqyǵy bar. Eger adamdar meni osy rólge la­ıyq­ty úmitker dep eseptese, men Qazaqstanda otbasyndaǵy zorlyq-zombylyqty túbegeıli joıa­myn. Men ómirdiń barlyq qıyn­shylyǵyn kórgen qazaq áıel­derine bergen ýádemdi oryn­daımyn»,  deıdi ol.

Úmitker óziniń saılaýaldy baǵdarlamasynda Qazaqstanda kópten beri aıtylyp kele jatqan mańyzdy reformalardy usyndy. Mysaly, turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy kúres salasyndaǵy jańa zań­namany ázirleý jáne qabyldaý, densaýlyqqa qasaqana jeńil zııan keltirý jáne uryp-soǵý túrindegi quqyq buzýshylyqtar úshin zańnamany qataıtý (Qazaq­stan Respýblıkasynyń Ákim­shilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksinen QR ÁQBtK-ge aýys­tyrý), áıelderdiń zeınetkerlik ja­syn 58-ge deıin tómendetý, eń tómengi jalaqy men kún­kóris deńgeıin (zeınetaqy jınaq­­tary, járdemaqylar men shákirt­aqylar) ulǵaıtý, kópbalaly otbasylar men qıyn ómirlik jaǵdaıdaǵy otbasylardyń qaryzdaryn keshirý jáne tolyq emes otbasylardyń mártebesin zańmen bekitý sııaqty birqatar mańyzdy bastamany usynyp otyr.

«Men áıelderimizdiń jyla­ǵa­nyn qalamaımyn. Olardyń qıyndyqsyz ómir súrýi úshin bar kúshimdi salamyn», dep qosty ol.

Saltanat Tursynbekova quqyq qorǵaýshy áıelderdi úmit úzbeýge, berilmeýge – ózderi jáne balalary úshin sońyna deıin kúresýge shaqyryp, óz ómirinen mysal keltirdi:

«Bizdiń bárimiz de sabyrymyzdy shyńdaý úshin ómirlik synaqtardan ótemiz. Men Astanaǵa 1999 jyly kelip, eki ba­la­mmen júrip, 15 shaqty jal­­da­maly páter aýystyrdym. О́te kóp jumys istedim. Kóz jasym da tógildi, renish te bol­dy. Biraq siz basyńyzǵa tús­ken synaqty bolashaqqa qadam retinde qabyldasańyz, kúsh-jigerińiz arta túsedi. Meni eshkim joǵarylatpady, «aǵa-kóke» de, «tamyr-tanys» ta qolymnan jetektegen joq. Maǵan keı áriptesimniń «Ket!» degen kezi de boldy. Bárin tastaı salyp kete salýyma da bolar edi, biraq men onyń ornyna, jumysqa jurttyń bárinen buryn kelip, tún jarymǵa deıin eńbek ettim. О́z jumysymdy jaqsy bildim. Komandada 10 adam bolsa, men olardyń árqaı­sysynyń fýnksııalaryn bile­tin­min jáne kez kelgen maman úshin jumys isteı alatynmyn. Osylaısha, tek eńbek pen kúres arqyly biz kózdegen maqsatymyzǵa qol jetkize alamyz. Búgin men – prezıdenttikke úmitkermin. 1999 jyly bireý maǵan keleshegiń osylaı  bolady dep  aıtsa, men oǵan senbes edim»,  deıdi ol.

Anel Abýlhaırova

Prezıdenttikke kandıdat S.P.Tursynbekovanyń saılaý qorynan tólendi.