Iá, qazaqstandyq qoǵamǵa aıtylar syn, artylar kiná, ókpe-naz jetip-artylady. Bulardyń barlyǵy aınalyp kelgende elimizdegi ómir súrý deńgeıine, jurttyń qoǵamymyzdaǵy kóptegen máselege degen jalpy kóńil tolmaýshylyǵyn sıpattaıdy. Bul jaǵdaı barlyq terezesin ashyp tastaǵan álemge, ıaǵnı basqa elderge turaqty turý ne ýaqytsha jumys isteý úshin azamattarymyzdyń kóptep shyǵýyna áserin tıgizýde. Osydan kelip Qazaqstannyń áleýeti tómendep, adamı kapıtalǵa degen zárýlik týyndap otyr.
Adam kapıtalynyń tapshylyǵynan ekonomıkalyq-áleýmettik teris áserler paıda bolatyny belgili. Sonymen qatar munyń rýhanı zardaptary da aıtarlyqtaı bolatyny sózsiz.
Shekara asyp, shetel jaılaǵan azamattarymyzdyń basty maqsaty – kúnkóristiń qamy, mol qarjy taýyp turmysyn túzeý. Patrıottyq sezimin oıatar nasıhat, aqyl-naqyl, ýaǵyz aıtsań da olardyń betin qaıtarý qıyn. О́ıtkeni sizdiń mundaı sózińiz eshkimniń materıaldyq qajettiligin óteı almaıtyny oǵan da, sizge de belgili. Endi ne isteý kerek?
Mine, osy saýal búgingi atqarýshy bılikti myqtap oılandyrýǵa tıis. Tek oılanyp qana qoımaı, álgi suraqtyń naqty jaýabyn izdeý qajet-aq. Osy turǵyda qandaı da bir qadamdar jasaý úshin birinshi kezekte jastardyń, ásirese solardyń ishindegi túrli salalar boıynsha myqty mamandardyń ketýinen týyndap otyrǵan túıtkilderdiń zardabyn, memlekettiń damýyna tıgizip otyrǵan teris áserin saralaý, taldaý máselesi qolǵa alynatyn ýaqyt jetkendeı.
«Aqyl-oıdyń» shet elderge tolassyz kóshýin, elimiz úshin osynaý jaǵymsyz úrdistiń jyl saıyn údeı túsýin úlken másele kórip, ony toqtatýdyń nemese ekpinin tómendetýdiń amal-aılasy ázirge tabylmaı turǵandaı.
Eldegi jumyssyzdyq, sybaılas jemqorlyqtyń kesirinen qyzmette óspeý, bilimi men biliktiligine saı jalaqy ala almaý jáne basqa da túıtkilder siresip turǵanda «aqyl-oıdyń» syrtqa aǵylýyn toqtatý qıyn, árıne. Alaıda osy máselege baılanysty memlekettik deńgeıde is-qımyl josparyn túzý úshin qoǵammen ashyq talqylaý ótkizýge bolady emes pe?
Shetke ketip jatqandardy naqty esepke alyp, olardyń elden ketýleriniń negizgi sebepterin anyqtap, soǵan saı is-áreket jasaýǵa úkimettiń múmkindigi molynan jetedi. Biraq sol baıaǵy salǵyrttyq, nemkettilik aıaqqa tusaý bolyp otyr.
Memleket qazynasy halyq qarjysynan, barshamyzǵa ortaq qazba-baılyqtardan túsken tabystan quralady. Sondyqtan, memleket qarjysyn únemdep ári tıimdi jumsaý – úlken mindet. «Aqyl-oıdyń» syrtqa aǵylýy osy mindettiń laıyqty oryndalmaı otyrǵanyn kórsetedi. Qazaqstandyq kúsh-jigermen qalyptasqan «aqyl-oı» basqaǵa qyzmet etip jatsa, álgi mindettiń jóndi eńserilmegeni emes pe? Naqtylaı aıtqanda, bir adamǵa azamat bolyp ósip, bilim alyp, mamandyq ıelenýine deıin memlekettiń, durysy halyqtyń qyrýar qarjysy jumsalady. Eger álgi adam jetilip bolǵan soń lyp etip shetke ketip qalsa, oǵan ketken shyǵyn óteýsiz qalǵandaı bolady.
Ras, ketken adamnyń aıtar ýáji bar: jumys joq, biliktiligime saı aqy tólenbeıdi, taǵysyn taǵy. Sondyqtan oǵan pálen deı almaısyń. Mine, osy arada memleket álginiń ýájine laıyqty jaýap berýi, ıaǵnı aıtylǵan sebepterdi joıýǵa tıis. Áıtpese, halyqtyń aqshasyn bosqa shashqan bolyp esepteledi.
Búginde kez kelgen damyǵan memleket óziniń adamı kapıtalyn tıimdi qoldanbaı ushpaqqa shyǵa almasyn biledi. Ony eldiń, qoǵamnyń basty resýrsy, qozǵaýshy kúshi retinde qarastyrady. Sondyqtan olar adamı kapıtaldy damytý isine barynsha kúsh salady ári odan alynǵan «ónimdi» ulttyq baılyq sanap, ony shashaýyn shyǵarmaı el ıgiligine paıdalanady. Adamı kapıtaldyń áleýetin arttyratyn ekonomıkalyq belsendi, bilikti adamdaryn yntalandyrýdyń túrli joldaryn usyna otyryp óz elinde qalyp jumys isteýine jaǵdaı jasaıdy. Biz de osy úlgige kóshýimiz kerek. Áıtpese, basqaǵa qyzmet etetin daıyn «aqyl-oıdy» óndirýshi ǵana bolyp qalyp qoıamyz.
