Sport • 27 Qarasha, 2022

Jigitter jigersizdik tanytty

963 ret kórsetildi

Ispanııanyń La-Nýsııa qalasynda bokstan jastar arasyndaǵy álem chempıonaty aıaqtaldy. Atalǵan jarysty Qazaqstan quramasy jeti júldemen qorytyndylady. Tarqatyp aıtsaq, jerlesterimiz 2 altyn, 2 kúmis jáne 3 qola medal jeńip aldy. Eki altyndy da oljalaǵan burymdylar. Olar – Elına Bazarova men Baqyt Seıdish. Esimderi atalǵan bylǵary qolǵap sheberleriniń sharshy alańdaǵy minsiz óneri kópshiliktiń kóńilinen shyǵyp, tek bizdiń ǵana emes, basqa da elderdiń jankúıerleri qazaq qyzdaryna barynsha qoshemet kórsetti.

La-Nýsııaǵa attanǵan 12 bu­rym­dymyzdyń beseýi jeńis tu­ǵyrynan qol bulǵady. Gúlnaz Bóribaeva (48 kılo), Ásem Tańatar (63 kılo) jáne Ásel Toqtasyn (+81 kılo) qola medaldi mo­ıyn­daryna ildi. Jartylaı fınalda olardyń barlyǵy da Úndistannyń ókilderine jol berdi. Al fınalǵa shyqqan boks­shylarymyzdyń ekeýi de nemis qyzdarymen qolǵap túıistirdi. 54 kılo salmaqtaǵy Elına Bazarova Kýsohrısta Hrı­sovalantýdy báseke bary­syn­da eki ret nok­daýnǵa ji­berdi. Tóre­shilerdiń barlyǵy da qanda­symyzdyń jeńgenin biraýyzdan moıyndady. Sóıtip, Elına altynnan alqa taqty. О́ziniń komandalyq áriptesiniń jeńisti jolyn Baqyt Seıdish jalǵastyrdy. 66 kılo salmaq dárejesinde kúsh synasqan ol Karlotta Shýenemanǵa shań qap­tyryp ketti. Osylaısha, 2 al­tyn jáne 3 qola medaldi ol­ja­­laǵan qazaq qyzdary jalpykomandalyq esepte úzdikter sanatynan kórindi.

Pıreneı túbeginde sharshy alańǵa shyqqan qazaq jigitteri arasynan tek Nurbek Mursal men Dáýlet Tólemisovtiń jeńis tuǵy­ryna kóterilýge kúsh-jigerleri jetti. 67 kılo salmaq dárejesinde synǵa túsken Nurbek bastapqy básekelerde latvııalyq Denıs Sorokın, ázerbaıjandyq Sanan Hatamov jáne danııalyq Baıer Lýkasty oısyrata utyp, jartylaı fınalda ırlandııalyq Djeıms Frensısten basym tús­ti. Biraq fınalda Nurbektiń óz­bekstandyq Djavohır Ýmma­talıevke áli jetpedi. 75 kılo salmaq­ta judyryqtasqan Dáý­let alǵashqy aınalymdarda túr­kııalyq Fýrkan Qaradaq, germa­nııalyq Semmo Malek jáne úndis­tandyq Depak Depakty soqq­y­ǵa jyǵyp, jartylaı fınalda belgııalyq Hadıt Noany esh qınalmaı-aq utty. Aqtyq synda ol da О́zbekstannyń ókilimen kúsh synasty. Bul tartysta Turabek Ha­bı­býllaevtyń mysy basym boldy.

О́kinishke qaraı, ózge bylǵary qolǵap sheberlerimiz joǵaryda aıtylǵan mejege de jete alǵan joq. Ramazan Nurlybaev (48 kılo), Jandáýlet Sársenbıev (54 kılo), Madııar Taıpaqov (63,5 kılo) jáne Islam Mashkentaev (81 kılo) bastapqy kezeńderde súrindi. Kóp keshikpeı Ilıa Kalının (57 kılo) men Sultanbek Aıbaruly (80 kılo) ýkraınalyq Aıder Abýraımov pen Nıkıta Zasenokqa jol berip, kórermender qataryna qosyldy. Sol sekildi Baqtııar Anarbaev (60 kılo) aǵyl­shyn Bırchall Nelsonnyń osal tusyn taba almady. Egor Egorov (71 kılo) pen Nurjan Dýmannyń (92 kılo) jolyn Kýbanyń jas qabylandary bógedi. Egor Veıte Lorente Pedrodan, al Nurjan Fresneda Rıkardo Adrıannan aılasyn asyra almady. Ivan Er­molenko (80 kılo) grekııalyq Rý­lıas Stılıanosqa jáne Temirlan Muqataev (86 kılo) ıtalııalyq Paolo Karýsodan jeńildi. Sóıtip, qos kúmisti qanaǵat tutqan eli­mizdiń jastar quramasy qalyń toptyń arasynda qalyp qoıdy. Eń ókinishtisi, bul joly da bizdiń jigitter ózbekterdiń órenderine tas-talqan bolyp utyldy.

Atalǵan jarystyń tarıhy jaıynda aıtar bolsaq, Qa­zaq­stan quramasy jastar ara­syndaǵy álem birinshiligine tuń­ǵysh ret 1994 jyly qatysty. Ystambulda ótken jarysta jerlesterimizge bes qola medal buıyrdy. Bul júldeni jeńip alǵandar – Aleksandr Soı (54 kılo), Talǵat Qalımov (60 kılo), Asan Seksenbaev (63,5 kılo), Danııar Muńaıtpasov (67 kılo) jáne Rýslan Zýmaev (81 kılo). 1996 jyly Gavanada uıym­dastyrylǵan dúbirli dodada Ba­tyrhan Jaqsybaev (60 kılo) kúmis medal alsa, Quralbek Bu­qa­­rov (51 kılo) qolaǵa qol sozdy. Olardyń ekeýi de sheshýshi tus­ta rıng qojaıyndaryna ese ji­berdi.

1998 jyly Býenos-Aıreste jalaýy jelbiregen jarys qazaq sporty tarıhynda altyn árip­termen jazyldy. Olaı deýge negiz, otandyq bylǵary qolǵap sheberleri arasynan tuńǵysh ret álem chempıony shyqty. Ondaı baq Serik Eleýovke buıyrdy. 51 kılo salmaq dárejesinde kúsh synasqan qaraǵandylyq qyran fınalda reseılik Georgıı Balakshınnen basym tústi. Ýa­qyt oza Qazaq boksynyń shoq juldyzyna aınalǵan Bekzat Sattarhanov 54 kılo salmaq dáre­jesinde kúmis medaldi moınyna ildi. Shırek fınalda ol keleshekte Olımpııa oıyndary men álem chempıonattarynyń eki dúrkin jeńimpazy, qazirgi kezde kásipqoı rıngtiń kókjalyna aınalǵan kýbalyq Gılermo Rı­gondo Orısti 5:1 esebimen ut­qany da esimizde. Negizi fınalda Bekzat ýkraınalyq Servın Sýleımanovty da utqan edi. Biraq ádildikti belden basqan tóreshiler jeńisti qarsylasyna berdi. Taǵy bir kúmisti Pavel Storojýk (+91 kılo) ıelense, Aman Batyrbaev (48 kılo), Baýyrjan Qaıyrmenov (75 kılo) jáne Oljas Orazalıev (81 kılo) qola medaldi ıelendi. Nátıjesinde, 1 altyn, 2 kúmis jáne 3 qolany oljalaǵan jer­lesterimiz jalpy esepte úzdik bestikti túıindedi.

Ǵasyrlar toǵysyndaǵy álem birinshiliginiń shymyldyǵy Býda­peshte túrildi. Majarstannyń bas shaharynda – Gennadıı Golovkın (63,5 kılo) bas júldeni oljalady. Al Berik Serikbaev (48 kılo), Ulan Saýytbaev (54 kılo) jáne Rýstam Irgebaev (+91 kılo) qolaǵa qol sozdy. 2002 jyly jarys qaıta Bostandyq aralynda ótti. Santıago de Kýbadaǵy dodada fınalǵa shyqqan úsh jigittiń de joly jergilikti boksshylarmen qıysty. Solardyń arasynan 63,5 kılo salmaqtaǵy Qanat Ilııasovtyń baq juldyzy jandy. Ol Vıler Kınonezdi qapy qaldyryp, bas júldeni qanjyǵasyna baılady. Al Osmaı Okostadan utylǵan Dmıtrıı Gotfrıd (75 kılo) jáne Iаsmanı Peresten jeńilgen Erbol Babaev (+91 kılo) kúmispen kúptelse, Aleksandr Nılga (91 kılo) qola medaldi qanaǵat tutty.

Baıyptap qarsańyzdar, joǵa­ryda esimderi atalǵan byl­ǵary qolǵap sheberleriniń birazy ýa­qyt oza otandyq boksty órge súı­rep, halyqaralyq arenada tolaǵaı tabystarǵa qol jetkizdi. Al keı jigitter sharshy alańynan múlde kórinbeı ketti. Sonyń sebep-saldaryn biz bilikti maman Sultan Qastoevtan suraǵan edik. Toqsanynshy jyldardyń alǵashqy jartysynan bastap, 10 jyldan asa ýaqyt Qazaqstan jas­tar quramasynyń aǵa jattyq­tyrýshysy bolǵan bapker: «Biz kóptegen daryndy jasty ulttyq qurama sapyna qostyq. Ýaqyt oza solardyń deni asa iri baıraqty básekelerde teń­dessiz ónerimen kózge túsip, mem­leketimizdiń maqtanyshyna aınaldy. Árıne, ol sportshylarǵa alǵystan basqa aıtarymyz joq. Sonymen qosa eresekter rınginde ózderin moıyn­data almaı, qalyń toptyń arasynda qalyp qoıǵandary qanshama. Bozbala shaqtarynda komanda sapyna qabyldaǵanymyzda olardyń bolashaǵy jarqyn bolatynyna qylaýdaı da kúmán keltirmedik. Bir ókinshitisi, jastar arasynda jasyndaı jarqyraǵan jigitterdiń deni eresekter dýyna qosylsa, qumǵa sińgen sýdaı joq bolady da ketedi. Onyń barlyǵy óz bapkerlerimizdiń bilimderiniń taıazdyǵy jáne biliktiliginiń tó­mendigi saldarynan. Tek aqsha taýyp, abyroı jııýdy ǵana oılaıtyn jattyqtyrýshylarǵa ulttyq namys pen patrıottyq sezim degen qasterli uǵymdardyń quny kók tıyn», – dep ashyna sóılegen edi.

2004 jylǵy baıraqty básekeni Ońtústik Koreıanyń Chedjý qalasy qabyldady. Bul jarysta úsh qo­lany qorjynǵa saldyq. Ol medaldardy Eldos Saıdalın (51 kılo), Erkebulan Jumanbaev (57 kılo) jáne Vladımır Ýlıanov (64 kılo) enshiledi. 2006 jylǵy birinshilik Marokkonyń Aǵadir qalasynda ótti. Sol jarysta úsh qandasymyz aqtyq synǵa shyqqanymen bar­lyǵy da sheshýshi tusta utylyp, kúmis medaldi moıyndaryna ildi. Olar – Ol­jas Sáttibaev (48 kılo), Aza­mat Smaǵulov (60 kılo) jáne Erkebulan Shynálıev (81 kılo). Danııar Tólegenov (51 kılo) qola aldy. 2008 jylǵy birinshiliktiń jalaýy Meksıkanyń Gvadalahara qalasynda jelbiredi. Astekter eli saparynan jerlesterimiz qos kúmispen oraldy. 60 kılo salmaqtaǵy Danııar Eleýsinovtiń fınalda ırlandııalyq Raımon Maıletke áli jetpedi. Asa aýyr salmaqtaǵy Ivan Dychko kýbalyq Erıslandı Savonǵa nebári eki upaı aıyrmashylyǵymen ese jiberdi.

2010 jyly álem birinshiliginiń jalaýy Ázerbaıjanda jelbiredi. Biraq Bakýde baǵymyz janbady. Elimizdiń daryndy jastary el senimin aqtaı alǵan joq. Nashar óner kórsetkenimiz sonshalyq, tek eki boksshymyz ǵana shırek fınalǵa jetti. Al 2012 jyly Ere­vandaǵy jarysta jalǵyz Dáýlet Baıǵabatov (75 kılo) júldegerler qatarynan kórindi.

2014 jyly Sofııada sátsiz­diktiń seńin buzyp, qaıta eńse tiktedik. Sol jarysta Ǵalym Ken­jebaev tizginin ustaǵan komanda tamasha óner kórsetti. Bol­g­arııanyń bas shaharynda Shal­qar Aıqynbaı (49 kılo) men Abylaıhan Júsipovtiń (60 kılo) juldyzy jarqyraı jandy. Qos qandasymyz alty birdeı qarsylasyn bet qaratpaı utyp, álem chempıony atandy. Fınalda utylǵan Sultan Záýirbek (56 kılo) pen Vadım Kazakov (81 kılo) ekinshi oryny ıelendi. Ota­ndastarymyzben birge AQSh, Kýba jáne Reseı quramalary da eki altynnan oljalady. Alaıda olardyń bireýi de kúmiske qol jetkize almady. Sonyń arqasynda Qazaqstannyń jas órenderi óz tarıhynda tuńǵysh ret álem birin­shiliginiń komandalyq esebinde kósh bastady.

2016 jyly Reseıdiń Sankt-Peterbýrg qalasynda qazaqtyń úsh birdeı óreni aqtyq synda kúsh synasty. Amerıkalyq Mark Kastrodan aılasyn asyra al­maǵan Samatáli Tóltaev (56 kılo) pen shotlandııalyq Vılıam Hatchınsonǵa jol bergen Bek Nurmaǵambet (75 kılo) kúmis alsa, Sadrıddın Ahmedov (69 kılo) altyn tuǵyrǵa kóterildi. Jartylaı fınalda aǵylshyn Harrıs Aq­bardan basym túsken ol fınalda ýkraınalyq Pavel Gýlany qapy qaldyrdy. Neva jaǵalaýynda Bekzat Nurdáýletovke (81 kılo) qola medal buıyrdy.

2018 jyly Býdapeshte aǵaıyn­dy Oralbaılar atoı saldy. 75 kılo salmaqtaǵy Nurbek álem chempıony atansa, 91 kılo salmaqtaǵy Aıbek kúmis medaldi ıemdendi. Sondaı-aq Ermahan Jaqpekov (69 kılo), Saǵyndyq Toǵambaı (81 kılo) jáne Damır Toıbaı (+91 kılo) ekinshi orynǵa turaqtady. Joǵaryda atalǵan jigitterimizdiń barlyǵy da fınalda reseıliktermen kezdesti. Solardyń arasynan tek Nurbek­tiń shoqtyǵy bıik boldy. Al qal­ǵandary ese jiberdi. Asa jeńil sal­maqta qolǵap túıistirgen Mah­mýd Sabyrhan úshinshi oryndy qanaǵat tutty. Komandalyq esepte Qazaqstan Reseı men Taılandtan keıingi úshinshi satyǵa jaıǵasty.

2021 jyly Polshanyń Kel­se qalasynda ótken jarysqa Qazaqstan quramasyn Qaırat Sát­janov bastap apardy. Bul ja­rysta 2 altyn, 2 kúmis jáne 1 qola medaldi ıelengen jerles­terimiz komandalyq saıysta ekinshi oryn aldy. Bizdiń jýan ju­dyryqty jigitterdiń arasynan Sanjar Táshkenbaı (49 kılo) men Sabyrjan Aqhalyqovqa (64 kılo) teń keler eshkim tabylmady. Sabyr Erbolat (57 kılo) pen Elnur Súıinbaı (60 kılo) kúmis jáne Dıas Moljigitov (75 kılo) qola medaldi ıelendi. Mine, jastar arasyndaǵy álem birinshiliginiń qysqasha tarıhy osyndaı.

Sońǵy jańalyqtar

Jańa baǵyt

Saıasat • Keshe

О́rt: qaýip pen saqtyq

Tótenshe jaǵdaı • Keshe

Jańa kólikter tabystaldy

Aımaqtar • Keshe

Qobyz ulyqtalǵan kesh

Qoǵam • Keshe

Esirtkige esirgender

Qoǵam • Keshe

El qorǵany er Bógenbaı

Tarıh • Keshe

Ultqa qyzmet etýdiń úlgisi

Ádebıet • Keshe

Tulǵa týraly týyndy

Ádebıet • Keshe

Jolbarys jymy

Ádebıet • Keshe

Jıyrmasynda jalyn keshken

Poezııa • Keshe

El senimin jalǵaǵan joba

Ekologııa • Keshe

Jelaıaqtar Astanada jınalady

Jeńil atletıka • Keshe

Jádiger bolyp jetken alǵys

Jádiger • Keshe

Jánibekti jekpe-jekke shaqyrdy

Kásipqoı boks • Keshe

Otpan taýdaǵy salbýryn

Qoǵam • Keshe

Uqsas jańalyqtar