Álem chempıonaty Almatyda ótedi

Alataý baýraıynda ótetin dú­bir­li dodada óner kórsetetinder ara­synda ataǵy alysqa jaıylǵan shah­mat­shylardyń qalyń shoǵyry bar. So­lar­dyń arasynan Magnýs Karlsen (Norvegııa, reıtıngtegi upaı sany – 2859), Hıkarý Nakamýra (AQSh, 2768), Fabıano Karýana (AQSh, 2766), Iаn Nepomnıashıı (FIDE, 2793), Anısh Gırı (Nıderland, 2764), Aleksandr Grıshýk (FIDE, 2745), Shahrııar Mamedıarov (Ázerbaıjan, 2740), Maksım Vashe-Lagrav (Fransııa, 2737), Iаn-Kshıshtof Dýda (Polsha, 2729) jáne Iý Iаnıdi (Qytaı, 2728) bóle-jara atap ótýge bolady. Áıelder saıysynda Aleksandra Gorıachkına (FIDE, 2584), Katerına Lagno (FIDE, 2563), Hampı Konerý (Úndistan, 2572), Aleksandra Kostenıýk (FIDE, 2520), Tan Chjýnı (Qytaı, 2518), Nana Dzagnıdze (Grýzııa, 2517), Harıka Dronavallı (Úndistan, 2507), Jansaıa Ábdimálik (Qazaqstan, 2496), Sarasadat Hademalsharıeh (Iran, 2490), Antoaneta Stefanova (Bolgarııa, 2442) jáne Bıbisara Asaýbaeva (Qazaq­stan, 2440) sheberlik baıqasady.

Sporttyq shejireniń sarǵaıǵan betterin aqtaratyn bolsaq, rapıdten álem chempıonaty alǵash ret 1988 jyly Meksıkanyń Masatlan qalasynda uıymdastyryldy. Bul básekede KSRO-nyń dańqty shahmatshysy Anatolıı Karpovtyń mereıi ústem boldy. Keıin túrli sebepterge baılanysty atalǵan doda ótpeı qaldy. Tek 2001 jyly óz jalǵasyn tapty. Sol maýsymdaǵy tartys reseılik Garı Kasparovtyń jeńi­simen aıaqtaldy. Odan keıingi báse­kelerde Levon Aroıan (Armenııa, 2009), Gata Kamskıı (AQSh, 2010), Sergeı Karıakın (Reseı, 2012), Shahrııar Mamedıarov (Ázerbaıjan, 2013), Vasılıı Ivanchýk (Ýkraına, 2016), Danııl Dýbov (Reseı, 2018) jáne Nodırbek Abdýsattorov (О́zbekstan, 2021) syndy sańlaqtar bas júldeni oljalady. Al norvegııalyq Magnýs Karlsen (2014, 2015, 2019) úsh márte teń­dessiz dep tanylsa, úndistandyq Vıshvanatan Anand (2003, 2017) eki ret dál sondaı qurmetke bólendi. Áıelder arasyndaǵy saıysta Antoaneta Stefanova (Bolgarııa, 2012), Krıstana Lagno (Reseı, 2014), Anna Mýzychýk (Ýkraına, 2016), Szıýı Venszıýn (Qytaı, 2017, 2017), Hampı Konerý (Úndistan, 2019) jáne Aleksandra Kostenıýktiń (Reseı, 2021) baǵy jandy.

Blısten uıymdastyrylǵan jarys­tyń alǵashqy jeńimpazy – KSRO ókili Mıhaıl Tal. Ol 1988 jyly jalaýy jelbiregen jarysta aldyna jan salmady. Blıs oıynynda da Magnýs Karlsenniń ózgelerden shoqtyǵy álde­qaıda bıik. Skandınavııalyq sańlaq bes márte (2009, 2014, 2017, 2018, 2019) chempıondyq ataqqa qol jetkizdi. Reseılik Aleksandr Grıshýk (2006, 2012, 2015) úsh týrnırde qarsylas shaq keltirmedi. Sondaı-aq ár jyldary Vasılıı Ivanchýk (Ýkraına, 2007), Lener Domınges (Kýba, 2008), Levon Aroıan (Armenııa, 2010), Le Kýang Lem (Vetnam, 2013), Sergeı Karıakın (Reseı, 2016) jáne Maksım Vashe-Lagrav top jardy. Áıelder básekesinde Valentına Gýnına (Reseı, 2012), Anna Mýzychýk (Ýkraına, 2014, 2016), Nana Dzagnıdze (Grýzııa, 2017) jáne Katerına Lagno (Reseı, 2018, 2019) dara shyqty.

Byltyr Polshanyń astanasy – Varshavada ótken álem chempıonatynda 17 jastaǵy Bıbisara Asaýbaeva blısten bas júldeni oljalap, kúlli qazaqstandyq jankúıerlerdi qýa­nysh pen shattyqqa bólegen edi. Sol ja­rysta álemniń eń beldi oıynshylary­nyń ózderi qazaq qyzyna jarytyp qarsylyq kórsete almady. Osylaısha, ol shahmattyń osy túrinen eń jas álem chempıony retinde óz esimin tarıhta qaldyrdy. Al sonyń aldynda ǵana Bıbisara rapıdten ótken jarysta kúmis medaldi ıelengen edi. Sol jeńisti jol Almatyda da jalǵasyn tabady dep úmittenemiz.