Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Qaıyrbek О́skenbaev Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boıynsha 2028 jylǵa deıingi kezeńde respýblıkanyń 68 qalasynda káriz-tazartý qurylystaryn salý ne rekonstrýksııalaý josparlanyp otyrǵanyn baıandady.
Qazirgi ýaqytta Saryaǵash, Atyraý jáne Fort-Shevchenko qalalarynda úsh joba boıynsha jumystar bastalyp ketti. Kelesi jyly Aqtaý, Leńgir jáne Shymkentte taǵy úsh jobany iske asyrýǵa qarajat qarastyrylǵan. Qalǵan 62 qala boıynsha halyqaralyq qarjy uıymdaryn jáne respýblıkalyq bıýdjetten transfertterdi tartýdy kózdeıtin qarjylandyrý tásilderi ázirlendi. Máselen, 1 kezeńde 17 jobany (2023-2026 jyldar), 2 kezeńde 26 jobany (2024-2027 jyldar), 3 kezeńde 19 jobany (2025-2028 jyldar) iske asyrý josparlanyp otyr.
Qaraǵandy oblysynyń ákimi Ermaǵanbet Bólekpaev, Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazıev, Astana qalasynyń ákimi Jeńis Qasymbek óńirler boıynsha káriz-tazartý qurylystaryn jańǵyrtý josparlary týraly baıandady.
«Búginde elimizdegi káriz-tazartý qurylystarynyń tozý deńgeıi 60%-dan asyp ketken. Al keıbir qalalarda, tipti 90%-dan asady. Olardyń qatarynda Kókshetaý, Semeı, Qonaev, Arqalyq jáne basqa da qalalardy ataýǵa bolady», dedi Álıhan Smaıylov.
Úkimet basshysynyń aıtýynsha, iri qalalarda káriz júıeleri ótken ǵasyrdyń 50-70 jyldarynda salynǵan, ábden eskirip bitken. Sondaı-aq sarqyndy sýlardyń kólemi de jyl saıyn kóbeıip keledi, olardy tazartý qıyndap barady.
«Bul máseleniń mańyzy óte zor. Halyqtyń qalypty turmysyna ǵana emes, ekologııaǵa áseri de asa mańyzdy. Árbir jobany iske asyrýdy qatań baqylaýda ustaý qajet», dedi Álıhan Smaıylov.
Osyǵan baılanysty Premer-mınıstr bir aı merzimde árbir jobany iske asyrý kestesin bekitý jáne olardyń oryndalý barysy týraly Úkimetke toqsan saıyn habarlap turýdyń, káriz-tazartý qurylystarynyń jobalaryn ýaqytyly iske asyrý úshin qajetti tehnıkalyq qujattamalardy jedel ázirleý men bekitýdiń, sondaı-aq eki aı merzimde halyqaralyq tájirıbeni zerdeleýdi jáne tazartý qurylystarynyń qaldyqtaryn odan ári óńdeý jóninde usynystar engizýdiń mańyzyn atap ótti.
«Damyǵan elderde qaldyqtardan elektr energııasyn, bıogazdy jáne tyńaıtqyshtardy alý tehnologııalary kópten qoldanylyp keledi. Bizde de oń tájirıbe bar – Shymkentte qaldyqtar elektr energııasyn óndirý úshin qaıta óńdeledi. Osyndaı tásilderdi keńinen taratý kerek», dep túıindedi Álıhan Smaıylov.
