Vedomstvo basshysy Erulan Jamaýbaevtyń aıtýynsha, kúrdeli syrtqy ekonomıkalyq ahýalǵa qaramastan, 2022 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan ekonomıkasy 3,1%-ǵa ósti. Negizgi kórsetkishterde oń dınamıka baıqaldy.
Máselen, memlekettik bıýdjettiń kiristeri 4,4%-ǵa (15,7 trln teńge) asyra oryndaldy, bul halyq aldyndaǵy áleýmettik mindettemelerdi tolyǵymen oryndaýǵa jáne barlyq salalardaǵy damý baǵdarlamalaryn qarjylandyrýǵa múmkindik berip otyr. Memlekettik bıýdjet shyǵystary 98%-ǵa oryndaldy.
Jekeshelendirýdiń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospary aıasynda 675 obektiniń 367-si (jalpy satý quny – 308 mlrd teńge) básekelestik ortaǵa berildi, qalǵandary saýda-sattyq catysynda, satý aldyndaǵy daıyndyqta nemese qaıta uıymdastyryldy. Osy jumystyń nátıjesinde memlekettiń ekonomıkadaǵy úlesi 2025 jylǵa qaraı 14%-ǵa deıin tómendeýi tıis.
QR Parlamenti Májilisi men Senaty depýtattarynyń, salalyq uıymdardyń qatysýymen ótken otyrysta qarjy vıse-mınıstrleri men QR Memlekettik qarjy jónindegi qoǵamdyq keńestiń tóraǵasy sóz sóıledi.
Premer-mınıstr Qarjy mınıstrliginiń basymdyqtary bıýdjet kiristerin ulǵaıtý jáne onyń ádil bólinýi men turaqtylyǵyn qamtamasyz etý jóninde sharalar qabyldaý ekenin atap ótti. Osy oraıda, Úkimet basshysynyń aıtýynsha, salyq tóleýshiler men salyq organdary arasyndaǵy qarym-qatynastardy sıfrlandyrýdy keńinen engize otyryp, ony servıstik model negizinde qurý qajet.
«Salyq jáne keden júıelerin ıntegrasııalaýdy tolyqtaı júzege asyrý qajet. Bıznes-qoǵamdastyq ókilderi “bir tereze” qaǵıdaty boıynsha kedendik baqylaýdy engizýdiń oń áserin naqty is júzinde sezinýi tıis», dedi Álıhan Smaıylov.
Premer-mınıstr jańa Salyq kodeksin ázirleý aıasynda salyqtyq jáne kedendik ákimshilendirýdi keshendi jańartýdy «Atameken» UKP jáne sarapshylarmen tyǵyz yntymaqtastyqta júrgizý qajet ekenin aıtty.
Álıhan Smaıylov taǵy bir mańyzdy mindet bıýdjet júıesiniń tıimdiligi men ashyqtyǵyn arttyrý ekenin atap kórsetti. Onyń ishinde, memlekettik josparlaýdy naqty bıýdjet shyǵystarymen baılanystyrýdy qamtamasyz ete otyryp, ónimsiz shyǵyndardy qysqartý úshin bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshileriniń qarjylyq tártibin kúsheıtý kerek.
Osy oraıda, Úkimet basshysynyń aıtýynsha, mınıstrlikter men ákimdikterdiń birinshi basshylaryna derbestik berip, barynsha áleýmettik-ekonomıkalyq nátıje alý maqsatynda olardyń jaýapkershiligin arttyrý kerek.
«Negizgi mindet – «bıýdjet qarajatyn basqarýdan» «nátıjelerdi basqarýǵa» kóshý. Bıýdjet shyǵystarynyń tıimdiligi men ekonomıkalyq paıdasyn, onyń ishinde avtomattandyrý jáne sıfrlandyrý esebinen arttyrý qajet. Munyń bárin jańa Bıýdjet kodeksi aıasynda qarastyrý qajet», dedi Álıhan Smaıylov.
Premer-mınıstr bıýdjet prosesiniń mańyzdy quramdas bóligi shyǵyndardy ońtaılandyrý ekenin atap ótti. Máselen, 2019-2022 jyldary respýblıkalyq bıýdjet shyǵystaryn 4 trln teńgeden astam somaǵa aıtarlyqtaı ońtaılandyrý jáne qaıta baǵdarlaý júrgizildi.
«О́nimsiz shyǵyndardy azaıtýǵa erekshe nazar aýdarý kerek. Bul – semınarlar, konferensııalar, forýmdar, zertteýler júrgizý, avtokólik quraldaryn, keńse jıhazdary men taýarlaryn satyp alýǵa jumasalatyn shyǵyndar», dedi Álıhan Smaıylov.
Sonymen qatar Premer-mınıstr kóleńkeli ekonomıkaǵa qarsy is-qımyl jónindegi jumystyń mańyzdy ekenin atap ótti. Bul baǵytta jalpyǵa birdeı deklarasııa tapsyrýdy kezeń-kezeńimen jáne ýaqytyly engizý qajet, bul sybaılas jemqorlyqty azaıtýǵa jáne bıýdjetke qosymsha túsimderdi ulǵaıtýǵa múmkindik beredi.
Budan basqa, qarajatty elden zańsyz shyǵarýǵa qarsy is-qımyl jóninde sharalar qabyldaý – mańyzdy mindet. Álıhan Smaıylov qazirgi ýaqytta Úkimet tıisti zań jobasyn ázirlep jatqanyn atap ótti.
«Barlyq rásimderdi reglamentteý jáne zańsyz shyǵarylǵan kapıtaldy qaıtarýdy yntalandyrý boıynsha naqty tetikterdi ázirlep, oǵan yqpal etetin sebepter men jaǵdaılardy joıý qajet. Zań naýryzda QR Parlamenti Májilisine engizilýge tıis», dedi Úkimet basshysy.
Qorytyndylaı kele, Premer-mınıstr bıýdjet aqshasyn ekonomıkanyń naqty sektoryna jetkizýdi jedeldetý, memlekettik satyp alý prosesin jetildirý, ekonomıkadaǵy jeke sektordyń úlesin ulǵaıtý jáne ony demonopolızasııalaý jónindegi jumysty jalǵastyrý, sondaı-aq belgilengen merzimde jeke tulǵalardyń bankrottyǵy týraly ınstıtýtty engizýge uıymdastyrýshylyq-tehnıkalyq daıyndyqty aıaqtaý qajettigin atap ótti.
