Tirek jáne seriktes eldi mekender tizbesine engizilgen osynsha aýylǵa el qazynasynan ótken úsh jylda 326 mlrd teńge qarjy bólinip, ol 334 turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq obektisin, 1,2 myń bilim berý, densaýlyq saqtaý, sport mekemesin jáne 2 myńnan astam aýylishilik joldy salýǵa jáne jóndeýge jumsalypty. Bıyl 736 aýyldyń osyndaı muqtajdyqtaryn sheshýge 143 mlrd teńge bólinip otyr. Jón-aq. Tek «keleshegi joq» degen qatań úkim kesilip, qaltasynyń túbi tesik jergilikti bıýdjetten qarjylandyrýǵa qaldyrylǵan 2 793 aýyldyń jaǵdaıy qalaı bolar eken degen oı mazalaıdy. О́ıtkeni olarda da adamdar turady ǵoı...
...Osydan úsh jarym jyldaı buryn Soltústik Qazaqstan oblysynyń ortalyǵynan 560 shaqyrymdaı shalǵaı túkpirdegi Qýlykól aýylyna jolymyz túskeni bar. Sol mańaıdaǵy talaı eldi mekenniń toz-tozy shyǵyp, jabylyp jatqanda joly nashar, qııan shettegi Qýlykóldiń irgesi sógilmegeni qaıran qaldyrǵan. Qaımaǵy buzylmaǵan qazaq aýylynda 190 otbasy, ıaǵnı bir myńǵa jýyq adam turady eken. Jergilikti orta mektepte 190-nan astam oqýshy ana tilinde bilim alyp júr. Toıy toıǵa ulasqan eldi mekenniń eki jaǵynda eki kafe ashylypty. Ejelden ata kásibine myǵym qýlykóldikterdiń óristeri tórt túlik malǵa toly bolyp shyqty. Áıtse de osy qut-bereke qonǵan aýyl aýdan ortalyǵynan 180 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqandyǵy sebepti tirek jáne seriktes eldi mekender tizbesine engizilmepti. Aýyl turǵyndary: «Aýyl – el besigi» jobasyna engizilsek, respýblıkalyq bıýdjetten bizge de qajetti qarjy bólinip, eń basty muqtajdyǵymyz – aýylymyzdyń joly jóndeler me edi?..» dep muńaıǵan edi. Áıteýir, sátin salǵanda, keıin bul máselege Parlament Májilisiniń altynshy shaqyrylymdaǵy depýtattary aralasyp, Qýlykól aýyly tirek eldi meken atandy.
Al asa kórnekti jazýshy Ǵabıt Músirepov dúnıege kelgen Qyzyljar óńirindegi Jańajol aýyly jaqyn tirek aýyldan 65 shaqyrym qashyqtyqta ornalasýy sebepti seriktes eldi meken sanatyna da qosylmaı qalypty. О́ıtkeni Ulttyq ekonomıka mınıstriniń «Aýyldyq eldi mekenderdi aıqyndaýǵa arnalǵan ólshemsharttardy bekitý týraly» 2019 jylǵy 13 qyrkúıektegi №81 buıryǵyna sáıkes seriktes aýyl jaqyn tirek aýyldan 15 shaqyrymnan artyq qashyqtyqta ornalaspaýǵa tıisti eken. Sol ólshemshartty ózgertip, Jańajol aýylyn tirek eldi meken retinde aıqyndap, oǵan kórshiles ornalasqan birneshe aýyldy seriktes eldi mekender etip belgileýge nege bolmasyn?! Áıtpese, joly nashar osy aýyldar qýatty memlekettik qoldaýdan qaǵys qalyp, birtindep tarap, joıylyp ketýi múmkin.
Jýyrda Soltústik Qazaqstan oblysynyń Aıyrtaý aýdanyndaǵy atyna zaty saı Birlestik aýyly tirek eldi meken bolyp belgilengenin bilip qýanyp qaldyq. Oǵan 11 shaqyrym qashyqtyqtaǵy, bastaýysh mektebi, qyryq shaqty ǵana úıi qalǵan Qaraqamys aýyly seriktes bolyp aıqyndalypty. Al mundaı mártebe 23 shaqyrym jerde ornalasqan, orta mektebi bar, jetpis shaqty shańyraq tútin tútetip otyrǵan Dáýqara aýylyna buıyrmapty...
Jalpy, «keleshegi joq» dep tanylǵan aýyldardyń kóbi – elimizdiń jumys kúshi tapshy soltústik-shyǵys óńirlerinde. Sondyqtan Ulttyq ekonomıka mınıstrligi jumys kúshi artyq óńirlerdiń turǵyndary óz erikterimen qonys aýdaryp jatqan Aqmola, Qaraǵandy, Qostanaı, Soltústik Qazaqstan, Pavlodar, Shyǵys Qazaqstan oblystary úshin arnaıy ólshemsharttar belgilegeni jón sııaqty.
«Úmitsiz – shaıtan» demekshi, endigi úmit – Úkimet basshysy Álıhan Smaıylovtyń Ulttyq ekonomıka mınıstrligine Aýyldyq aýmaqtardy damytýdyń 2023-2027 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasyn ázirleý barysynda bolashaǵy bar aýyldardy aıqyndaý ádisterin ózektendirýdi tapsyrǵanynda. Áıtpese, qazir tútini birshama túzý ushyp otyrǵan talaı aýyl el besigi bolmaq túgil, azyp-tozyp, túbinde tek jurty ǵana qalýy ǵajap emes.
