Qýatty qoldaýdyń nátıjesinde, kásip ashýǵa qulshynysy kúsheıgen jurttyń qatary artyp keledi. 2022 jyly 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan kásipkerlikti damytý jónindegi ulttyq jobaǵa 718,3 myń adam qatysty. 435,2 myń adam jumysqa ornalasty. Onyń 346,6 myńy turaqty jumyspen qamtyldy. Jumys berýshilerdiń ótinimderi boıynsha kásiptik oqytýǵa 13,9 myń adam jiberildi.
Al kásip bastaǵysy kelgen 21,7 myń adam memlekettik grant alyp, qoldaý tapty. Sýbsıdııalanatyn jumys oryndaryna 172,8 myń adam ornalastyryldy. Onyń ishinde áleýmettik jumys oryndarymen – 14,7 myń, jastar praktıkasymen – 28,8 myń, qoǵamdyq jumystarmen – 121,8 myń adam, «Alǵashqy jumys orny» jobasy aıasynda – 3,9 myń, «Urpaqtar kelisimsharty» jobasy aıasynda – 551 adam, «Kúmis jas» jobasy aıasynda 3,1 myń adam jumyspen qamtyldy. Sondaı-aq qyzmet salasyn tańdaý maqsatynda 146,1 myń adam áleýmettik kásiptik baǵdarlaýdan ótti.
Qolynan keletin, ózi súıip isteıtin ónerdi kásip kózine aınaldyrǵysy keletinderdiń bıznes jobasy ábden pysyqtalýy kerek. Myqty jospar tabysqa bastaıtyny anyq. Onyń ústine mundaı jobalarǵa memleketten qoldaý kórýge de bolady. Mysaly, osyndaı tabandy, táýekelshil ónerliniń biri – Aıjan Esenbekova. Memlekettik granttardyń jeńimpazy bolǵan ol – úsh balany tárbıelep ósirip otyrǵan ardaqty ana. Astanalyq kásipker búginde ismerlikten nápaqasyn taýyp otyr. Bul ónerin damytyp, tabys tabýdy Aıjan dekrettik demalysynda oıǵa alypty. Kásipkerlerge grant beriletinin estigende osy oıǵa odan saıyn bekı túsken. Sóıtip, «áreketke – bereket» dep 2021 jyly «Atameken» kásipkerler palatasyna óz jobasyn usyndy. Onda ol aldymen «Bıznes bastaý» jobasynda 21 kún oqyp, kásipkerliktiń qyr-syryna qanyǵa tústi. Nátıjesinde, óziniń bıznes josparyn qorǵap, baǵy janyp 200 AEK, ıaǵnı 583 400 teńge grant aldy. Bul qarajatty kásibine qajetti jabdyqtaryna jaratqan.
Qazir Aıjan kásibin úıden júrgizip jatqan jaıy bar. Ulttyq naqyshtaǵy keýdeshe, shapan, kájekeılerdi, balalardyń da kıimderin arnaıy tapsyryspen tigedi. Sondaı-aq daıyn kıimder men buıymdardy jalǵa da usynady. Isin endi bastaǵanda aılyq tabysy 60-70 myń bolsa, qazir 300-350 myń teńgege jetken. Osy ýaqyt ishinde ájeptáýir tutynýshylary da qalyptasyp qalypty. Bolashaqta óziniń jeke brendin qalyptastyryp, jumys oryndaryn ashýdy maqsat tutyp otyr.
«О́zim sııaqty úıde otyrǵan qyz-kelinshekterge aıtarym, «alma pis, aýzyma tús» dep qol qýsyryp otyrmaı, únemi izdeniste júrip, barlyq memleket tarapynan kórsetilip jatqan múmkindikti jiberip almaı, dereý iske kirisińizder», dedi Aıjan.
Jalpy, memleket tarapynan mundaı qoldaý tapqan azamattardy kóptep kezdestirýge bolady. Kásipkerliktiń qulashyn keńge sermeýine serpin beretin bastamalar áli de talaı kóterile beredi. Sonyń bir aıǵaǵy – bıyldan bastap kásip bastaımyn deıtin talapty jastarǵa 2,5 paıyzben nesıe beriledi. Naqtyraq aıtsaq, 35 jasqa deıingi jastarǵa 5 mln teńgege deıin nesıe beriledi. Tóleý merzimi – 5 jyl. Al atakásip mal sharýashylyǵyn damytamyn deseńiz, nesıeni 7 jylǵa deıin alýǵa bolady. Sondaı-aq qaryzyńyzdy 1,5 jyldan keıin tóleýge de múmkindik bar. Eskeretin jaıt, mindetti túrde kepilge qoıatyn dúnıeńiz bolýy kerek. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimetinshe, 2,5 paıyzdyq nesıe 2023 jyly 5,8 myń jasqa beriledi dep josparlanyp otyr.
