«Aqbilek» – «Baqytsyz Jamaldan» keıingi iri dúnıe, som bitim. Shyǵarma qurylymynda aýyz ádebıeti saryny, Eýropalyq yrǵaq bilinedi. Aqbilek taǵdyry arqyly sol tustaǵy qazaq ómiriniń bet-bederi, tirshilik-tynysy anyq kórinedi. Romannyń bas keıipkeri Aqbilek – əke-sheshesiniń kóziniń aǵy men qarasyndaı erke ósken, ajaryna aqyly saı elge syıly arý. Jazýshynyń Aqbilek portretin somdaýy sonsha syrly: «Mamyrbaıdyń Aqbilegi, Aqbilegi – jas túlegi, aıy-kúni – sulý qyzy, altyn syrǵa, kúmis sholpy syldyrlatyp, byldyrlatyp, aq kóılegin kóleńdetip...». Jazýshy keıipker portretin shyǵarmanyń ón boıyndaǵy salmaq-sapasyna, oqıǵalar jelisin damytýǵa oraı túrlendirip otyrady. Aqbilektiń ulttyq tanymy, qazaq qyzyna tán nazy men erkeligi Bekbolat tilimen áýezdi aıshyqtalady: «...alǵash baryp kórgendegi onyń túri qandaı edi! Mańdaıy qasqıyp, moıny qazdıyp, kózi móldirep, erni úlbirep, úrip aýyzǵa salǵandaı jutynyp, súırikteı edi-aý! Tal boıynda bir mini joq, jańa shyǵyp kele jatqan súırikteı edi! Shashbaýyn syldyr etkizip, syp etip túre kelgeni, tizesimen aq kóılegin serpe tastap, aıańshyl bedeýdeı kerbezdene aıaq basqany, tysqaryda júrip, jeńgesimen sybyrlap sóılesip, daýysy kúmisteı syńǵyrlap, təp-tətti kúlgeni; əntek jylmıyp kelip, shaı jasap, óp-ótirik syzylǵansyp, úsh saýsaǵynyń ushymen shyn-aıaq əpergeni, salaly qoıý kirpigin salmaqpen qaǵyp, anda-sanda kóz astymen bir qarap qalǵany; «Qosh bolyńyz» degende, kózin jalt etkizip, basyn əntek ızep, artynan qarap qalǵany, – bəri-bəri sondaǵydaı saırap kóz aldyńa keledi».
Iá, qazaq qyzy, qazaq áıeli bolmysy bólek, soıy erek. Halqymyz eki-úsh balasy bar áıeldi hanym dese, kópbalaly anany áýlıe sanaǵan, qurmet bildirgen. Áıel taqyryby elimizde ǵana emes, álem mádenıetinde joǵarǵy mańyzǵa ıe. Eger áıelder psıhologııasyn zertteý jobasy qurylyp júz tom eńbek jazylsa da, áıel janynyń tereńdigine tolyq súńgı almas edi. «Barlyq ónerdiń bastaýy – áıel». Kez kelgen alǵadaı tulǵanyń sońynda qajyrly áıel tur. Fedor Dostoevskıı «Aǵaıyndy Karamazovtardy» súıikti áıeli Anna hanymǵa arnady. Ádebıet zertteýshileri Anna Grıgorevnanyń Dostoevskııdiń bul týyndyny jazýyna asa kóp yqpal etkenin aıtady. Lev Tolstoı Grıgorevna hanymmen bir-eki ret jolyǵyp, az-maz sóıleskennen soń: «Kóp orys jazýshylarynyń Dostoevskııdiń áıeli sekildi áıeli bolsa, olar ózderin odan da myqty seziner edi», degen eken. Al Anna Grıgorevna Lev Tolstoıdyń áıeli Sofıa Andreevnaǵa 1910 jyldyń 7 qarashasynda joldaǵan hatynda: «Eger sizdiń qadirli erińizge 83 jasqa deıin ómir súrý buıyrsa, onda bul úshin kúlli Reseı sizge qaryzdar... Sizdiń oǵan degen qaltqysyz qamqorlyǵyńyz ben ystyq mahabbatyńyz úshin», dep jazady.
Bıpaz, bııazy, náziktigimen-aq boıdy jylytyp, rýhanı qýat quıǵan áıel jany kúshi sarqylmas taqyryp, qalanyp bolmas eskertkish.
Qyz Jibektiń dıdary,
Naýryzdyń aqsha qaryndaı.
Aq betiniń qyzyly,
Aq taýyqtyń qanyndaı,–degen ulaǵatty jyr ult arýynyń tylsym tulǵasyn bederlese kerek. Aqbilek sulý beınesi – qazaq áıeliniń mozaıkasy. Bir ǵana keıipker boıynda bári bar: raı, kúı, saz.
