Burynǵy basshy Záýirbek Qypshaqbaev 2022 jyldyń qarasha aıynyń sońynda Oral qalasynda qamaýǵa alynǵan bolatyn. Oǵan Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 366-babynyń 4-bóligine sáıkes «birneshe márte para aldy» degen aıyp taǵylyp otyr. Aıyptaý tarapynyń nusqasy boıynsha, «Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» Batys Qazaqstan oblystyq fılıalynyń burynǵy basshysy 2022 jyldyń mamyr-qarasha aılarynda «Shyńǵyrlaý-Aqsaı» avtojolyn salyp jatqan «DSK «Prıorıtet» kompanııasy basshysynan barlyǵy 32 mıllıon teńge para alǵan. Bul qarjy ulttyq sapa ortalyǵynan oń saraptama alý úshin berilgen. Kompanııa basshysy Janna Kenjınanyń aıtýynsha, ol Z.Qypshaqbaevtyń uzaq ýaqyt boıy aqsha bopsalap júrgenin birden aıta almaǵan: «Men jol qurylysy qyzyp jatqan ýaqytta ol týraly aıtar bolsam, jaz boıy jol salynbaı qalar edi jáne joldy ýaqytynda salmaǵanym úshin men kináli bolar edim», deıdi kásipker.
Z.Qypshaqbaev para alý sátinde qolǵa túskennen keıin kóp uzamaı-aq «DSK «Prıorıtet» kompanııasynyń basyna da qara bult úıirile bastaǵan. Aldymen «Jol aktıvteri sapasynyń ulttyq ortalyǵy» mamandary «DSK Prıorıtet» kompanııasynyń aldaǵy jol maýsymyna daıyndap qoıǵan jol-qurylys materıalyn, atap aıtqanda, qıyrshyqtas úlgilerin alyp, synaqtan ótkizedi. Olardyń nátıjesi teris bolyp, kompanııanyń attestattalǵan óz zerthanasynyń nátıjesine sáıkes kelmeıdi.
Budan keıin tapsyrys berýshiniń bastamasy boıynsha barlyq múddeli tulǵalardyń qatysýymen «Jol aktıvteri sapasynyń ulttyq ortalyǵynyń» synaq zerthanasynyń bazasynda iriktelgen qıyrshyqtas synamalaryna qaıta synaq júrgiziledi. Synaq barysyn qadaǵalaǵan mamandar synaqtardy júrgizý algorıtmi men ádisteriniń buzylýyn anyqtaıdy jáne bul buryn júrgizilgen synaqtardyń obektıvtiligine kúmán keltirdi. Osyǵan baılanysty «DSK Prıorıtet» kompanııasy ózge táýelsiz, akkredıttalǵan zerthana mamandaryn tartý úshin «Ulttyq saraptama jáne sertıfıkattaý ortalyǵy» Aqtóbe fılıaly jáne «Qazaqstan jol ǵylymı-zertteý ınstıtýty» AQ-nyń zerthanasyna júginýge májbúr bolady. Olar qıyrshyqtasqa qoıylatyn sapany rastap, qorytyndy beredi.
«Máseleni sheshý úshin «Atameken» kásipkerler palatasy prokýratýra organdaryna júgindi. Nátıjesinde, jolǵa tapsyrys berýshi «Qazavtojol» UK» AQ qıyrshyqtastyń jol qurylysyna paıdalanýǵa jaramdylyǵy týraly sheshim qabyldady jáne «Jol aktıvteri sapasynyń ulttyq ortalyǵy» fılıalynyń negizsiz áreketteriniń jolyn kesti. Buǵan kásipkerdiń tabandy áreketteri yqpal etti. Ol jarty jolda toqtamaı, saýatty jáne jedel áreket etti. Sonyń arqasynda kelisimshart mindettemelerin oryndamaý jáne ony merdigerdi memlekettik satyp alýǵa jaýapsyz (josyqsyz) qatysýshylar tizimine enip ketýin boldyrmady», dep jazdy osy daýǵa ara aǵaıyn retinde aralasqan «Atameken» kásipkerler palatasy BQO fılıalynyń dırektory Nurjan Maqsotov.
Biraq keıin «Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» RMK BQO boıynsha fılıalynyń dırektory Abylaıhan Alshynbaevtyń ózi de baspasóz betinde «DSK Prıorıtet» mekemesiniń «Podstepnoe-Fedorovka-RF» shekarasy avtomobıl jolyn qaıta jańǵyrtý jobasyna paıdalana-
tyn qıyrshyqtas Qazaqstan Respýblıkasy tehnıkalyq retteý júıesine saı ekendigin moıyndaǵan. Tek kásipkerdiń jobasynda bul qurylys materıalynyń ýatylǵyshtyq markisi 1400 dep kórsetilgen. Al fılıal júrgizgen saraptama onyń markisin 1200 dep qorytyndy shyǵarǵan. Iаǵnı jobadaǵy kórsetkishke sáıkes emes. Alaıda bul qıyrshyqtasty jol jabynyna paıdalanýǵa bolady. Tek tapsyrys berýshi men merdiger osy qorytyndy boıynsha qaıta kelissóz júrgizip, jobaǵa ózgeris engizýi kerek. A.Alshynbaev «Biz merdigerdiń jumysyn toqtatý týraly sheshim shyǵarǵan joqpyz» degenimen, joǵarydaǵy daý-damaıdyń kesirinen jol qurylysy ýaqytynda bastalmaı, toqtap qaldy. «Bul bizge jasalǵan qysym», deıdi «DSK Prıorıtet» ókilderi.
Osyǵan uqsas oqıǵa «DSK Prıorıtet» kompanııasy jóndegen Oral qalasyndaǵy Gagarın kóshesinen de shyqty. Kóshe joly eki aptadaı buryn jóndelip, paıdalanýǵa daıyn bolǵanymen, «Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» oblystyq fılıaly bul jerdiń de asfaltbeton qospasynan synama alyp, teris qorytyndy shyǵarǵan. Qurylys kompanııasy dırektorynyń orynbasary Jaras Ahmetov ol sheshimmen kelispeıdi.
«Ulttyq sapa ortalyǵynyń bizdiń joldan alǵan probasy 3 keli ǵana. Standart boıynsha 10 keli bolýy kerek. Jáne olardyń zertteýi boıynsha qospanyń bıtýmy 2,9% dep kórsetedi. Ondaı qurammen asfalt beton jasalmaıdy. Eger asfalt quramynda bıtým nebári 2,9% bolsa, asfalt birikpes edi. Muny biz óz zerthanamyzda tájirıbe júrgizip dáleldep otyrmyz», deıdi Jaras Ahmetov.
Árıne, «Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» fılıaly eshkimge qysym jasalmaıtynyn aıtady. Biraq nátıje mynaý: jóndelip bitken kóshe joly halyq ıgiligine berilmeı, jurtqa qolaısyzdyq týdyryp, áli jabyq tur.
Jalpy, Batys Qazaqstan oblysynda jol sapasyna zertteý jasaı alatyn 10 shaqty zerthana bar. Olardyń bári de Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıtetiniń «Ulttyq akkredıtasııa ortalyǵynan» akkredıtasııadan ótken. Biraq respýblıkalyq mártebesi bar «Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵyna» basymdyq berilip, 2022 jyly batysqazaqstandyq memlekettik mekemeler – 154, merdiger kompanııalar – 20, tehnıkalyq baqylaýshylar 2 mln teńgege osy fılıalmen kelisimshart jasasqan. 2021 jyly da bir ǵana Batys Qazaqstan oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy «Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» BQO fılıalymen 100 mln teńgege kelisimshart jasaǵan eken. Bir qyzyǵy 2022 jyldyń qarasha aıynda ortalyq fılıalynyń akkredıtasııasy toqtatylǵany týraly aıtylýda. «Endeshe bul fılıal óz qyzmetin qalaı júrgizip otyr?» degen saýal týyndaıdy.
– Bizdiń kompanııa 2008 jyldan beri jol qurylysymen aınalysyp keledi. 2022 jyly Záýirbek Qypshaqbaevtyń bopsalaýyn jarııalaǵan kúnnen bastap aldymyzdan túrli kedergi shyǵa bastady. Oǵan deıin mundaı bolǵan emes edi. Batys Qazaqstanda jol salyp jatqan tek bizdiń kompanııa emes. Biraq barlyq kedergi nege bizge kelip tirele beretinin kózi ashyq adam túsinse kerek, – deıdi «DSK Prıorıtet» kompanııasynyń basshysy Janna Kenjına.
Batys Qazaqstan oblysy – jol azabyn ábden tartyp kele jatqan óńir. Oblys aýmaǵyndaǵy respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardyń 31 paıyzy, oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar avtojoldardyń 61 paıyzy qanaǵattanarlyqsyz kúıde. Bul – búkil elimiz boıynsha eń tómengi kórsetkish. Sondyqtan da Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Batys Qazaqstan oblysynda avtojol qurylysyn jedel damytýdy tapsyrǵan bolatyn. Alaıda joǵarydaǵydaı kıkiljiń tutas jol qurylysyna kedergisin tıgizip, onyń zardabyn qarapaıym halyq tartyp jatyr.
«Men – áıelmin jáne paraqorlyq júıege qarsy kúresýge sheshim qabyldaǵan adammyn. Eger meniń salǵan jolym shynymen sapasyz bolsa, bizdiń kompanııanyń qandaı da bir bylyǵy bolsa, men úshin «Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» fılıaly dırektorynyń suraǵanyn berip otyra bergen tıimdi bolar edi. Men ózimniń jáne qyzmetkerlerimniń aq adal eńbekpen taýyp júrgen tabysyna bireýlerdiń ádiletsiz jolmen ortaqtasýyna qarsy boldym. Árıne, tamyry tereńge ketken paraqorlyq júıemen kúresý ońaı emes. Biraq men sońyna deıin kúresemin! Sebebi artymda qarapaıym 200 otbasynyń taǵdyry tur!», deıdi Janna Kenjına.
Batys Qazaqstan oblysy
