Mııa zaýyty qaıta iske qosyldy

Shıkizatqa táýeldi aımaqtyń eko­no­mıkasyn ártaraptandyrýǵa múm­kindik beretin jobanyń ıe­leri al­ǵash­qy jyly mııa ta­my­ryn egip, bir­qatar sharýa­shy­lyqpen kelisim de jasap qoı­ǵan edi. Biraq zaýyt kóp uza­maı irkiliske tap boldy. Kóp se­bep­tiń bastysy – baǵasy túsken untaqqa suranystyń azaıyp, kerisinshe shyǵynnyń ulǵaıyp ketýi bolatyn. Osylaısha áý bastaǵy joba boıynsha 156 adamdy turaqty jáne 500 adamdy maýsymdyq jumyspen qam­týy tıis óndiris ornynyń qaq­pa­syna qara qulyp ilindi. Osydan 6 jyl buryn «Bıs Grýpp» JShS men qytaılyq «Borıhýnda» kom­panııa­sy arasyndaǵy kelisim ne­gizinde zaýyt jumysy qaıta qolǵa alynyp, alǵashqy 20 tonna ónim Qytaı eline jol tartqanda jurt taǵy bir eleńdesip qalǵan. Biraq kóp uzamaı zaýyt jumysy taǵy da tóbege urǵandaı toqtap qaldy.

Jalaǵashtaǵy osy zaýyt ja­qynda qaıta iske qosylyp otyr. Áýelgide tájirıbe retinde táýli­gi­ne 350-700 kılo mııa tamyrynan tátti untaq óndirgen zaýyt qazir ónim kólemin 1 tonnaǵa deıin ulǵaıtty. Jumysshylardyń de­nin jergilikti azamattar arasynan alǵan óndiris ornyndaǵy ortasha jalaqy kólemi de oıdan shyǵyp tur. Osyǵan deıin mazýt otynyn paıdalanyp kelgen kásiporyn ótken jyly tolyq gazǵa kóshirildi.

– Qymbat mazýttan arzan gazǵa kóshkennen keıin shyǵynymyz edáýir azaıdy. О́nimniń naryq­ta­ǵy qunynyń kóterilgeni de kó­ńilge demeý bolyp tur. Qazir Japonııa, Qytaı, Ońtústik Koreıa­dan suranys kóptep túsip jatyr. Osyǵan deıin daıyndalǵan ónimimizdi Qytaıǵa eksporttaımyz. Odan bólek aldaǵy ýaqytta syrtqa 600 tonna ónim shyǵarý josparda bar, – deıdi zaýyt dırektory Serik Kókenaı.

Osy kúni aýdandaǵy iri kásip­o­ryn­­dardyń biri sanalatyn zaýyt qoımasynda 900 tonna shıkizat qory tur. Bul mııa tamyrlary negi­zinen Jańa­qorǵan, Shıeli aýdan­darynan jet­kizilgen.

Munda mııa tamyryn keptirip, qaı­na­tady. Odan alynǵan untaq ta ábden óńdeledi. Qazir osyndaı jolmen 3,5 tonna mııa tamyry 1 tonna daıyn ónimge aınalyp otyr. Túrli taǵam ónimderi, tátti sýsyndar, dári-dármek, te­meki óndirisinde qoldanylatyn un­ta­ǵyńyz osylaısha alynady. Aıt­paq­shy, osyndaı óndiris oshaǵy Shıeli aýdanynda da bolǵan edi. Biraq ol da 8 jyldan beri ju­mysyn toq­ta­typ tur.

 Jalpy, Jalaǵashta sońǵy jyldary aıta qoıarlyqtaı ja­ńa­lyq kóbe­ıip­ti. Ásirese, kásip­kerlik salasynda tyń serpin baıqalady. Búginde tir­kel­gen 3 189 kásiporynnyń 96 paıy­zy jumys istep tur. Aýdan áki­mi Asqarbek Esjanov aldaǵy ýa­qyt­ta ju­mysyn toqtatqan ká­sip­oryndardy qaı­ta jańǵyr­typ, jańa óndiris oryndaryn ashý baǵytynda birqatar joba qolǵa alynyp jatqanyn aıtady. Osyn­daı bas­­tama negizinde bıyl quny 1 mlrd 579 mln teńge bolatyn 21 joba jumy­syn bastamaq. Onyń nátıjesinde 106 jańa jumys orny ashylady dep kú­ti­lýde.

– О́ńir ekonomıkasyna ser­pin beretin negizgi sala bolǵan­dyq­tan biz kásipkerliktiń damýyna basymdyq beremiz. Is bas­taýǵa nıet qylǵan azamatqa qol­daý tanytamyz. Jergilikti turǵyndardyń kásipke bet burǵan talabyna qýanamyz. Bıyl aýdanda birqatar jobany júzege asyryp, 100-den astam jańa jumys ornyn qurýǵa qol jetkizemiz. Osy mııa tamyryn óńdeıtin zaýytta 31 jergilikti turǵyn jumyspen qamtylyp otyr. Aldaǵy ýaqytta olardyń qatary arta túsetini anyq. Osyǵan deıin óndiris osha­ǵy­nan jylyna 6,5 mln teńge sa­lyq tússe, tolyq iske qosylǵan ká­siporynnan túsim kólemi aldaǵy ýaqytta ulǵaıary sózsiz, – deıdi Asqarbek Temirbekuly.

Kásiporyn basshysy Serik Kóke­naı­dyń aıtýynsha qazir zaýytpen shı­ki­zat jetkizý jóninde kelisim jasaýǵa nıettiler az emes. О́nimge suranys berý­shiler de kóbeıip otyr. Alda qor kóle­min ulǵaıtyp, syrt memleketterge ónim eksporttaýǵa ábden bolady.

Qyzylorda