Bankter maquldaýdan nege bas tartady?

Baǵdarlama aıasyndaǵy qarjy­lan­dy­rý shekteýli kólemde júzege asyrylady. Jylyna – 100 mlrd teńge bólinedi, sáıkesinshe toqsan saıyn 25 mlrd teńge ǵana ıgeriledi. Osy jaǵdaı nesıe rásimdegisi keletin azamattar úshin qıyndyq týdyryp tur. Ekinshi deńgeıli bankter jańa ótinimderdi qabyldamaıdy, al adamdar tańdaǵan turǵyn úı keshenderiniń qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn. Qurylys salýshy bolsa menshigindegi páterlerdi tezirek satyp bitirýge tyrysady. Bankter nesıeler sanyn óz qalaýy boıynsha retteıdi, sodan keıin olardy «7-20-25» baǵdarlamasynyń operatory, Qazaqstannyń ornyqtylyq qory ótep beredi. Qazir qarjy ınstı­týttary ekinshi toqsannyń lımıti aıasynda jumys istep jatyr. Bul rette ornyqtylyq qory ıpoteka berý kezinde bankterdiń bas tartýyna negiz bolatyn birneshe sebepti ataıdy.

Kepildiktiń zaım shartyna saı bolmaýy

Kepil retinde alynǵan úı qoıy­la­dy. Baǵdarlama sharty boıynsha páter jańa, biraq paıdalanýǵa berilgen ǵımaratta ornalasýy kerek. Sondaı-aq turǵyn úı baǵasy belgili bir soma kóleminen aspaýy tıis. Máselen, Astana, Almaty jáne onyń mańaıynda, Aqtaý, Atyraý, Shymkent qalalaryndaǵy maksımaldy soma 25 mln teńgeden aspaýy kerek. Qaraǵandy, Túrkistanda shekti soma – 20 mln teńge. О́zge qalalarda bul kórsetkish 15 mln teńge bolyp bekitilgen. Qordyń habarlaýynsha, kepildik zaım shartyna saı bola almaýy jıi baıqalady. О́ıtkeni áleýetti qaryz alýshylar úlestik turǵyn úıdi satyp alý kezinde qurylys salýshy men satyp alýshy arasynda jasalatyn úlestik qatysý kelisimshartyn usynady. Alaıda «7-20-25» boıynsha qurylys salýshy men satyp alýshy arasynda tek satyp alý-satý kelisimshartyna ǵana qol qoıylýy tıis. Bankter ózge eshqandaı mámileni qabyldamaıdy.

Teris nesıe tarıhy

Tólenbegenine 90 kúnnen asqan, ıaǵnı merzimi ótken bereshekteri bar azamattar ıpoteka rásimdep jatyr. Ondaı adamdar qarasy qalyń. Bank­ter nesıe týraly málimetti Birinshi nesıe bıýrosynan suraıdy. Eger adamnyń basynda basqa da kredıtteri bolsa bul jaǵdaı onyń tólem qabiletin tómendetýi múmkin. Ol eger problemalyq nesıe bolsa onda bank birden bas tartady. О́ziniń tutynýshylyq, taýarlyq jáne ıpoteka nesıesin ýaqytyly ótegen azamat qana bank tarapynan dereý maquldaý alady.

Tabystyń jetispeýshiligi

Munda bári qarapaıym – bank ıpoteka berý kezinde qaryz alýshyǵa qatysty kóptegen faktorlardy es­keredi. Bank ıpotekany óteýge qa­biletti qaryz alýshyǵa ǵana ma­qul­daý usynady. Bankter bul rette otbasynyń jalpy tabysyna, bala­lardyń bolýyna, sanyna, kom­mý­nal­dyq tólem mólsherine mán beredi. Sonymen birge búkil kredıt boıynsha tólem kólemi qaryz alýshynyń tabys kóleminiń 50 paıyzynan aspaýy kerek degen de talap bar. Naqty «7-20-25» boıynsha aı saıynǵy eń joǵary tólem 141 myń teńgeni quraıdy.

Jyl basynan beri «Bank Sentr­Kredıt» – 13,5 mlrd teńgege 848 zaım, «Bank Frıdom Fınans» – 13,7 mlrd teńgege 802 zaım, Halyk Bank – 7,1 mlrd teńgege 461 zaım, RBK Bank – 1,9 mlrd teńgege 125 zaım bergen.

Eske sala keteıik «7-20-25» baǵ­dar­­lamasy nesıeni 25 jylǵa beredi. Tur­ǵyn úıdi tek bastapqy naryqtan satyp alýǵa ǵana ruqsat etiledi.