Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
Jalpy alǵanda, jasóspirimder arasyndaǵy qylmys 2021 jylmen salystyrǵanda, ótken jyly 45 derekke artqan eken. Bir aıta keterligi qylmystyq jaýapkershilikke qatysy bar 131 jetkinshektiń 46-sy esh jerde oqymaıtyn bolyp shyqqan. Qalǵandary – joǵary oqý oryndary, kolledjder men mektep oqýshylary. Jasóspirimder arasyndaǵy qylmys boıynsha júrgizilgen tekserýlerdiń nátıjesinde 11 jaýapty tulǵa tártiptik jaýapkershilikke tartylǵan. Al 128 derektiń 77-si urlyqpen baılanysty bolyp otyr. Býyny qatpaǵan jastardyń úlken ómirge jasaǵan alǵashqy qadamynyń qylmyspen baılanysty bolýy árıne kimdi de bolsyn tolǵandyrady. Jyl ótken saıyn elimizde qylmystyń túrli sanaty boıynsha jaǵa ustatarlyq sıfrlardan kóz súrinedi. Al jol-kólik oqıǵalary saldarynan baqıǵa attanǵan jetkinshekterdiń qarasy jyl ótken saıyn arta túskeni de kóńilge qaıaý túsiretini daýsyz.
Ishki ister organdarynda kadr tapshylyǵy ótkir máselege aınalǵany on jyldan astam ýaqyt buryn aıtylyp júrgen. Saladaǵy problema áli kúnge deıin oń sheshimin tappaı otyr. Ras, tártip saqshylary qylmyspen kúreste aıanyp jatqan joq. Alaıda kadr tapshylyǵy jumystyń alǵa basýyna keri áser etetini daýsyz.
Biraz ýaqyt buryn oblystyq polısııa departamenti basshysynyń birinshi orynbasary Qurmet Májikenov óńirde 544 patrýldik polısııa qyzmetkeriniń tapshylyǵy bar ekenin aıtqan bolatyn. Saladaǵy kadr tapshylyǵy munymen shektelmeıdi.
Departament basshysynyń birinshi orynbasary ishki ister organdarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasynyń jaraqtandyrylýyna qatysty máseleni de jaıyp salǵan. Departament ókili keltirgen derekterge zer salsaq, óńirdegi ýchaskelik polısııa pýnktteriniń 163-i jylýmen qamtamasyz etilgen. Alaıda 18-inde jylý júıesi múlde joq. Osy bir ótkir másele jýyq arada sheshimin taba ma, kim bilsin? «Oblystyq polısııa departamentinde ýchaskelik polısııa ınspektorlarynyń shtattyq sany – 439, olardyń kómekshileri – 85. Búginde 39 ýchaskelik ınspektordyń óz aýmaǵynda turýyna múmkindigi bolmaı otyr. Sebebi turǵylyqty baspanalary joq», degen departament basshysynyń birinshi orynbasary óte ózekti máseleni qozǵaǵan edi.
«Ishki ister mınıstrliginiń 2015 jylǵy №222 buıryǵyna sáıkes, Jambyl oblysyndaǵy halyq sany 1 mln 219 myń 437 adam ekenin eskersek, oblys boıynsha qosymsha 154 ýchaskelik polısııa ınspektory jáne 288 kómekshi qajet. Sonymen qatar osy buıryqqa sáıkes, qoǵamdyq tártipti saqtaý jáne jol júrý qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha patrýldik polısııa qyzmetkerleriniń shtat sany jetispeı otyr. Tıimdi jumys isteý úshin qosymsha taǵy 544 patrýldik polısııa qyzmetkeri qajet», deıdi Q.Májikenov.
Derekterge sensek, oblystyq polısııa departamentiniń attestattalǵan quramy 2 814 birlikti qurasa, búginde onyń on paıyzdan astamy bos tur. Al shalǵaıdaǵy Moıynqum aýdanynda birneshe jyl boıy ıesin tappaǵan jumys oryndary bar. Oblystaǵy aýmaǵy eń úlken aýdanǵa barǵan kadrlar jaǵdaıdyń jasalmaıtynyn alǵa tartyp, keıbiri aýa raıynyń qataldyǵyna shydas bermeı ketip qalatyn kórinedi.
О́ńirde uzaq jyldar boıy sheshimin tappaı kele jatqan kadr máselesiniń túıini qashan tarqaıdy? Zer salyp qarasaq, óńirde jumyssyz júrgen jastar jetip artylady. Tipti polısııa qyzmetkeri ataný maqsatymen áskerge attanyp, Otan aldyndaǵy boryshyn ótep kelgen jastar da jetkilikti. Alaıda saladaǵy olqylyq áli kúnge deıin joıylar emes. Sonda soqtaldaı jastarymyz jigersiz be? Álde, olardyń jaýapty organda jumys isteýge qabileti jetpeı me? Biletinderdiń aıtýynsha, qyzmetke turǵysy keletin jastar áńgimelesý barysynda zań talaptaryn bilmeı súrinip jatady eken. Árıne, polısııa bolý, moıynǵa júktelgen jaýapkershilik júgin arqalap júrý ońaı emes.
О́ńir basshysy Nurjan Nurjigitovtiń aıtýynsha, salaǵa bıyl 5 mıllıard teńge qarjy artyq bólinipti. Árıne, ishki ister organdaryna jaǵdaı jasalyp jatqany da qýantady. О́ıtkeni qoǵam tynyshtyǵynyń kúzetshisine aınalǵan sala qyzmetkerlerine eń aldymen áleýmettik qoldaý qajet.
Polısııa qyzmetkerleriniń tapshylyǵy máselesi biraz ýaqyttan beri kóterilip júr. Alaıda ilgerileýshilik baıqalmaıdy. Árıne, únemdelgen qarajat eńbegine adal qyzmetkerlerge syıaqy retinde úlestirilgeni jaqsy. Áıtkenmen, polısııa quramy tolyq jasaqtalǵanda ǵana qylmys deńgeıi aıtarlyqtaı tómendeıtini talas týdyrmaıdy.
Jambyl oblysy
