Quqyq • 22 Maýsym, 2023

Qylmysqa qarsy qýatty tujyrymdama

373 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Ishki ister mınıstrligi­niń uıymdastyrýy­men «Qo­ǵamdyq qaýipsizdikti qo­ǵammen seriktestikte qam­tamasyz etý: problema­lar men sheshý joldary» taqyrybynda halyq­ara­lyq forým ótti.

Qylmysqa qarsy qýatty tujyrymdama

Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha elimizdiń bar­lyq memlekettik jáne qoǵam­dyq ınstıtýttarynyń, sondaı-aq ha­­lyqaralyq sarapshylardyń qa­ty­sýymen ázirlenip jatqan Qo­ǵamdyq qaýipsizdikti qoǵammen serik­testikte qamtamasyz etý tu­jy­rymdamasy talqylanǵan jıynǵa Prezıdent Ákimshiliginiń qyzmetkerleri Úkimet músheleri, Parlament depýtattary, mem­­lekettik, jer­­gilikti atqarýshy organdar, dıp­­lo­­ma­tııalyq mıs­sııalar ókil­deri, sarapshylar, son­daı-aq ǵy­lymı qoǵamdastyq ókilderi qatysty.

Memlekettik organdardyń, po­lısııa men qo­ǵam­nyń syndarly yntymaqtastyǵy negizinde quqyq buzý­shylyqtardyń aldyn alýdyń tıimdi júıe­sin qurý tásilderin talqyǵa salǵan forým­dy Ishki ister mınıstri Marat Ahmetjanov ashyp, Memleket basshysy servıstik modelge kóshý bary­synda qylmysqa qarsy kúrestiń ǵana emes, aza­mat­tardyń qaýipsizdigin art­ty­rýdyń da mańyzdylyǵyn atap ótkenin aıtty. Osy tap­syr­many iske asyrý úshin IIM quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alýdyń keshendi jú­ıesin qurýdyń irgetasy bolatyn tujy­rymdama jobasyn ázirledi. Marat Ahmetjanov quqyq buzý­shylyqty boldyrmaý úshin negizgi bes qaǵıdany atady.

– Birinshisi – seriktestik jáne ortaq jaýap­kershilik. Qazirgi zamanǵy qoǵamdyq qaýipsizdik­ke tónetin syn-qaterlerge tek birge qarsy turýǵa bolady. Ekin­­shisi – qylmysqa ákeletin se­bep­­ter men jaǵdaılardy joıý. Oryn alǵan jaǵdaılarǵa jaýap berý jalǵyz modus operandi (ádet­tegi áre­ket tásili) bolmaýy ke­rek. Qylmystyń sebep­teri men jaǵ­­daılaryn anyqtaý jáne prob­lemalar­dy sheshý úlken bir­­lesken kúsh-jigerdi qajet etedi. Úshinshisi – qylmystyq sot tóreliginiń tıimdiligi. Polısııa, prokýratýra jáne sottar jumysyndaǵy ádilettilik­ke basa nazar aýdarý kerek. Adam­dar bul úderiske senip, ony ádil dep sanasa, olar quqyq qor­ǵaý organdarynyń zań­dary men sheshimderin saqtaýǵa beıim. Tórtinshi – quqyq buzýshylyq qurbandaryn keshendi qorǵaý. Bul qylmystardyń zııanyn azaı­týǵa yqpal etedi jáne qaıtadan qurbandyqqa túsýden saqtaıdy. Besinshisi – saraptaý men quzy­rettiliktiń jańa deńgeıin jasaýymyz qajet, – dedi mınıstr.

Jıynda sóz alǵan Prezıdent Ákimshiligi bas­shysynyń birin­shi orynbasary Tımýr Súleı­me­nov IIM tarapynan daıyndal­ǵan tujyrym­damanyń mańy­zyn atap ótip, ony júzege asyrý tek polısııanyń ǵana mindeti emes ekenin jetkizdi. «Bul mindetti Ishki ister mınıstrligi jeke-dara sheshe almaıdy. Oǵan qoǵam bolyp jumylý kerek. Mınıstr­lik osy baǵyttaǵy jumystar­dy úıles­tirýshi retinde qyzmet etedi. Al problemalardy sheshýge bar­lyq memlekettik organdar, azamattyq qoǵam atsalysýy kerek», dedi ol.

Sondaı-aq forýmda Bas prokýror Berik Asylov, Májilis tór­aǵasynyń orynbasary Danııa Espaeva, AQSh-tyń Qazaqstan Respýb­lıka­syndaǵy elshisi Danıel Rozenblým da sóz alyp, oı-pikirlerin ortaǵa saldy. Aıta keteıik, bul forým elimizdegi AQSh elshiliginiń qoldaýymen ót­kizildi. Ishki ister mınıstri Marat Ahmetjanov mańyzdy qu­jat­ty talqylaýǵa arnalǵan jıyn­nyń ótýine atsalysqan elshilik ujymyna alǵysyn bildirdi.

«Búgin áńgime arqaýyna aına­lyp otyrǵan tujyrymdama – óte mańyzdy bastama. Ol barlyq múddeli taraptardyń ózara árip­testigi negizinde júzege aspaq. Polısııa men qoǵam arasynda­ǵy tyǵyz baılanys, olardyń óz­ara senimdilik tanytýy tek Qazaqstan úshin emes, AQSh úshin de asa mańyzdy. Eger polı­sııa halyq aldynda senimin jo­ǵaltsa, bul óz zalalyn tıgizedi. Quqyq qorǵaý organdary men qoǵam arasyndaǵy senimdi ny­ǵaıtý polısııanyń halyqty qorǵaý tıimdiligin arttyrady», dedi Danıel Rozenblým.

Forým aıasynda «Quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý jó­nindegi strategııalyq paıym», «Halyq­aralyq standarttar já­ne úzdik táji­rıbeler» jáne tal­qylaý sessııalary ótip, Ishki ister mınıstriniń orynbasary Igor Lepeha, Ákimshilik polısııa komıteti, Kadr saıa­saty de­partamentiniń basshylary, son­daı-aq otandyq jáne shetel­dik sarapshylar sóz sóıledi. Olar vedomstvoaralyq ózara is-qı­myl jáne áriptestik, polısııanyń ju­mysyn jetildirý máselelerin talqyǵa saldy. Sheteldik sarapshylar qylmystyń aldyn alý­dyń álemdik standarttary, halyq­pen áriptestiktiń praktıka­lyq tásilderi, sondaı-aq turmys­tyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý men olarǵa kómek kór­se­týdiń zamanaýı tásilderi, táýe­kelderdi baǵalaý jáne basqarý júıesi týraly aıtyp berdi. Tu­jyrymdamany iske asyrý qu­qyq buzý­shy­lyqtardyń aldyn alý­dyń tıimdi júıesin qurýǵa jáne ádiletti Qazaqstandy tu­raqty damytatyn berik irgetas qa­lyptastyrýǵa múmkindik beretini atap ótildi.

 

Sońǵy jańalyqtar