Tabıǵat • 03 Shilde, 2023

Torańǵyly betkeı

470 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Zaısan kóliniń soltús­tigin­de óte sırek kez­desetin torańǵy aǵashy búr jaryp tur. Belgili ornıtolog, tabıǵat janashyry Borıs Sher­bakovtyń aıtýynsha, torańǵy taly aıazǵa qa­laı tózimdi bolsa, ys­tyq­qa da solaı shydas beredi.

Torańǵyly betkeı

Sýretti túsirgen Talǵatjan Muhametbekuly

Torańǵynyń ózge ósimdik­­terden ereksheligi, bir bu­ta­ǵynyń ózindegi japy­raqtary eki túrli. Aǵash dińi qoıý qo­ńyr. Ásirese shóleıtti aýmaq­tarda ósedi. Shy­ǵys Qazaq­stan boıynsha Kúr­shim óńirinde ǵana bar. Onyń ózinde sanaý­ly.

«Burynǵy zamanda bul aǵash­ta qasıet bar desetin. Ke­sýge de tyıym salǵan. Biz­­diń jaq­tyń torańǵysy osy tusta ǵana ósedi», deıdi B.Sher­bakov Zaısan kóliniń ja­ǵalaýyndaǵy ár-ár jerden shyqqan taldardy nusqap.

Jalpy, Qazaqstan aýma­ǵynda torańǵynyń 3 túri ósedi: qara torańǵy, aq torań­ǵy jáne Lıtvınov torań­ǵysy. Ási­rese Aral, Bal­qash, Ala­kól mańyndaǵy qum­daýyt oıys­tarǵa bitken. Túr­leri qysqa butaqtardaǵy japy­raqtarynyń pishinine qaraı ajyratylady eken. Gúldeý merziminde tiki­reıe shyǵyp, keıin tómenge ıi­ledi. Iá, bul aǵash ta jemis bere­di. Qaýashaqtary bótelke táriz­di. Tuqymy jelmen tez taral­ǵanymen, baıaý ósedi. Keıbir kári torańǵylardyń bıiktigi – 30 metrge deıin barsa, dińiniń dıametri – eki metrdeı.

Jergilikti turǵyndardyń aıtýynsha, ala jazdaı bul jerge alys-jaqyn shetelderden qonaqtar kelip, shatyr tigetin kórinedi. Qona jatyp, kún­niń shyqqanyn kútedi, fo­tosý­retter túsiredi. Beıne bir Tan­zanııanyń savannasyndaı jer. Ánekeı, erekshe jerimizge el qyzyǵady. Al­daǵy kúnderi Zaısannyń ja­ǵalaýyndaǵy torańǵyly bet­­keıdi týrıstik aýmaqqa aınal­dyrýǵa ábden bolady.

 

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Kúrshim aýdany