Qoǵam • 25 Shilde, 2023

Tehnologııasy jańarǵan kómir kenishteri

160 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

О́tken jyly Ekibastuzdaǵy «Bogatyr» jáne «Severnyı» kómir kenishteri 42 mln tonna qara altyn óndirgen. Jergilikti kómir kenishteri aldaǵy jylytý kezeńinde elimizdiń elektr stansalary men óńirlik jylý-energııa ortalyqtaryn qajetti otyn qorymen qamtamasyz etýde irkilister bolmaıdy dep sendirip otyr.

Tehnologııasy jańarǵan kómir kenishteri

Qazaqstannyń energetıka salasy kómirge táýeldi. Elektr jáne jylý qýatyn óndirýge paıdalany­la­tyn otynnyń negizgi bóligin Eki­bas­tuzdaǵy «Bogatyr» jáne «Severnyı» kenishteri berip otyr. О́tken jyldyń qorytyndysynda qos kenish, jalpy alǵanda, 42,5 mln tonna kómir tıep, ol eldegi kómir óndirisiniń 40-yn quraǵan.

Jýyqta «Samuryq-Qazyna» AQ basqarma tóraǵasy Nurlan Ja­qy­pov kompanııanyń Ekibastuz ener­ge­tıkalyq kesheninde ornalasqan kásiporyndaryna jumys saparymen baryp, júzege asyp jatqan jobalarmen tanysty. Aıtyp óteıik, jergilikti «Bogatyr Kómir» JShS, sondaı-aq Ekibastuz MAES-1 jáne MAES-2 kásiporyndary atalǵan aksıonerlik qoǵamnyń quramyna enedi. Búginde óndiris uıymdarynda kúzgi-qysqy jylytý maýsymyna daıyndyq bo­ıynsha josparly jumystar júrýde jáne elimizdiń energetıkasy úshin asa mańyzdy ınvestısııalyq jobalar qolǵa alynǵan.

«Bogatyr» kenishinde kómirdi joǵaryǵa shyǵaratyn sıkldyq-aǵyndyq tehnologııasyn engizý jónindegi joba ómirsheń etilýde. Ol óziniń jobalyq qýatyna kezeń-kezeńimen shyǵa otyryp, aǵym­da­ǵy jyldyń tamyz aıynda tolyq aıaqtalady. Jańa tehnologııa tu­ty­ný­shylarǵa otyn jetkizý kóle­min arttyrýǵa múmkindik beredi. «Bogatyr Kómir» JShS-nyń ózi «Bogatyr» jáne «Severnyı» kenishterinen turady. Qos kenishte shamamen 6 550 adam eńbek etýde. Jyl saıyn energetıkalyq kómir elimizdiń jáne Reseıdiń energııa óndirýshi uıymdaryna jóneltiledi.

«Bolat Nurjanov atyndaǵy Ekibastuz MAES-1» JShS  –  elimizdegi eń iri elektr stansasy. Mamandardyń sózine súıensek, belgilengen qýaty –
4 000 MVt, al qazirgi qolda bar qýaty 3 500 MVt eken. Byltyrǵy jyldyń qorytyndysy boıynsha 23 mlrd kVt/saǵ elektr qýatyn óndirgen. Bul – stansa tarıhyndaǵy rekordtyq kórsetkish. Mundaǵy №1 energııa blogynyń bloktyq basqarý qalqanynda qalpyna keltirý jumystary júrgizilip jatyr. Ol jyl sońynda paıdalanýǵa berilgennen keıin kásiporyn óziniń tolyq qýaty 4 000 MVt-qa shyǵady dep kútilýde. Jobanyń maqsaty – stansanyń qolda bar qýatyn jobalyq qýatqa deıin ulǵaıtý, suranysty qanaǵattandyrý jáne elimizdegi elektr energııasynyń tapshylyǵyn tómendetý. Kásiporyn basshylyǵynyń sózinshe, energııa blogyn qalpyna keltirý kezeńinde 500-700 adamǵa arnalǵan jańa ju­mys oryndary qurylǵan, al paıda­laný kezeńinde 54 adam tartylatyn bolady. Sondaı-aq zamanaýı elektr súzgilerin ornatý esebinen ekologııalyq normatıvterdiń oryndalýy qamtamasyz etilmek. Qazirgi ýaqytta №3 energııa blogyna kúrdeli jóndeý júrgizilýde. Stansada kómir jetkizý boıynsha uzaq merzimdi sharttar jasalǵan. Jóndeý jumystary josparly túrde júrgizilip, olardyń tártibi «KEGOS» AQ júıelik ope­ra­torynyń ulttyq dıspetcherlik ortalyǵymen kelisildi.

Solnechnyı kentinde ornalasqan «Ekibastuz MAES-2 stansasy» AQ-nyń belgilengen elektr qýaty 1 000 MVt-ty quraıdy. Munda jyl saıyn shamamen 6 mlrd kVt/saǵ elektr energııasy óndiriledi, sondaı-aq kentti jylý energııasymen qamtamasyz etip otyr. Qazir stansada №2 energııa blogy kúrdeli jóndelip bolyp qalǵan, odan soń №1 energııa blogyn aǵymdaǵy jóndeý josparǵa engizilipti. Uıym basshylyǵy kásiporyn qoımalarynda qajetti otyn qorlary (kómir, mazýt) jınaqtalǵan, jetkizý ýaqtyly júzege asyrylýda dep sendirdi.

Aıtyp óteıik, «Ekibastuz MAES-2 stansasyn» keńeıtý, ıaǵnı jańadan №3 jáne №4 energııa bloktaryn salý jobalary aldaǵy jyldary qolǵa alynady. Búginde qurylysqa qajetti qural-jabdyqtar men materıaldardy jetkizý úderisteri júrgizilip jatyr. Eń áýeli №3 blok turǵyzylady. Onyń qýattylyǵy 636 MVt-ty qurap, jylyna 4,8 mlrd kVt/saǵ elektr energııasyn óndiredi dep boljanyp otyr. Joba sátimen júzege assa, Qazaq­stan­da­ǵy qýat tapshylyǵyn barynsha azaı­týǵa múmkindik bermek.