О́ner • 03 Tamyz, 2023

Ulttyq bıdiń Slovenııadaǵy saltanaty

190 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Jaqynda onynshy mereıtoılyq maýsymyn sátti qory­tyndylaǵan «Astana Opera» teatrynyń álem boıynsha týrlary áli de jalǵasyp jatyr. О́tken aptada Slovenııada ótken 71-inshi jazǵy Lıýblıana festıvali aıasynda mazmundy gastroldik baǵdarlamasyn tartý etip, tabysty óner kórsetip qaıtqan teatrdyń balet trýppasy sheteldik kórermenderin teńdessiz talantymen tánti etti. Álemdik balet juldyzy, «Astana Opera» balet trýppasynyń kórkemdik jetekshisi Altynaı Asylmuratova qurǵan gastroldik baǵdarlama eki kúnniń ishinde Krıjanke jazǵy sahnasynda 10 myńǵa jýyq kórermen jınady.

Ulttyq bıdiń Slovenııadaǵy saltanaty

Iá, repertýaryndaǵy úzdik qoıy­lym­dar iriktelip alynǵan «Astana Ope­ranyń» jaýhar týyndylary, shyn má­ninde, Krıjanke sahnasynyń kórkin kirgizdi. Gastrol shymyldyǵy klassıkamen túrildi. Adolf Adannyń «Kor­sar» baletinen úzindini ataqty ár­tis­ter – Pa­rıj­degi uzaq merzimdik óner kór­setýden jýyrda ǵana oralǵan Ánel Rústemova, sondaı-aq Oljas Tarlanov pen trýppa solısi Dıas Qurmanǵazy oryndady. Jetekshi solısi Erkin Rah­matýllaev pen solıst Shuǵyla Ádep­­hannyń ın­terpretasııasyndaǵy Rık­­kardo Drıgonyń «Boıtumar» ba­letinen pa-de-de kórermenderdiń zor súıispenshiligine ıe boldy. Ashyq as­pan astyndaǵy teatr sahnasyna qa­zaq­standyq prıma Áıgerim Beketaeva bıdegi juby Oljas Tarla­nov­pen birge shyqqanda qoshemettiń qat­ty estilgeni sonsha, búkil Lıýblıana qol soq­­qandaı boldy. Oryndaýshylar Maks Rıhterdiń mýzykasyna Raımondo Rebek­tiń «Qazirgi sát qansha ýaqytqa sozylady?» spektaklinen dýet usyndy.

Al Rolan Petıdiń «Leda men Aqqý» nómirin oryndaǵan solıster Anastasııa Zaklınskaıa men Jánibek Ahmedıevtiń jalyndy jubyna tańdaı qaqpaǵan kórermen kem de kem. Osynaý biregeı nómir Eýropada sırek kórsetiledi, sondyqtan kópshilik ártisterdiń óner kórsetýin aı­ryqsha súıispenshilikpen qarsy aldy. Sonymen qatar teatrdyń jetekshi solısteri – Shuǵyla Ádephan, Serik Naqyspekov, Arman Orazov, balet ártisi Sofııa Ádilhanova da joǵary kásibılikti pash etti.

Keshtiń basty oqıǵasy Renat Gaı­sın­­niń mýzykasy mán bergen «Dala úni» men «Turan» etno-folklorlyq ansambliniń mýzykasyna qoıylǵan horeograf Patrık de Bananyń «Qı­ly zaman» ulttyq nó­mi­riniń oryndalýy boldy desek, tıt­teı de artyq aıtqanymyz emes. Oryndaýshylar Anastasııa Zak­lıns­kaıa, Ǵalymjan Nurmuhamet, Bekzat Orynbaev pen Sultanbek Ǵumar jet­kiz­gen ulttyq kolo­rıt­ti, qazaq hal­qy­nyń rýhyn slovenııalyqtar laıyqty ba­ǵa­lap, solısterge dý qol shapalaq pen «Bravo!» degen lebizderin jaýdyrdy.

– Men Lıýblıanada týyp-óstim ári ózimdi naǵyz asqaq óner jan­kúıerimin dep aıta alamyn, son­dyqtan ár jyldarda ótken Lıýblıana festıvali jadymda jaqsy saqtaldy. «Astana Opera» ártisteriniń óner kórsetýi – men tama­shalaǵan úzdik ári kásibı óner kórsetý­ler­diń biri boldy. Klassıkany, ulttyq nómirler men zamanaýı baletti bir gas­troldik baǵdarlamaǵa úılesimdi syı­ǵyzý – asqan sheberlik. Osy oraıda balet trýppasynyń kórkemdik jetekshisi Altynaı Asylmuratovaǵa rahmetimdi aıtyp, qazaq baletiniń óskenine nazar aýdarǵym keledi. Trýppa erekshe, onyń óz máneri bar: erler quramy da, áıelder quramy da naǵyz kásibı deńgeıdi kór­setti. Talantty trýppanyń ónerin taǵy bir tamashalasam, óte qýanyshty bo­lar edim, – dep áserimen bólisti Agata Reznık esimdi kórermen.

Al gastroldiń ekinshi kúni usy­nyl­ǵan cheh horeografy Irjı Kılıan­nyń Mosart mýzykasyna qoıylǵan «Alty bı» baleti de slovenııalyq bekzat óner jankúıerleriniń sezim pernesine dóp tústi. Teatr repertýaryn byltyr tolyqtyrǵan aıtýly baletti kórermen Krıjanke sahnasynan da zor qoshemetpen qarsy aldy. Bul kúni spektaklde Ka­rın­niń rólinde Adelına Tólepova óner kórsetse, Poldyń partııasyn Oljas Tarlanov usyndy. Karolınany Baqytgúl Ispanova, Iohandy Danııar Jumataev, Lızany Móldir Shákimova, Patrıkti Sultanbek Ǵumar, Nensıdi Mádına Qojam­jarova, Ýrsıdi Aıbar Toqtar sátti somdady.

– Spektakldi basynan aıaǵyna deıin zor qyzyǵýshylyqpen tama­sha­ladym. Bul ýaqyt jaǵy­nan qysqa bolsa da, mazmuny jaǵynan bir keremet, qyzyqty dúnıe eken. Ol maǵan kúndelikti kúıbeń tirlikti umyttyrdy. Horeografııasy kúrdeli eken, sondaı-aq ol asqan akterlik she­berlikti talap etti. Bul qa­bilet sahnada óner kórsetken 8 bıshiniń ár­qaı­sysynda to­lyqtaı boldy. Olar kúl­di­re­tin jerde kúldirdi, sonymen qa­tar ǵalamnyń mańyzdy má­seleleri týra­ly oılanýǵa je­teledi. Osy úshin «Astana Opera» ártisterine alǵysym shek­siz, olar bizge zor áser syılady. Bul ár­tis­ter álemniń qaı buryshynda óner kór­setse de, árdaıym kórermenderdiń súıispenshiligine ıe bolatynyna senim­dimin, – dep qoıylymnan erkshe ásermen shyqqan Leo Lebar esimdi taǵy bir tal­ǵampaz kórermen elordalyq teatr ujy­my­na ystyq lebizin jetkizdi.

Qazaqstandyq ártisterdiń ónerin tamashalaýǵa jer-jerden arnaıy kelgen kásibı mamandar, balet tanýshylar men balet synshylary da «Astana Opera» teatrynyń ónerine oń baǵasyn berdi. Sonyń biri – Sankt-Peterbýrgtegi Marııa teatrynyń burynǵy solısi Anastasııa Matvıenko. Ol óziniń áleý­mettik jelidegi paraqshasynda: «О́te myqty trýppa. Trýppada tek qazaq­stan­dyq balet ártisteriniń jumys isteıtini jáne onda shaqyrylǵan nemese sheteldik ártisterdiń bolmaýy tańdanys týǵyzady. Balet trýppasynyń kórkemdik jetekshisi Altynaı Asylmuratova osyndaı qıyn joldy tańdaǵan eken. Báre­keldi!», dep jazdy.

Slovenııadaǵy óner kórsetý balet trýppasynyń onynshy me­reıtoılyq maýsymdaǵy qo­ry­tyndy týry boldy. Teatr­dyń tabysty týyndylary áste munymen támamdalmaq emes. Aldaǵy on birinshi maýsymda da ártisterdi shet el­derge gas­troldik saparlar, tól teatr ­sah­nasynda repertýarlyq qoıy­lymdar men premeralar kútedi. Jańa maý­symnyń jańalyǵy budan da jarqyn bolmaq!

Sońǵy jańalyqtar