Kóshpendiler órkenıetiniń ózegine aınalǵan kóne muralardy kózdiń qarashyǵyndaı saqtap, ony keler urpaqqa qaz-qalpynda amanattaý jaýapty jumys. Ár jádigerdiń tasasynda jatqan tereń syr men tarıhı taǵylymdy ǵylymı turǵydan zerdeleý isi de mýzeıshi ǵalymdarǵa úlken jaýapkershilik júktep otyr.
Kóne jádigerlerdiń kómbesin ashyp qalsańyz – tarıh sóıleıdi. Keshegi saq, ǵun dáýirlerinen búginge jetken qundy materıaldar álem nazaryn aýdararlyqtaı aıryqsha mánge ıe. Tek oǵan laıyqty mán berip, kóshpeli kórmelerdiń jelisin keńeıtý qajet. Sebebi bul álemdik mádenıette áldeqashan qalyptasqan ıgi úrdis.
Eýropadaǵy eń eski mýzeılerdiń ondyǵyna kiretin Vengrııa Ulttyq mýzeıiniń dırektory L. Shımon Laslo ózi basqaratyn mýzeıde 3 mıllıonnan astam mańyzdy jádiger saqtalǵanyn, 200 jyldan astam tarıhy bar taǵylym ordasynda turǵan ár materıal ótken men búgindi baılanystyratyn rýhanı kópir ekenin jetkizdi.
«Mýzeıdegi ár jádiger adamzat tarıhynyń tarazysy. Ony baǵalaý, qadirleý mańyzdy is. Almatydaǵy Memlekettik ortalyq mýzeıdi asa qymbat tarıhı materıaldar jınaqtalǵan biregeı oryn dep bilemiz. Mundaǵy ótken zamannan syr shertetin altyn buıymdar kóshpeliler mádenıetiniń baı murasy ǵana emes, zergerlik ónerdiń sol zamandardaǵy bıik órisin kórsetedi. Majarstandaǵy bizdiń ulttyq mýzeıdiń qabyrǵasynda da osyǵan uqsas dúnıeler bar. Mádenıetterdi jaqyndastyrý, rýhanı dostyq ornatý maqsatynda mýzeıler arasynda birlesken kórmeler uıymdastyryp, ózara tájirıbe almasý oń nátıjesin beredi», - dep esepteımin deıdi L. Shımon Laslo.
Memlekettik ortalyq mýzeı dırektory Rashıda Harıpova atalǵan shara Eýropadaǵy túrki órkenıetiniń ortalyǵy sanalatyn Majarstan etnografııalyq mýzeılerimen ózara yntymaqtastyq jónindegi memorandým aıasynda ótip otyrǵanyn aıtady.
– Memorandým aıasynda taqyryptyq kórmeler uıymdastyrý, ortaq ǵylymı zertteý jumystaryn júrgizý, Ortalyq mýzeıdiń qor saqtaýshy jáne qalpyna keltirýshi mamandarynyń is-tájirıbe almasýy týraly kelisilgen bolatyn. Búgingi jańa múmkindikter dáýirinde álem mýzeılerimen áriptestik baılanys ornatýdyń mańyzy zor. Bul ultymyzdy, tereń tarıhymyzdy jahanǵa tanytýdyń jarqyn joly. Osyǵan deıin mýzeıler arasyndaǵy áriptestik baılanystyń arqasynda Keıki batyr, Ábilhaıyr hannyń Qazaqstandyq mýzeıler qoryndaǵy materıaldaryna zertteý júrgizilip, rekonstrýksııalary jasalǵan bolatyn. Atalǵan jumystyń qorytyndysyn mýzeıimizdiń ekspozısııalyq zaldarynan tamashalaı alasyzdar, – deıdi Rashıda Harıpova.
Basqosýda mýzeı isin zamanaýı múmkindikterge saı jetildirý, mýzeı mamandarynyń biliktiligin arttyrý, ǵylymı zertteý órisin odan ári keńeıtý máseleleri talqylandy. Majarstandyq arheolog Vera Ýhrı Maıerek, kóne jádigerlerdi zertteý barysynda túbi bir túrki halyqtaryn, odan qaldy álem elderin bir-birimen baılanystyratyn tarıhı muralar ashyla beretinin aıtady. Bul óz kezeginde halyqtar dostyǵyn nyǵaıtyp, mádenı tutastyqty tereńdetýge sep bolmaq.
