Qoǵam • 13 Qyrkúıek, 2023

Jat aǵym jetegindegiler eldi adastyrǵysy keledi – depýtat

310 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Premer-mınıstrdiń orynbasary Tamaraǵa Dúısenovaǵa  Májilis depýtaty Amanjol Áltaı depýtattyq saýal joldap, qazaqtyń qasıetti dombyrasyna qatysty másele kóterdi, dep habarlaıdy Egemen.kz. 

Jat aǵym jetegindegiler eldi adastyrǵysy keledi – depýtat

https://www.parlam.kz/

Depýtat ulttyq qundylyǵymyzǵa qatysty joldaǵan saýalynda qoǵamda dombyraǵa shabýyl kúsheıgenine alańdaýshylyq bildirdi.    

«Ulttyq tóltýma mádenıetimizdiń shyraqshysy qazaqtyń qasıetti qara dombyrasy Prezıdent Q.Toqaev «Qazaq pen dombyra egiz uǵym barshamyzǵa ortaq qundylyq dombyrany jan jaqty nasıhattap jas urpaqtyń sanasyna sińirý óte mańyzdy» dep asyl qundylyǵymyzǵa mán berýge shaqyrdy. О́kinishke qaraı, búgingi qoǵam arasynda, áleýmettik jelilerde dombyra aspabyna degen shabýyldar, ulttyq dúnıetanymyzǵa jat qaýipti  pikirler kóbeıip barady. Ásirese dinı jat aǵymdardyń jeteginde ketken keıbir Qazaqstan azamattary jurtty adastyratyn  pikirler taratyp jatyr.  Buǵan áleýmettik jelilerde jeldeı esip júrgen «dombyra – haram» degen sekildi adam shoshytar alypqashpa sózder dálel. Dombyra – tarıhı sanamyzdy jańǵyrtýǵa jol ashatyn qaıtalanbas  qundylyǵymyz. Dombyra búgingi jas urpaqty meıirimdilik pen parasattylyqqa, adaldyq pen otansúıgishtikke, qaısar namysqa baýlıdy. Dombyra – tatýlyq pen birliktiń mámilegeri,  ata tarıhymyzdaǵy nebir alasapyran zamandarda ultty uıystyrýǵa eldi biriktirýge, erlerdi  el qorǵaýǵa shaqyrýǵa zor ról atqardy. 1930 jyldardyń qasiretti ashtyǵynda da ata-babalarymyz bileginen áli ketip, ózegi talyp aqtyq demi shyqqansha qolynan dombyrasyn tastamaǵan. Dombyra aspaby qazaq sóziniń balamasy. Ult degen uǵymnyń mazmunyn ashatyn mańyzǵa ıe.  Sebebi halqymyzdyń arman-muraty, ulttyq tálim-tárbıesi dúnıetanymy osy qasıetti dombyra arqyly kórinis tabady. Endeshe dombyraǵa tıisý – ultqa til tıgizý, tóltýma mádenıetimizdi qorlaý, ótken tarıhymyz ben búginimizge kóleńke túsirý dep qabyldaımyz. Qasıetti aspabymyz babalar sózin búginge jetkizdi. Búgingi sózdi erteńge jetkizetin de osy qasıetti dombyra. Qazaqstandaǵy asa mańyzdy sımvoldardyń biri. «Dombyranyń eki ishegi ejelgi zaman men osy zamannyń syryn shertedi», dep Rım papasy bizdiń elimizge kelgen saparynda dombyranyń mańyzdylyǵy jaıly oı tolǵady.  

Sózimniń tobyqtaı túıini: Birinshiden, Memleket basshysynyń «Mektepte dombyra sabaqtaryn engizý qajetti ári durys bastama degen sózin» Oqý-aǵartý mınıstrligi eskerýsiz, aıaqsyz tastamaýǵa  tıis. Mektepterde domyra aspabyn án-kúı sabaǵynda úıretý oqý baǵdarlamasyna engizilsin. Ekinshiden, buqaralyq aqparat quraldarynda, radıo men telearnalarda  dombyra aspabynyń qundylyǵyn ashatyn án-kúı, jyr, terme, aıtys kóbirek nasıhattalsyn. Úshinshiden, quzyrly organdar din isteri jónindegi ýákiletti organ teris aǵym jeteginde ketken adamdarmen jumys júrgizýge tıis», dedi A.Áltaı.