Sáýle Esembekqyzynyń «Jýrnalıstıka jáne sheshendik óner», «BAQ tili men stıli», «Kitap isindegi logıstıka», «Sportıvnaıa jýrnalıstıka» atty eńbekteriniń birqatary joǵary oqý ornynda mindetti jáne tańdaý pánderi qataryna engizilýi – úlken jetistik. Búginde mereıli jasqa kelgen ustaz osynaý jetistigimen ata-anasy bergen tárbıesi men taǵylymyn aqtadym dep shúkir etedi.
«Ata-anamnyń «Úlkenge – qurmet, kishige – izet» jasaýdy jadyńda usta, adaspaısyń. Ortań úlken, syılasaryń kóp bolady» degen tárbıesi es bilgennen jadymda. Otbasynda jalǵyz aǵam Baltabaı jáne úsh sińlim Záýre, Qymbat, Anar beseýmiz óte tatý óstik. Aǵam ekeýmiz tete óstik. О́tken jyldardaǵy indet keseli aǵataıymdy aramyzdan alyp ketti. Shana, shańǵy, velosıped, doıby, kúres, doppen jarysýda aldyna jan salmaıtyn edi. Men voleıbol, basketboldy erekshe unattym. Mektepte sporttyń osy eki túrinen top kapıtany boldym. 2020 jylǵa deıin fakýltettiń sport jankúıerleri quramynda bolyp, fakýltetaralyq jarystarǵa qatystym. Kúni búginge deıin aıyna eki ret fıtneske baramyn. Anam Kenesh, jeńgem Rysken ánshi boldy. Meniń de án aıtyp, asaba bolyp júretinim bar», dedi keıipkerimiz bala kezin eske alyp.
Sáýle Ramazan esimdi azamattyń eteginen ustap, turmys qurdy. Jubaıy – búginde ishki ister qyzmetiniń ardageri. Uly – Rýslan quqyqtaný ǵylymdarynyń kandıdaty, Joǵarǵy sot akademııasynyń dosenti. Al Saǵynyshy «Astana balet» akademııasynda tárbıe bólimin basqarady. Kishi qyzy Saltanat – kásipker. Búginde qarııalar osy balalarynan raqat kórip, toǵyz nemere men bir jıen shóbereniń ortasynda baqytty ǵumyr keship jatyr. Olardyń úlken nemeresi – Túrkııada, eki nemeresi – zııatkerlik mektepte, tórteýi aǵylshyn mektebinde oqıdy. Toǵyzynshy synypta oqıtyn Samıra nemeresi fantastıkalyq áńgime jazýdan júldeli oryn alyp, arnaýly jınaqqa endi. Áslıma bokspen, Rasýl basketbolmen, Mansur, Beıbarys fýtbolmen shuǵyldanady. Aıǵanym sýret salady. Barlyǵy da ana tilinde oqıdy, jazady.
«О́mirge kelgennen keıin, adamnyń jan-dúnıe áleminiń baılyǵy otbasymen bolady eken. Otbasynyń jylýy – áke men sheshe meıirimi. О́z shańyraǵyńdy kóterý – úlken baqyt. Odan keıin ómirińniń, tárbıe men tálimińniń jalǵasy – urpaǵyń. Úlken-kishi otbasy ómirdiń úzilmeıtin jibi eken. Aqyn Kákimbek Salyqov aǵamyz aıtqandaı, «bireý erte, bireý kesh, bir qulaıdy». О́mir kóshi urpaǵyńmen jalǵasa beredi. Qazaǵymyzdyń Jeti ata týraly tereń ǵıbraty – kemeńgerlik. Kemel jastyń bıiginen ósý jolymdy oımen sholsam, qıyndyǵy men qyzyǵy mol ómirlik úlken mektep eken», deıdi S.Tapanova.
Sáýle qyryq jyldaı ustaz, basshy qyzmetinde júrip, aýyldyq keńestiń jetekshisi qyzmetin abyroımen atqarǵan, Jańaarqa aýdanynyń Qurmetti azamaty atanǵan Esembekteı ákeniń, Keneshteı ananyń jolyn qýyp, mektepten keıin ustazdyq joldy tańdady. E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetin jaqsy támamdap, eńbek jolyn jýrnalıstik salada bastady.
«1975 jyly jańadan ashylǵan oblystyq «Jezqazǵan týy» gazetinde korrektor bolyp eńbek jolymdy bastadym. Mektepten jumys tappadym demeımin. Oqýshy kezimde-aq jazý-syzýǵa qabiletimniń baryn baıqadym. Oblystyq gazet ashyldy degende eleń ete qaldym. О́z qarym-qabiletimdi jýrnalıstik ortada baıqaǵym keldi. Sol kezden-aq pedagogıka men jýrnalıstıka salasy egiz uǵymdaı boldy. Bul eki mamandyq adam psıhologııasymen, halyq ómirimen tikeleı baılanysty. Meniń bazalyq pedagogıkalyq bilimim jýrnalıstik saladaǵy tájirıbemen tolyǵa tústi. О́.A.Baıqońyrov atyndaǵy Jezqazǵan ýnıversıtetiniń Qazaq tili men ádebıeti kafedrasynda oqytýshy, aǵa oqytýshy, dosent, professor, kafedra meńgerýshisi qyzmetterinde pedagogıkalyq bilim men jýrnalıstik jumystyń bir-birimen tyǵyz baılanysty ekenin túsindim. 2010 jyly Astanaǵa qonys aýdaryp, jýrnalıstıkany tańdadym. L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka jáne saıasattaný fakýlteti baspasóz jáne baspa isi kafedrasynyń professory qyzmetinde maman jýrnalıster daıarlaý isine túbegeıli bet burdym», dedi keıipkerimiz.
Sáýle Esembekqyzynyń 2010 jyldan kúni búginge deıin osy ýnıversıtette eńbek etip júrgenin el biledi. «Eńbegiń jansyn!» degen alǵys ıesiniń biri. «JOO-nyń úzdik oqytýshysy», «Bilim berý isiniń úzdigi», «Bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri», «Jezqazǵan ýnıversıtetiniń qurmetti professory» sııaqty marapattary – jemisti eńbeginiń nátıjesi. Endeshe, osynaý eseli eńbektiń qyzyǵy urpaq qýanyshyna jalǵasa bersin degen tilek qosamyz.
Saırash ÁBIShQYZY,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri
