Sýretti túsirgen – Igor Býrgandınov
– Abaı Baqytuly, áńgimemizdi ózińiz basqaryp otyrǵan Erekshe maqsattaǵy brıgadanyń tarıhynan bastasaq.
– Bul áskerı bólim burynnan Qorǵanys mınıstrligine qarasty «Mobıldi kúshter» degen ataýmen qyzmet etip keledi. 2003 jyldyń 17 qyrkúıeginde elimizdiń Qarýly kúshterin qurýdyń memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrý maqsatynda 429-arnaıy maqsattaǵy derbes jasaǵynyń bazasynda Aeromobıldi kúshterdiń desanttyq-shabýyldaýshy brıgadasy quryldy. 2005 jyly 5 mamyrda oǵan el Prezıdenti jaýyngerlik týdy tabystady. 2013 jyldyń 14 naýryzynan bastap Qurlyq áskerleriniń bas qolbasshysyna tikeleı baǵynady.
Bıyl 9 aqpanda elimizdiń Qarýly kúshteri qurylymdaryn jetildirý maqsatynda Qorǵanys mınıstriniń buıryǵymen desanttyq-shabýyldaýshy brıgadasy 36-erekshe maqsattaǵy brıgada bolyp qaıta quryldy. Biraq ataýy ózgergenmen, bizdiń aldymyzǵa qoıylǵan mindettemeler ózgergen joq. Osy 20 jyl ishinde brıgada qalyptasý men damý satylarynan ótip, el maqtanyshyna aınalǵan kóptegen áskerı qyzmetkerdi tárbıelep shyǵardy. Qıyn shaqta brıgadanyń jeke quramy óziniń jaýyngerlik jáne qyzmettik mindetine adal bolyp, qoǵam tynyshtyǵyn saqtaýǵa jáne memleketti qorǵaýǵa úles qosty.
Men 2020 jyldan beri osy jerde komandır retinde qyzmet etip kelemin. Maǵan deıin general-maıor Dáýlet Ospanov, general-maıor Dýlat Adyrbekov, polkovnık Ermek Álmuhametov, general-maıor Almaz Jumakeev, polkovnık Turdaly Turǵynbaev, polkovnık Nurlan Káribaev, polkovnık Ulan Nurǵazıev sekildi joǵary bilikti áskerı qyzmetshiler basshylyq etti.
– Sizderge júktelgen negizgi mindetter qandaı?
– Erekshe maqsattaǵy brıgada – únemi jaýyngerlik daıyndyqta turatyn bólim. О́ıtkeni biz elimizdiń asa mańyzdy strategııalyq nysandaryn qorǵaımyz. Bizdiń ofıserlerimiz ben sarbazdarymyz kez kelgen ýaqytta soǵys jaǵdaıyna barynsha jaqyn nemese ekstremaldy jaǵdaılarǵa tap bolýy múmkin. Bólimniń áskerı qyzmetkerleri qandaı jaǵdaıda da aldaryna qoıylǵan tapsyrmalardy tolyqqandy oryndaýǵa ázir ekenderin kórsetip keledi.
Qazirgi kúni bul – elordamyzdaǵy eń shoqtyǵy bıik áskerı bólim. Áskerı qyzmetten bólek, munda qoǵam ókilderi, BAQ jýrnalısteri jáne oqýshylarmen kezdesýler ótip turady. Áskerı-patrıottyq jáne sporttyq klýbtardyń tárbıelenýshilerimen sabaqtar uıymdastyrylady. Sol kezdesýlerden keıin áskerı qyzmetshi bolýǵa degen qyzyǵýshylyǵy oıanyp, bolashaqta osy salaǵa keletinin aıtqan jasóspirimder kóp.
– Elordamyzdaǵy qandaı mańyzdy strategııalyq nysandardy qorǵaısyzdar?
– Onyń barlyq tizimin ashyp aıtýǵa bolmaıdy. Biraq bizdiń eń basty qorǵaıtyn nysanymyz – Aqorda. Odan bólek, ótken jylǵy qańtar oqıǵasynda, sonymen birge pandemııa kezinde qaladaǵy tártipti qadaǵalaý áskerı qyzmetshilerimizge júkteldi.
– Bólim qarý-jaraqpen jáne áskerı tehnıkamen qanshalyqty jabdyqtalǵan?
– Erekshe maqsattaǵy brıgada bolǵandyqtan, bizdiń bólim áskerı qyzmetshilermen jáne zamanaýı tehnıkalyq qural-jabdyqtarmen tolyq qamtamasyz etilgen. Brıgada quramynda dóńgelekti jaýyngerlik kólikter, atap aıtqanda, «Kobra», «Arlan» kólikteri, tankter bar. Qazirgi kúni áskerı bólimniń 2028 jylǵa deıingi damý jospary qabyldanyp jatyr. Onda aldaǵy ýaqytta da eń sońǵy úlgidegi zamanaýı tehnıkalardy satyp alý jáne jeke quramdy kóbeıtý kózdelgen. О́ıtkeni qalanyń úlkeıýi, kúzetiletin nysandardyń kóbeıýine baılanysty brıgadanyń da kólemi ulǵaıýy kerek.
Jalpy, bul bólimde myń jarym adam bar. Mundaǵy úsh batalonnyń bireýi qaladan 60 shaqyrym jerdegi Arnasaıda ornalasqan bólimde qyzmet etedi. Odan bólek, osy jerde jyl saıyn 300-deı sarbaz merzimdi áskerı qyzmette Otan aldyndaǵy boryshyn óteıdi. Qazirgi kúni jeke quramnyń daıyndyq jáne jattyǵý deńgeıi alǵa qoıylǵan kez kelgen mindetti oryndaýǵa qaýqarly.
– Merzimdi áskerı qyzmettegi sarbazdardyń kún tártibi, daıyndyǵy qalaı ótedi, soǵan toqtalsańyz.
– Olardyń kún tártibi – tańerteń uıqydan turý, tamaq ishý, odan keıin oqý, jattyǵý, bytyrasyz oq-dárimen atýdan turady. Oqý kesheninde ınjenerlik daıyndyq, mına izdeý jumystaryna daǵdylandyrý, áýe qorǵanysy, saptyq daıyndyq, t.b. bar. Biz áskerı bólimde alty aılyq baǵdarlamaǵa kóshtik. Aldymen áskerı qyzmetkerdiń jeke daıyndyǵyna basymdyq beriledi. Keıin shtabtyq oqý-jattyǵýlarda onyń úırengen daǵdylaryn tekseremiz.
Áskerı qyzmetten bólek, sarbazdar demalys kúnderi óz týystaryna qońyraý shala alady. Atap aıtqanda, senbi kúni úılerine habarlasýǵa eki saǵat ýaqyt berilse, jeksenbi kúni jaqyndarymen vıdeobaılanys arqyly sóılese alady. Odan bólek, únemi ártúrli is-sharaǵa, mýzeıge, sporttyq jarysqa, mysaly, stadıondaǵy fýtbol matchtaryna aparamyz.
Bir jyl ishinde olar granata laqtyrýshy, pýlemetshi, snaıper, dáldeýshi sekildi jaýyngerlik mamandyqtardy ıgeredi, qarý-jaraq pen áskerı tehnıkalardyń tilin meńgeredi. Fızıkalyq jáne moraldyq turǵyda nyǵaıyp shyǵady. Armııadaǵy shynyǵý olardyń erteńgi ómirlerinde de paıdaly bolaryna senimimiz mol.
– Biz buǵan deıin merzimdi áskerı qyzmetti joǵary deńgeıde aıaqtaǵandarǵa oqý oryndaryna túsýge tegin grant beriletinin jazǵan bolatynbyz. Bul jastardy qanshalyqty qyzyqtyryp otyr?
– Iá, bilim alý jeńildikteriniń engizilýi, armııada eńbek naryǵynda suranysqa ıe mamandyqtardy alyp shyǵý múmkindikteri paıda bolǵannan keıin jastardyń merzimdi áskerı qyzmetke degen qyzyǵýshylyǵy artyp otyr. Biz ony áleýmettik jeli arqyly da baıqaımyz. Máselen, zaman talabyna saı Erekshe maqsattaǵy brıgadanyń TikTok arnasy bar. Oǵan 65 myńnan asa adam jazylǵan, vıdeolarymyzǵa 1,2 mln-nan asa laık basylǵan. Keıbir vıdeolarymyz mıllıonnan astam qaralym jınap jatyr. Sol jerde jastar bizdiń qatarymyzǵa qalaı qosylýǵa bolady dep surap jatady. Biz TikTok arqyly da olardy iriktep, qyzmetke qabyldadyq.
Merzimdi áskerı qyzmetti ótegen sarbazdarymyz Biryńǵaı ulttyq testileýdi tapsyrmaı-aq joǵary oqý ornyna túsý múmkindikterin paıdalanyp jatyr. Qorǵanys mınıstrliginiń áskerı oqý oryndaryna túskender de bar. Al qyzmettiń qyr-syryn úırenip, óz taǵdyryn osy salamen baılanystyrǵysy kelgender kelisimshart boıynsha ásker qataryna qabyldandy.
Áńgimelesken –
Eskendir ZULQARNAI,
«Egemen Qazaqstan»