Suhbat • 21 Qyrkúıek, 2023

Bilim alý jeńildikteri áskerge qyzyǵýshylyqty arttyrdy

274 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Elordamyzdaǵy 68665 áskerı bólimde ornalasqan 36-erekshe maqsattaǵy brıgada jýyrda óziniń 20 jyldyq mereıtoıyn atap ótti. Osy jyldyń basyna deıin ol «36-desanttyq-shabýyldaýshy brıgada» degen ataýmen qyzmet etip kelgen edi. Astanadaǵy mańyzdy strategııalyq nysandardy kúzetý mindettemesin arqalaǵan bólim komandıri, podpolkovnık Abaı Álibekov «Egemen Qazaqstan» gazetine bergen suhbatynda brıgadanyń tarıhyna jáne búgingi tynys-tirshiligine toqtaldy.

Bilim alý jeńildikteri áskerge qyzyǵýshylyqty arttyrdy

Sýretti túsirgen – Igor Býrgandınov

– Abaı Baqytuly, áńgi­memizdi ózińiz basqaryp otyr­ǵan Erekshe maqsattaǵy brı­gadanyń tarıhynan bastasaq.

– Bul áskerı bólim buryn­nan Qorǵanys mınıstrligine qarasty «Mobıldi kúshter» degen ataýmen qyzmet etip ke­ledi. 2003 jyldyń 17 qyr­kúıeginde elimizdiń Qarýly kúsh­terin qurýdyń memleket­tik baǵdarlamasyn iske asyrý maqsatynda 429-arnaıy maqsattaǵy derbes jasaǵynyń bazasynda Aeromobıldi kúsh­terdiń desanttyq-shabýyldaý­shy brıgadasy quryldy. 2005 jyly 5 mamyrda oǵan el Prezıdenti jaýyngerlik týdy tabystady. 2013 jyldyń 14 naý­ryzynan bastap Qurlyq ásker­leriniń bas qolbasshysyna tikeleı baǵynady.

Bıyl 9 aqpanda elimizdiń Qa­rýly kúshteri qurylymdaryn jetildirý maqsatynda Qorǵa­nys mınıstriniń buıryǵymen desanttyq-shabýyldaýshy brı­gadasy 36-erekshe maq­sat­­taǵy brıgada bolyp qaı­ta qu­ryldy. Biraq ataýy ózger­gen­men, bizdiń aldymyzǵa qo­ıylǵan mindettemeler ózgergen joq. Osy 20 jyl ishinde brıgada qalyptasý men damý satylarynan ótip, el maqtanyshyna aınalǵan kóptegen áskerı qyz­metkerdi tárbıelep shyǵardy. Qıyn shaqta brıgadanyń je­ke quramy óziniń jaýynger­lik jáne qyzmettik mindetine adal bolyp, qoǵam tynyshtyǵyn saq­taýǵa jáne memleketti qorǵaýǵa úles qosty.

Men 2020 jyldan beri osy jerde komandır retinde qyzmet etip kelemin. Maǵan de­ıin general-maıor Dáýlet Ospanov, general-maıor Dýlat Adyrbekov, polkovnık Ermek Álmuhametov, general-ma­ıor Almaz Jumakeev, polkovnık Turdaly Turǵynbaev, polkovnık Nurlan Káribaev, polkovnık Ulan Nurǵazıev sekildi joǵary bilikti áskerı qyzmetshiler basshylyq etti.

– Sizderge júktelgen negiz­gi mindetter qandaı?

– Erekshe maqsattaǵy brıgada – únemi jaýyngerlik daıyn­dyqta turatyn bólim. О́ıtkeni biz elimizdiń asa mańyzdy stra­tegııalyq nysandaryn qorǵaı­myz. Bizdiń ofı­serlerimiz ben sarbazdarymyz kez kelgen ýaqytta soǵys jaǵ­daıyna barynsha ja­qyn nemese ekstremaldy jaǵ­daılarǵa tap bolýy múmkin. Bólimniń ás­kerı qyzmetkerleri qandaı jaǵ­daıda da aldaryna qoıyl­ǵan tap­syrmalardy tolyqqandy oryndaýǵa ázir ekenderin kórse­tip keledi.

Qazirgi kúni bul – elorda­myz­­daǵy eń shoqtyǵy bıik ás­kerı bólim. Ás­kerı qyzmetten bólek, mun­da qo­ǵam ókilderi, BAQ jýr­na­lıs­teri jáne oqý­shy­lar­men kezdesýler ótip turady. Ás­kerı-patrıottyq jáne sport­tyq klýbtardyń tár­­bıe­lený­shi­le­rimen sabaqtar uıym­­das­tyrylady. Sol kezdesýlerden keıin áskerı qyzmetshi bolýǵa degen qyzyǵýshylyǵy oıanyp, bolashaqta osy salaǵa keletinin aıtqan jasóspirimder kóp.

– Elordamyzdaǵy qandaı mańyzdy strategııalyq nysandardy qorǵaısyzdar?

– Onyń barlyq tizimin ashyp aıtýǵa bolmaıdy. Biraq bizdiń eń basty qorǵaıtyn nysanymyz – Aqorda. Odan bólek, ótken jylǵy qańtar oqıǵasynda, sonymen birge pandemııa kezinde qaladaǵy tártipti qadaǵalaý áskerı qyzmetshilerimizge júk­teldi.

– Bólim qarý-jaraqpen jáne áskerı tehnıkamen qan­sha­lyqty jabdyqtalǵan?

– Erekshe maqsattaǵy brıgada bolǵandyqtan, bizdiń bó­lim áskerı qyzmetshilermen jáne zamanaýı tehnıkalyq qu­ral-jabdyqtarmen tolyq qam­tamasyz etilgen. Brıgada qura­mynda dóńgelekti jaýyn­gerlik kólikter, atap aıtqanda, «Kobra», «Arlan» kólikteri, tankter bar. Qazirgi kúni áskerı bólimniń 2028 jylǵa deıingi damý jospary qabyldanyp jatyr. Onda aldaǵy ýaqytta da eń sońǵy úlgi­degi zama­naýı tehnıkalardy satyp alý jáne jeke quram­dy kó­beı­tý kózdelgen. О́ıtkeni qa­la­nyń úlkeıýi, kúzetiletin ny­san­dardyń kóbeıýine baıla­nys­ty brıgadanyń da kólemi ul­ǵaıýy kerek.

Jalpy, bul bó­limde myń jarym adam bar. Mundaǵy úsh bata­lonnyń bireýi qaladan 60 sha­qyrym jerdegi Arnasaıda ornalasqan bólimde qyzmet etedi. Odan bólek, osy jerde jyl saıyn 300-deı sarbaz merzimdi áskerı qyzmette Otan aldyndaǵy boryshyn óteıdi. Qazirgi kúni jeke quramnyń da­ıyndyq jáne jattyǵý deńgeıi alǵa qoıylǵan kez kelgen min­detti oryndaýǵa qaýqarly.

– Merzimdi áskerı qyz­mettegi sarbazdardyń kún tár­tibi, daıyndyǵy qalaı ótedi, soǵan toqtalsańyz.

– Olardyń kún tártibi – ta­ńerteń uıqydan turý, tamaq ishý, odan keıin oqý, jattyǵý, bytyrasyz oq-dárimen atýdan turady. Oqý kesheninde ın­jenerlik daıyndyq, mı­na izdeý jumystaryna daǵdy­lan­dyrý, áýe qorǵanysy, sap­tyq daıyndyq, t.b. bar. Biz ás­kerı bólimde alty aılyq baǵ­dar­lamaǵa kóshtik. Aldymen áskerı qyzmetkerdiń jeke da­ıyn­dyǵyna basymdyq beri­ledi. Keıin shtabtyq oqý-jat­ty­ǵýlarda onyń úırengen daǵdy­laryn tekseremiz.

Áskerı qyzmetten bólek, sarbazdar demalys kúnderi óz týystaryna qońyraý shala alady. Atap aıtqanda, senbi kúni úılerine habarlasýǵa eki saǵat ýaqyt berilse, jeksenbi kúni jaqyndarymen vıdeobaılanys arqyly sóılese alady. Odan bólek, únemi ártúrli is-sharaǵa, mýzeıge, sport­tyq jarys­qa, mysaly, sta­dıondaǵy fýtbol matchtaryna aparamyz.

Bir jyl ishinde olar granata laqtyrýshy, pýlemet­shi, snaıper, dáldeýshi sekildi ­ja­ýyngerlik mamandyqtardy ıge­­­­redi, qarý-jaraq pen áskerı teh­nı­kalardyń tilin meńgeredi. Fı­zıkalyq jáne moraldyq turǵyda nyǵaıyp shyǵady. Ar­mııadaǵy shynyǵý olardyń er­teńgi ómirlerinde de paıdaly bolaryna senimimiz mol.

– Biz buǵan deıin merzim­di áskerı qyzmetti joǵary deń­­­geıde aıaqtaǵandarǵa oqý oryn­­­daryna túsýge tegin grant beriletinin jazǵan bo­la­­tyn­byz. Bul jastardy qan­­­sha­lyqty qyzyqtyryp otyr?

– Iá, bilim alý jeńildik­teriniń engizilýi, armııada eń­bek naryǵynda suranysqa ıe ma­mandyqtardy alyp shyǵý múm­kindikteri paıda bolǵan­nan keıin jastardyń merzim­di áskerı qyzmetke degen qyzy­ǵýshylyǵy artyp otyr. Biz ony áleýmettik jeli arqyly da baı­qaımyz. Má­se­len, zaman talabyna saı Erek­she maqsattaǵy brıgadanyń TikTok arnasy bar. Oǵan 65 myńnan asa adam jazyl­ǵan, vıdeolarymyzǵa 1,2 mln-nan asa laık basylǵan. Keıbir vıdeolarymyz mıl­lıonnan astam qaralym jınap jatyr. Sol jerde jastar bizdiń qata­rymyzǵa qalaı qosylýǵa bolady dep surap jatady. Biz TikTok arqyly da olardy iriktep, qyzmetke qabyldadyq.

Merzimdi áskerı qyzmetti ótegen sarbazdarymyz Bir­yń­ǵaı ulttyq testileýdi tap­syrmaı-aq joǵary oqý ornyna túsý múmkindikterin paı­da­lanyp jatyr. Qorǵanys mı­nıstr­liginiń áskerı oqý oryndaryna túskender de bar. Al qyzmettiń qyr-syryn úırenip, óz taǵdyryn osy salamen baı­lanystyrǵysy kelgender keli­sim­shart boıynsha ásker qata­ryna qabyldandy.

 

Áńgimelesken –

Eskendir ZULQARNAI,

«Egemen Qazaqstan»