Saıasat • 10 Qarasha, 2023

Qaýipti dertpen qoǵam bolyp kúresý kerek

230 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Jarnamasy jer jaryp turǵan qumar oıyndardyń qurǵan toryna túskender jyldan-jylǵa kóbeıip barady. Tipti qumar oıyn naryǵy jyljymaıtyn múlik naryǵyn basyp ozyp, eki ese asyp túsken. Máselen, 350 myńnan astam otandasymyz qurdymǵa ketirer qumar oıyndarǵa táýeldi. Keshe Májilistegi «Amanat» fraksııasynyń keńeıtilgen jıynynda lýdomanııaǵa qarsy is-qımyl júrgizýdiń ádis-tásili men býkmekerlik keńselerdiń qyzmetin retteý másele­leri taǵy da talqyǵa tústi.

Qaýipti dertpen qoǵam bolyp kúresý kerek

Sóz basynda Májilis spıkeri, «Amanat» partııasynyń tóraǵasy Erlan Qoshanov lýdomanııa adam taǵdyryna balta shabatyn qaýip­ti qubylysqa aınalyp bara jat­qanyn atap ótti. Osyǵan baılanysty partııa oıyn bıznesi, býkmekerlik keńseler men lotereıa qyzmetteri boıynsha zań jobasyn daıyndaýǵa bastamashy bolǵanyn aıta kelip: «Qazirgi tańda elimizde oıynqumarlyq indetteı órship, ulttyq qaýipsizdikke qater tóndire bastady. Lýdomanııa – HHI ǵasyrdyń derti. Mıllıondaǵan adam qumar oıyndardan zardap shegedi. Búginde bás tigý mektep qabyrǵasynan bastalyp jatyr. Barlyq oıyn onlaın, jurt­shylyqqa ońaı qoljetimdi. Son­dyqtan Memleket basshysy bul taqy­rypty Qaýipsizdik Keńesiniń otyrysynda kóterip, qumar oıyndardy shekteýge qatysty mindet qoıdy. Endi depýtattar muny zań júzinde bekitýi kerek», dedi.

О́z kezeginde sóz alǵan Týrızm jáne sport mınıstri Ermek Marjyqpaev túsindirý jumy­synyń nátıjesinde 2021 jyldan beri 17 býkmekerlik keńse óz erkimen lısenzııasyn qaıtarǵanyn, al oıyn bıznesi sýbektileriniń sany 2 esege, 71-den 28-ge deıin qysqarǵanyn jetkizdi. Onyń aı­týynsha, bıyl ınternet-kazıno­lardyń qyzmeti men jarnamasyn shekteý maqsatynda «Kıbernadzor» aqparattyq júıesi arqyly 7 myńǵa jýyq ınternet-resýrs pen zańsyz materıaldardyń siltemesi buǵattaldy.

«Búginde el aýmaǵynda oıyn bıznesimen aınalysýǵa ruqsat etetin 28 lısenzııa berilgen. Onyń ishinde 5 kazıno, 8 oıyn avtomaty zaly, 13 býkmekerlik keńse jáne 2 totalızator bar», dedi mınıstr.

Alaıda mınıstrliktiń bul esebi halyq qalaýlylarynyń kóńilinen shyqpady. Jıyn barysynda depýtattar memlekettik organdardyń lýdomanııamen jáne zańsyz oıyn bıznesimen kúres jónindegi jumysyn synǵa aldy. Sebebi bul kúni qumar oıynnyń kesirinen 10 erli-zaıyptynyń 7-eýi ajyrasyp jatyr. Byltyr elimizde 3676 adam óz-ózine qol jumsasa, onyń árbir besinshisiniń sebebi lýdomanııaǵa kelip tireledi eken.

«Úkimet oıyn bıznesin uıym­dastyrýshylar men olardyń lobbıs­terine qatysty qandaı da bir naqty sheshim qabyldap jatqanyn kórmeı otyrmyz. Býkmekerlik keńseler ınternettegi jáne BAQ-taǵy jarnamaǵa mıllıardtaǵan teńge qarajat quıady. Áleýmettik jeli býk­me­kerlik keńselerdiń jarna­masyna toly. Odan qalsa, qoǵam belsendileri men pikir kósh­­bas­shylary bul salany damytýǵa da­ıyn. Son­dyqtan «Amanat» partııasy bastama­shy­lyq etken zań jobasyn barynsha tezirek qabyldaýymyz kerek», dedi depýtat Edil Jańbyrshın.

Budan keıin «Amanat» fraksııa­synyń jetekshisi Elnur Beısenbaev depýtattarǵa jańa zań jobasynyń asa mańyzdy normalary týraly aqparat berdi. Onyń aıtýynsha, 2 kodekske jáne 7 zańǵa 50-den astam túzetý daıyndalǵan. Atap aıtqanda, alıment, salyq jáne nesıe boıynsha boryshker­ler tizili­min­de turǵan jeke tulǵalardyń qumar oıyn oınaýy­na tyıym salý usynylady. Zańdy tulǵalar ruqsat etilgen jasqa tolmaǵan adamdardy qumar oıynǵa tartqany úshin ákimshilik jaýapkershilikke, sondaı-aq onlaın-kazıno uıymdastyrǵany úshin qylmystyq jazaǵa tartylady. Kóshelerde, ınternette jáne buqaralyq aqparat quraldarynda býkme­kerlik keńseler men totalı­za­torlardyń jarnamasy shek­teledi. Sonymen qatar lotoma­tı­kalyq mashınalardy elge ákelýge jáne turǵyn úılerde, dúkenderde, medısınalyq jáne bilim berý mekemelerinde ornatýǵa tyıym salý usynylady. Qumar oıyn oı­naýǵa bolatyn jas shegi 25 jas­qa deıin artady. Oıyn bızne­sin uıymdastyrýshylar óz aqparat­tyq-qarjylyq júıelerin memle­ket­tik kirister organdarynyń apparat­tyq keshenimen biriktirýi kerek. Osy­laısha, memleket barlyq qarjy­lyq operasııany baqylap otyrady.

Fraksııa jıynyn qorytyn­dylaǵan Májilis spıkeri Erlan Qoshanov zań jobasyn jurt­shylyqpen jáne múddeli memle­kettik qurylymdarmen keńinen talqylap, tezirek qabyldaý qajet ekenin jetkizdi. Sebebi qumar oıyndar talaı taǵdyrdyń talqandalyp, shańyraqtyń shaıqalýyna alyp kelip otyr. Adamdardy oıynǵa táýeldilik­ten jáne otbasylardy onyń teris saldary­­nan qor­ǵaýǵa baǵyttalǵan qujatty qabyldaý ýaqyt kúttirmeı júzege asýǵa tıis. Sondyqtan «Amanat» fraksııasynyń depýtattary usy­nyl­ǵan zań jobasyn biraýyzdan qoldady. 

Sońǵy jańalyqtar

Neke jasy nege ulǵaıyp barady?

Qoǵam • Búgin, 08:55

Zaman talabyna jaýap beredi

Pikir • Búgin, 08:53

Baıypty memleketshildik qadam

Ata zań • Búgin, 08:48

Maı zaýyty shıkizatqa zárý

Ekonomıka • Búgin, 08:45

Ultty uıystyrar faktor

Saıasat • Búgin, 08:43

Sheraǵańnyń qalamgerlik qazynasy

Tulǵa • Búgin, 08:40

Ornyqty joldyń zańdyq temirqazyǵy

Pikir • Búgin, 08:38

Balanyń bári birdeı

Bilim • Búgin, 08:35

Sáýlet qundylyqpen ushtassa...

Pikir • Búgin, 08:33

Atamekenge at basyn burǵandar

Qoǵam • Búgin, 08:28

Adamnan qoryqpaıtyn elikter

Talbesik • Búgin, 08:25