Áskerı dáriger densaýlyǵy myqty, dene bitimi myǵym, rýhanı jaǵynan ábden shyńdalǵan, bes qarýy saı, bir sózben aıtqanda, ámbebap tulǵa bolýǵa tıis. Dana halqymyz: «Bilimdige dúnıe jaryq, bilimsizdiń kúni ǵarip» degen. Áskerı medısına salasynyń básekege qabiletti bolýy, zamanaýı talaptarǵa saı qaryshtap damýy bilimdi jastarǵa baılanysty ekenin alǵa tartqan Qarýly kúshter Bas áskerı-medısınalyq basqarmasynyń basshylyǵy jas býyn dárigerler men orta býyn medısına personalynyń tolyqqandy bilim alýy, ǵylymdy meńgerýi, klınıkalyq tájirıbe jınaqtaýy úshin jan-jaqty jaǵdaı jasap jatyr. Sonyń ishinde medısınanyń sońǵy jetistikterin meńgerý úshin otandyq jáne sheteldik medısınalyq joǵary oqý oryndarynda bilim alýyna múmkindik týǵyzyp keledi.
Qazirgi tańda elimizdiń áskerı dárigerleriniń kadrlyq quramy áskerı kafedradan ótken otandyq JOO túlekteri, Qorǵanys mınıstrligi joǵary áskerı oqý oryndarynyń túlekteri, halyqaralyq sharttarǵa sáıkes shetelde (Reseı, Armenııa, Túrkııa jáne Qytaı) kadrlar daıarlaý esebinen tolyqtyrylyp jatyr. Sonymen qatar joǵary oqý ornynan keıingi medısınalyq bilim berý baǵdarlamasy boıynsha Qorǵanys mınıstrligi Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetiniń áskerı medısına kafedrasynda, alys-jaqyn shetelderdiń (Reseı, Túrkııa, Qytaı, AQSh jáne t.b.) medısınalyq joǵary oqý oryndary bazasynda áskerı dárigerler daıyndalady.
Osy oraıda qazirgi tańda Qytaı halyq azattyq armııasynyń Áskerı-teńiz medısına ýnıversıtetinde bilimin jetildirip jatqan áskerı dárigerlerimiz, maıor Baýyrjan Nurǵalıev, aǵa leıtenanttar Qýanysh Kúmisbek pen Almas Aqanov jáne 1-kýrs kýrsanty Ernur Áshirmat jaıynda aıta ketsek bolady. Olar Shanhaı qalasyndaǵy atalǵan ýnıversıtettiń sertıfıkattalǵan kýrsynda, klınıkalyq ordınatýrasynda jáne bakalavrıatta bilimin jetildirip jatyr.
Qytaıdaǵy reıtıngi joǵary myń ýnıversıtettiń ishinde 109-orynda turǵan Áskerı-teńiz medısına ýnıversıteti (nemese Ekinshi áskerı medısına ýnıversıteti) eń alǵash ret 1949 jyly qyrkúıekte eldiń Shyǵys áskerı aımaǵyndaǵy Halyqtyq medısına kolledji bolyp qurylǵan. Onyń qyzmetkerleri negizinen Shyǵys Qytaıdyń áskerı kadrlar mektebinen, Úshinshi dalalyq armııa medısınalyq kolledjinen, burynǵy Gomındannyń Áskerı medısına kolledjinen jáne jergilikti aımaqtardan qabyldanǵan medısına mamandary men professorlardan quraldy. 1950 jyly qazanda onyń ataýy Shanhaı áskerı-medısına ýnıversıteti bolyp ózgerip, 1951 jylǵy 9 shildede resmı túrde Qytaı halyq azattyq armııasynyń Ekinshi áskerı-medısına ýnıversıteti dep ataldy.
Búginde bul jerde jergilikti mamandardan bólek, Afrıka, Amerıka, Eýrazııa qurlyqtarynan, Okeanııadan, ıaǵnı álemniń 100-ge jýyq elinen kelgen 6 myńǵa jýyq adam bakalavrıat, magıstratýra, doktorantýra jáne doktorantýradan keıingi bilim baǵdarlamasy boıynsha oqyp jatyr. Ýnıversıtet aýmaǵy 670 myń sharshy metrdi quraıdy. Onda zamanaýı tehnologııamen jabdyqtalǵan oqý korpýstary, jataqhanalary, 3 birinshi dárejeli aýrýhanasy, ǵylymı-zertteý tájirıbelik ortalyqtary (onyń ishinde baýyr isigine qarsy ulttyq ortalyq) men zerthanalary, demalý-ońaltý úı-jaılary, 500 myń dana kitap jınaqtalǵan 11 myń sharshy metrdi quraıtyn aýqymdy kitaphanasy bar.
Aıryqsha aıta keter jaıt, medısına bilimi men ǵylymynyń ordasy tarıhy tereń «halyq medısınasynyń» em-domyn óz baǵdarlamasyna engizý arqyly syrqat adamdardy emdeýde úlken jetistikke jetip keledi. Elimizden oqýǵa attanǵandardyń biri, maıor Baýyrjan Nurǵalıev bıyl aqpannan bastap osy bilim ordasynyń Dástúrli qytaı medısınasy kafedrasynda, Shanhaı áskerı gospıtaliniń akýpýnktýra jáne qytaı massajy bólimshesinde tanymal professorlar, general-maıorlar Chań-hýan Lıń men Kıń-hıý Joýdan «Qytaı halyq massajy jáne ınemen emdeý» ádisiniń qyr-syryn úırenip jatyr. Bul em-dom túri erteńgi kúni ártúrli aýrýǵa shaldyqqan, jaraqat alǵan áskerı qyzmetshilerimizdi saýyqtyrýda zor paıdasyn tıgizetini aıdan anyq.
Al Qýanysh Kúmisbek pen Almas Aqanov ta óz qatarynda oza shaýyp, belgilengen synaqtardan súrinbeı ótken áskerı-dárigerler. Nátıjesinde, olar – osy bilim ordasyna beıindi maman. Iаǵnı biri – LOR dáriger, ekinshisi – neırohırýrg bolý úshin 2 jylǵa oqýǵa jiberildi. Qazirgi tańda olar qytaı tilin, avıasııalyq medısınany, shuǵyl medısınany, zerthanalyq dıagnostıkany oqyp zerdelep jatyr. Alty aıdan keıin ózderiniń naqty mamandyǵy boıynsha tájirıbelik sabaqqa kirisetin bolady.
Ofıserlerimiz oqýdan bólek ýnıversıtet aýqymynda ótetin qoǵamdyq mádenı-sporttyq is-sharalarǵa da belsendi qatysyp, elimizdi, mádenıetimizdi, ultymyzdy barynsha keńinen tanytyp, nasıhattap keledi. Máselen, bıyl 27-28 qazanda Áskerı-teńiz medısına ýnıversıtetiniń jeke quramy arasynda ótken áskerı oıyndarda Baýyrjan Nurǵalıev sheteldik batalonnyń kapıtany retinde taǵaıyndalyp, óz tobyn tabandylyqpen, qaısarlyqpen jeńiske jeteledi. Al aǵa leıtenant Almas Aqanov «ıadro laqtyrý» sporty túrinen 2-orynǵa ıe boldy. Áskerı dárigerlerimiz oqýlaryn oıdaǵydaı aıaqtap, elimizdiń órkendeýine, sonyń ishinde otandyq áskerı medısınanyń órleýine óz úlesterin qosatynyna senemiz.
Aıta keteıik, elimizde keıingi jyldary áskerı medısınany damytýǵa erekshe kóńil bólinip keledi. Kúni keshe ǵana Qarýly kúshterdiń Ulttyq áskerı-patrıottyq ortalyǵynda Bas áskerı-medısınalyq basqarma bastyǵy, medısına qyzmetiniń polkovnıgi Erjan Smaıyldyń basshylyǵymen dóńgelek ústel otyrysy ótken bolatyn. Kezdesýge qatysýshylar vedomstvoaralyq ózara is-qımyl, ınfraqurylymdyq damý, materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyrý jáne medısına salasyn sıfrlandyrý máselelerin talqylady.
Shet memleketterge ketetin áskerı qyzmetshiler men olardyń otbasy músheleriniń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq ál-aýqaty, medısınalyq saqtandyrý salasynda memlekettik qyzmetter kórsetý, áskerı qyzmetshilerdi sanatorlyq-kýrorttyq emdeýdi uıymdastyrý máseleleri boıynsha pikir almasty.
