IT memleket – strategııalyq mindet
Otyrys kezinde «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine aqparattyq qaýipsizdik, aqparattandyrý jáne sıfrlyq aktıvter máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań maquldandy. M.Áshimbaev bul qujat azamattardyń derbes derekterin qorǵaýdy kúsheıtýge jáne olardy qylmystyq áreketterden qorǵaýǵa baǵyttalǵanyn atap ótti. Sonymen qatar osy zań aıasynda sıfrlyq maınıng salasyndaǵy baqylaý kúsheıtiledi. Odan bólek, tórt kodekske jáne on zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engiziledi.
Atap aıtqanda, alaıaqtyq áreketterden qorǵaý maqsatymen adamdarǵa banktik qaryzdar men mıkronesıeler alýdan erikti túrde bas tartýdy belgileý quqyǵy beriledi. Bul shara zańdaǵy mańyzdy jańashyldyqtardyń biri bolyp sanalady. Sondaı-aq buǵan deıin de aıtylǵandaı, memlekettik organdardyń jáne memlekettik zańdy tulǵalardyń aqparattandyrý obektilerimen ıntegrasııalaný bolmaǵan, tehnologııalyq quraldardy paıdalanyp sýbektini sáıkestendirý múmkin bolmaǵan jaǵdaılardy qospaǵanda, jeke basty kýálandyratyn qujattardyń kóshirmelerin jınaýǵa, óńdeýge tyıym salý belgilenedi.
«Memleket basshysy bıylǵy Joldaýynda Qazaqstandy IT memleketke aınaldyrýdy mańyzdy strategııalyq mindetterdiń biri retinde belgiledi. Búginde azamattarymyzǵa kórsetiletin memlekettik qyzmetterdiń kóp bóligi elektrondy formatta júzege asyrylyp jatyr. Osyǵan oraı aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máseleleriniń mańyzdylyǵy artyp otyr. Soǵan baılanysty Parlamenttiń bir top depýtaty osy zańdy ázirledi. Aldaǵy ýaqytta maquldanǵan zań azamattarymyzdyń múddelerin qosymsha qorǵaýǵa jáne salanyń odan ári damýyna septigin tıgizedi dep senemiz», – dedi Senat tóraǵasy.
Sonymen qatar otyrys barysynda depýtattar «Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksine (Salyq kodeksi) jáne «Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksin (Salyq kodeksi) qoldanysqa engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańdy qarady. Bul qujat osy saladaǵy normatıvtik-quqyqtyq bazany jetildirýge baǵyttalǵan.
Talqylaý nátıjesinde Senat depýtattary zańdy konseptýaldy túrde qoldady. Alaıda oǵan birqatar usynys engizip, zańdy Májiliske qaıtardy. Naqty aıtqanda, senatorlar eldegi qolaıly ınvestısııalyq ahýaldy saqtaýǵa jáne elimizdiń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn jaqsartýǵa arnalǵan túzetýler engizdi.
Palata otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine salyq salý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań da qaralyp, maquldandy. Qujatta kásipkerler úshin qolaıly orta qurýǵa jáne ınvestısııalar tartýǵa baǵyttalǵan erejeler bar. Zańnamalyq túzetýler arnaıy ekonomıkalyq aımaqtarǵa qatysýshylardy olar iske asyratyn jobanyń qunyna qaraı sanattarǵa bólýdi kózdeıdi. Jobanyń quny neǵurlym joǵary bolsa, kásiporynǵa memleketten beriletin jeńildikter merzimi de sonshalyq uzaǵyraq bolady. Mundaı tásil AEA qatysýshylarynyń salyq aýdarymdary esebinen respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterdi tolyqtyrýǵa baǵyttalǵan. Sondaı-aq joǵary tehnologııalyq, kapıtaldy qajet etetin jáne ınnovasııalyq óndiristerdi tartýdy yntalandyrady.
Elimiz azamattaryna óz quqyqtary men bostandyqtaryn sotta qorǵaýda konstıtýsııalyq quqyqty tolyq iske asyrýǵa múmkindik berý jónindegi norma da zańǵa engizilgen mańyzdy novellalardyń biri ekenin atap ótken jón.
«Bul zańdar Memleket basshysynyń Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıtylǵan tapsyrmalaryn iske asyrý maqsatymen ázirlengen. Salyq kodeksinde sottarda memlekettik baj tóleý boıynsha keıinge qaldyrý tártibi men sharttary anyqtalady. Buǵan qosa, kelesi jyldan bastap azamattar Konstıtýsııalyq sotqa júgingen kezde memlekettik baj tólemeıdi. Bul erejeler sot tóreligine qoljetimdilikti arttyrady. Sondaı-aq zańdar aıasynda salyqtyq ákimshilendirýdi odan ári ońaılatýǵa jáne ákimshilik kedergilerdi joıýǵa baǵyttalǵan normalar qarastyrylǵan. Talqylaý barysynda zańǵa birqatar túzetý engizdik. Aldaǵy ýaqytta osy zańdar elimizdiń salyq zańnamasyn odan ári damytýǵa óz septigin tıgizedi dep senemiz», dedi M. Áshimbaev.
Ulttyq folklor qoıylymdary jetkiliksiz
Palata otyrysynda senatorlar depýtattyq saýaldaryn da joldady. Máselen, Rýslan Rústemov balalar teatrlary men qýyrshaq teatrlarynyń repertýarynda ulttyq folklorǵa negizdelgen qazaq tilindegi qoıylymdardyń bolmaýyna qatysty máseleni atap ótti.
Depýtattyń aıtýynsha, balalarǵa úlgi bolatyn ulttyq folklor keıipkerlerine negizdelgen beınelerdi belsendi túrde qalyptastyrý jáne nasıhattaý qajet. Senator bizdiń balalar ýaqyt óte kele jáne tehnologııanyń damýyna baılanysty ulttyq salt-dástúrden alshaqtap bara jatqanyna nazar aýdardy. Balalarǵa arnalǵan ulttyq sapaly shyǵarma-týyndylar toptamasynyń jetispeýshiligi de baıqalyp otyr. Senator sonymen qatar balalar teatrlary men qýyrshaq teatrlarynyń repertýarynda ulttyq folklorǵa negizdelgen qazaq tilindegi qoıylymdarynyń joqtyǵyna da toqtaldy.
«Biren-saran qoıylymdardyń ózi eskirgen, tartymdylyǵy az. Osy rette oqý oryndaryn aıaqtap jatqan jas rejısserler, dramatýrgter, kreatıvti ındýstrııa ókilderi otandyq balalar dramatýrgııasyna basa nazar aýdarǵany jón. Ádebıetimizde, folklorymyzda taqyryp ta, mazmun da, kontent te ábden jetkilikti. Tek ony zamanaýı formatta kópshilikke jetkizý qajet», dedi senator Rústemov.
Depýtat osyǵan baılanysty Úkimet basshysyna ulttyq kontentti qalyptastyrý máselelerine strategııalyq turǵyda mán berýdi, sondaı-aq teatrlar qurylysyn salý men balalar murajaıynyń ashylýyna qoldaý jasaýdy usyndy.
Kásipkerlerdi alańdatqan másele
Nurlan Beknazarov Qaraǵandy oblysyndaǵy kásipkerlerdi alańdatqan máselelerdi kóterip, joǵary aıyppuldarǵa, jeke sot oryndaýshylaryna shamadan tys tólemderge jáne salyq eseptiligine baılanysty túıtkilderge nazar aýdardy. Ol Qaraǵandy oblysyndaǵy kezdesýler kezinde kásipkerlerdiń senatorlarǵa jetkizgen tilekterin jarııa etti. Aıtylǵan máselelerdiń qatarynda bıznes sýbektilerine qatysty retteýshilik yqpal etý máseleleri, aıyppuldar mólsheriniń joǵarylyǵy, jeke sot oryndaýshylaryna shamadan tys tólemder belgileýi jáne salyq esep-qısabyndaǵy problemalar bar.
«Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske 2019 jyly engizilgen ózgeristerge sáıkes, adam densaýlyǵyna zııan keltirmegen sanıtarlyq-epıdemıologııa salasyndaǵy zańnama talaptaryn buzǵany úshin, shaǵyn kásipkerlik sýbektisine salynatyn aıyppuldyń mólsheri 20 AEK-ten 230 AEK-ke ulǵaıdy, orta kásipkerlik sýbektisine tıisinshe 40 AEK-ten 310 AEK-ke deıin ósti», dedi senator.
Depýtattyń aıtýynsha, otandyq bıznes pen kásipkerlerge qatysty kameralyq baqylaý júrgizý ádisteri alańdatady. Bul tetik is júzinde salyq zańnamasyn buzýdyń aldyn alý retinde jumys isteýi kerek bolatyn, alaıda shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi bul kásipkerlik qyzmetine aralasý quralyna aınaldy dep sanaıdy.
«Kameralyq baqylaý nátıjesi boıynsha memlekettik kirister organyna zań buzýshylyq anyqtalǵan jaǵdaıda salyq tóleýshiniń banktik shottaryndaǵy shyǵys operasııalaryn toqtata turý jáne elektrondyq shot-faktýralardy qoldanýǵa shekteý qoıý quqyǵy berilgen. Alaıda bul shekteýler dáleldengen faktilerge emes, salyq zańnamasyn buzǵandyǵy týraly boljamdarǵa negizdeletini aıtyldy. Sondyqtan bul másele de óz sheshýin talap etedi», dedi N. Beknazarov.
Sonymen birge Palata otyrysynda senator Olga Býlavkına elimizdiń shekaralas aımaqtaryndaǵy ınfraqurylymnyń jaı-kúıin synǵa alsa, Sultan Dúısembınov turmystyq qaldyqtar men qoqystardy suryptaý jáne qaıta óńdeý boıynsha basqarý júıesiniń joqtyǵyna alańdaýshylyq bildirdi.
Senator Amangeldi Nuǵmanov Úkimetke jergilikti jerlerde aýqymdy jobalardy jáne baǵdarlamalardy sapaly ári tıimdi iske asyrý úshin máslıhat depýtattary men qoǵamdyq uıymdardyń ókilderin belsendirek jumyldyrý qajet ekenin aıtty. Al Ásem Rahmetova Soltústik Qazaqstan oblysynyń Aqqaıyń aýdanynda aýyr júkterdiń saldarynan joldardyń buzylý problemasyna toqtaldy. Depýtat bul baǵytta birqatar shara usyndy. Olardyń qatarynda aýyr júk kólikterin baqylaý men ólsheýdi polısııa fýnksııalaryna qosý jóninde usynys bar. Senator Andreı Lýkın áriptesteriniń nazaryn zııatkerlik menshik quqyǵyn saqtaý, sonyń ishinde ǵylym, ádebıet jáne óner týyndylaryn jasaý jáne paıdalaný máselelerine aýdardy.
