Mádenıet • 24 Jeltoqsan, 2023

«Umai» ulttyq syılyǵynyń jeńimpazdary

260 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

О́ner salasyndaǵy birtýar qaıratkerlerdiń esimin anyqtap, otan­dyq mádenıettiń damýyna jáne ilgerileýine yqpal etetin «Umai» ulttyq syılyǵynyń bıylǵy jeńimpazdary belgili boldy. Elorda tórindegi «Astana Opera» teatrynda ótken «Umai-2023» ult­tyq syılyǵynyń ıegerlerin marapattaý rásimine Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva, Parlament Májilisiniń de­­pý­tat­tary, qoǵam qaıratkerleri, mádenıet maıtalmandary qatysty.

«Umai» ulttyq syılyǵynyń jeńimpazdary

Kásibı shyǵarmashylyq ujym­dar men jekelegen óner qaırat­­kerlerin eleýli shyǵarma­shylyq jetis­tikteri úshin qoldaýǵa baǵyt­talǵan baıqaý bıyl ekinshi ret uıym­dastyryldy. Júlde qory 79 mıl­lıon teńgeni quraıtyn 29 mú­sin­she men aqshalaı syılyq kó­rer­men­niń ystyq yqylasyna bó­len­gen óner ujymdary men talanty­men tamsandyrǵan mádenıet maıtalmandaryna tabys etildi.

Jeńimpazdardy marapattaý rásimin­de qut­tyqtaý sóz sóılegen Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva «Umai-2023» ulttyq óner syılyǵy eli­miz úshin erekshe mańyzǵa ıe ekenin jetkizdi.

«О́ner rýhanııatty qalyptas­tyrýda mańyzdy ról atqarady. Ataqty jazýshy Muhtar Áýezov beıneleý ónerinsiz maǵynaly bolmys joq ekenin aıtqany belgili. О́ner shyn máninde ulttyń damýyna negiz bolyp sanalady. Al óner adamy qoǵamdy tárbıeleýde mańyzdy ról atqarady. Memleket basshysy ynta-jigeri berik, elimizdi uly dárejege kótere alatyn urpaq qalyptastyrýǵa erekshe mán berip keledi. Bizdiń óneri­miz ben mádenıetimiz qoǵamdyq tul­ǵany tárbıeleıdi. Bul bizdiń bolashaǵymyzǵa qajet rýhanı saıasat. Memleket basshy­synyń júrgizip otyrǵan barlyq bastamasy men reformasynyń túpki maqsaty – memleketimiz úshin ortaq iske eleýli úles qosatyndarǵa jan-jaqty qoldaý kórsetý. «Umai» syılyǵy da osyndaı qoldaýdyń jarqyn kórinisi», dedi mınıstr.

Sondaı-aq syılyqtyń ózeginde ádemi saltanat emes, eń aldymen, eńbek, taýdaı talap, tereń bilim men oıly óner jat­qanyn atap ótip: «Moıyndaýymyz kerek, joǵary adamgershilik, mádenı jáne bilimdi qoǵam qurý jónindegi rýhanı mıssııa bárine birdeı qoljetimdi emes. Biraq bul qurmetke ıe bol­ǵan árbir adam myńdaǵan jáne mıl­lıondaǵan adamǵa úlgi bola ala­dy, adamdardyń júregine jylý syı­laıdy. Búgingi baıqaýdyń jeńim­paz­dary ǵana emes, onyń barsha qatysý­shysy da osyndaı mártebege laıyq ekenine senimdimin. Rýha­nııat­syz eldiń bolashaǵyn qurý qıyn», dedi A.Balaeva.

Ulttyq syılyq otandyq óner­diń damýyna jańa serpin berip, elimizge jańa esimder syılaıtynyna senim bildirgen A.Balaeva 29 jeńimpazǵa «Umai» músinshesi men aqshalaı syılyqtyń sertıfıkatyn tabys etti.

Bıyl uıymdastyrý komıte­tine qatysý­shylardan 322 ótinim ke­lip tússe, fınalǵa 114 adam ótti. Olardyń ishin­de tek 29-y ulttyq syılyqtyń ıegeri atandy. Elimizdiń barlyq óńirindegi óner qaıratker­leri men shyǵarmashylyq ujym­dary belsene qatysqan báıgede baǵy janǵandardyń arasynda «Teatr óneri» atalymynda 8 júlde tabys etildi. «Úzdik mýzykalyq-dramalyq spektakl» atalymynda Astana jas kórermender mýzykalyq teatrynyń «Gaýhartas» mýzykalyq dramasy úzdik dep tanyldy. «Úzdik spektakl» – M.Gorkıı atyndaǵy memlekettik akademııalyq orys drama teatrynyń «Jazdyń sońy» tragıkomedııasyna berilse, «Operadaǵy er partııasyn úzdik oryndaýshy» atalymy Abaı atyndaǵy qazaq ulttyq opera jáne balet teatrynyń solısi Damır Sádýaqasovqa tabys­taldy. Abaı atyndaǵy qazaq ulttyq opera jáne balet teatrynyń solısi Oksana Davydenko «Operadaǵy áıel partııasyn úzdik oryndaýshy» atalymynyń jeńimpazy boldy.

M.Áýezov atyndaǵy qazaq ulttyq drama teatrynyń akteri Bekjan Turys «Úzdik er adam róli», B.Rımova atyndaǵy Taldyqorǵan drama teatrynyń aktrısasy Almahan Kenjebekova «Úzdik áıel róli», Ǵ.Músirepov atyndaǵy balalar men jasóspirimderge arnal­ǵan Qazaq memlekettik akademııa­lyq teatrynyń rejısseri Dına Jumabaeva «Úzdik rejıssýra» syılyǵyn ıelendi. «Spektakldiń úzdik kórkemdik dızaıny» atalymy N.Sas atyndaǵy balalar men jasóspirimderge arnal­ǵan memlekettik akademııalyq orys teatry­nyń sýretshileri Vladı­mır Pono­marev pen Aleksandra Rych­kovaǵa tabys etilse, «Horeografııa óneri» atalymynda «Úzdik bı ujymy» atalymyn ShQO mádenıet basqarmasynyń «Ertis konsert» KMQK «Altaı» halyq bı ansambli qanjyǵasyna baılady. «Zamanaýı horeografııanyń úzdik spektakli» – Túrkistan mýzykalyq-drama teatrynyń «Qorqyt týraly ańyz» plas­tıkalyq spektakline, «Balettegi úzdik oryndaýshy» (balet solısi) – «Astana Opera» teatrynyń solısi Áıgerim Beke­taevaǵa, «Balettegi Úzdik oryndaýshy» (balet solısi) – «Astana Opera» teatrynyń solısi Baqtııar Adamjanǵa, «Úzdik horeograf» – «Astana Balet» teatrynyń horeografy Aıgúl Tatıge tabys etildi. «Astana Opera» teatrynyń «Spar­tak» baleti «Úzdik klassı­kalyq balet spektakli» ataǵyn ıelendi.

Baıqaý qorytyndysy boıynsha «Mýzykalyq-oryndaýshylyq óner» nomınasııasynda tórt júlde tabys etildi. Onyń ishinde «Úzdik dástúrli oryndaýshy» (án aıtý) – R.Baǵlanova atyndaǵy «Qazaq­konsert» memlekettik konserttik uıymynan Asqar Muqııatqa, «Úzdik dástúrli oryndaýshy» (aspapshy) – Raýshan Orazbaeva men R.Baǵ­lanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik konserttik uıymyna berildi. «Úzdik mýzykalyq ansambl» (klassıkalyq) ata­lymynda – «Qazaqstan kameraty» klas­sıkalyq mýzyka ansambli, al «Úz­dik mý­zykalyq ansambl» (halyqtyq) músin­­shesi – «NAVA» halyq aspaptar an­sambli men Q.Qojamııarov atyn­daǵy mem­lekettik akademııalyq uıǵyr mýzykalyq komedııa teatryna tabystaldy.

«Beıneleý jáne sándik-qol­dan­baly óner» atalymyndaǵy zer­gerlik óner, metall óńdeý, aralas, eksperımenttik tehnıka bo­ıynsha «Úzdik sheber-qolónershi» Amangeldi Muqajanov, aǵash óńdeý, kórkem oıý, keramıka «Úzdik sheber-qolónershi» atalymy Atabek Bekbolatovqa tabys etildi. Kıiz, toqyma, bylǵary ónerindegi ózindik iz qaldyryp júrgenderdiń arasynda «Úzdik sheber-qolónershi» bolyp Málik Muqanovtyń esimi men T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasy ataldy. «Úzdik beıneleý óneriniń týyndysy» atalymynda «Úzdik sýret sheberi» – Dáýrenbek Beknazarov, T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasyna, «Zamanaýı ónerdegi úzdik joba» – Bolatbek Beıisbekov, Beıisbekov­ter otbasynyń «Altyn Orda» kór­kem galereıasyna, «Úzdik grafıka sheberi» – Batýhan Baımenge, «Úzdik músin sheberi» – Álibek Mergenovke buıyrdy. «Astana Balet» teatrynyń «Snejnaıa koroleva» baleti «Úzdik balalar spektakli» atansa, Memlekettik qýyrshaq teatrynyń «Ur, toqpaq!» ertegisi kishi formadaǵy «Úzdik balalar spektakli» dep tanyldy. Táýelsiz saraptamalyq komıssııa músheleri «Jyl jańalyǵy» retinde «Astana Opera» teatrynyń oryndaýshysy Bıbigúl Januzaq pen «Astana Balet» teatrynyń «Nine» horeografııalyq mınıatıýrasyn marapattady.

Marapattaý saltanaty kon­sert­tik nómirmen jalǵasty. «Astana Opera» solısi Sultanbek Ǵumar «Turan» ansambli­niń mýzykasyna qoıylǵan «Qıly zaman» bıin usynsa, Jas kórer­mender mýzykalyq teatrynyń ártis­teri D.Isabekovtiń «Gaýhartas» mýzyka­lyq dramasynyń úzindisin sahnalap, kórer­menderdiń yqy­lasyna bólendi. «Astana balet» ujymy S.Prokofevtiń «Romeo men Djýletta» baletiniń úzin­disin qoısa, Maestro Rýslan Baımýrzınniń jetekshiligimen «Astana Opera» hory men orkestri jáne solısteri, «Serper» dombyrashylar ansambli jáne óńirlik teatr ujymdarynyń óner keshiniń kórigin odan ári qyzdyrdy. 

Sońǵy jańalyqtar