Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev byltyr Qytaıǵa resmı issapary barysynda osynaý ataýly jyldyń týrızm salasyna tıgizetin septigi mol ekenin atap ótti.
«Týrızm salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń keleshegi zor. Qazaqstannyń bul baǵyttaǵy mol áleýetin eskere otyryp, jaqynda Týrızm jáne sport mınıstrligin qurdym. Biz Qazaqstanǵa saıahattaıtyn qytaılyq týrıster sany artady dep úmittenemiz. Úkimetimiz eldegi týrızm salasyn damytýǵa bar kúsh-jigerin jumsaıdy. 2024 jyl – Qytaıda Qazaqstan týrızmi jyly bolyp jarııalandy. Bul osy sala úshin mol múmkindikterge jol ashady. О́zara mádenı-gýmanıtarlyq baılanystar úshin qolaıly jaǵdaı jasalyp jatyr. Memleketaralyq qarym-qatynastardy múldem jańa deńgeıge shyǵarý úshin Qazaqstannyń da, Qytaıdyń da orasan zor áleýeti bar dep sanaımyn. Árıne, biz otandastarymyzdyń dostas elmen jáne onyń ásem tabıǵatymen, áleýmettik-ekonomıkalyq damý jetistikterimen tanysýy úshin Qytaıǵa jıi saıahattap barýyn qoldaımyz», dedi Q.Toqaev.
Rasynda, bul jyl kórshimizge elimizdiń kórikti jerlerin barynsha keńinen kórsetýge, týrıstik áleýetimizdi jaqsy qyrynan tanystyrýǵa zor yqpal etedi. Osy maqsatta Týrızm jáne sport mınıstrligi arnaýly tujyrymdama ázirlep, Qytaı memleketinde aýqymdy is-sharalar uıymdastyrýdy josparlap otyr.
«Týrızm salasyndaǵy 2024 jyldyń eń basty oqıǵalarynyń biri – Qytaıdaǵy Qazaqstan týrızmi jyly bolmaq. Is-sharanyń negizgi maqsaty – elimizdiń týrıstik áleýetin ilgeriletý, mádenı tájirıbe almasý, eki el halyqtary arasyndaǵy ózara túsinistik pen dostyqty nyǵaıtý. Qytaıdaǵy týrızm jyly aıasynda Beıjiń qalasynda ashylý rásimi, týrızm túrleri (ekologııalyq, medısınalyq, agrotýrızm, qalalyq, MICE jáne ǵaryshtyq týrızm) boıynsha taqyryptyq aptalar ótkizý, Qytaıdyń 7 iri qalasynda TOP-20 otandyq destınasııalardyń tusaýkeserin jasaý josparlanyp otyr. Elimiz erekshe tabıǵaty, baı mádenı murasy jáne baǵa qoljetimdiligi sııaqty kórsetkishterimen álemdik reıtıngte jaqsy oryn alady. Biz qolda bar orasan zor týrıstik múmkindikterimizdi tolyq paıdalanýymyz kerek. Bul sózimizge Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmnyń Jahandyq básekege qabilettilik ındeksine sáıkes, týrızm reıtınginde 117 elden 66-orynǵa turaqtaýymyz dálel bola alady», dep atap ótti Týrızm jáne sport mınıstri Ermek Marjyqpaev.
Jalpy, Qazaqstanda týrızm salasynyń negizgi kórsetkishteri boıynsha ortasha ósim baıqalady. 2023 jyldyń 9 aıynyń qorytyndysy boıynsha ishki týrıster sany 5,4 mln adamdy qurady. Bul – ótken jylmen salystyrǵanda 552 myńǵa artyq. Al sheteldik týrıster sany 225 myń adamǵa artyp, 835 myń adamdy qurady. Elimizde 2019 jyldan bastap Top-10 basym týrıstik aýmaqty damytý boıynsha jumystar belsendi júrgizildi.
Osy baǵyttaǵy jumystar jańa jylda odan saıyn jandana túsedi degen senim zor. Bul óz kezeginde eldiń atyn tanytyp, saparlap kelýshilerdiń de qataryn arttyra túsedi. Buǵan, árıne, Qytaıdaǵy qazaq týrızminiń jyly da zor úlesin qosatyny sózsiz. Sondaı-aq Shanhaı yntymaqtastyǵy uıymy (ShYU) aıasynda Almaty qalasyna mádenı jáne týrıstik astana mártebesi berilgenin de erekshe atap ótýge bolady. Bul mártebe 2023 jyldyń qarashasynda Úrimjide ótken «Týrızm jyly – 2023» forýmynda berildi. ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesiniń bul otyrysynda 2023-2024 jyldarǵa arnalǵan tóraǵalyq Úndistannan Qazaqstanǵa aýysqany da belgili.
Osy oraıda ótken jyly Almatyǵa joly túsken sheteldik týrısterdiń 70%-ǵa jýyǵy ShYU-ǵa múshe elderden ekenin aıta ketken jón. Bul kórsetkish bıyl kóterile túsýi ábden múmkin. Sebebi buǵan alǵysharttar jetkilikti. Almaty kórikti mekenge baı, taý klasterine 20 mınýtta jetip baratyn ereksheligimen qosa iskerlik, mádenı jáne sporttyq týrızmdi damytýda úlken áleýetke ıe. Búginde Almatynyń 77 elmen 45 tikeleı áýe qatynasy men vızasyz rejimi jolǵa qoıylǵan.
Bul rette Qazaqstan men Qytaı memleketteri arasyndaǵy vızasyz rejim týraly málimet bere keteıik. 2023 jyldyń 10 qarashasyn eki eldiń Úkimetteri arasyndaǵy vızalyq talaptardan ózara bosatý týraly kelisim kúshine endi. Osy kelisimniń 1-babyna sáıkes eki eldiń azamattary jeke isterdi, týrızmdi, em qabyldaýdy, halyqaralyq tasymaldardy, tranzıttik, sondaı-aq iskerlik maqsattardy júzege asyrý úshin vızalyq talaptardan bosatylady.
Osylaısha, eki eldiń azamattary shekaradan ótkennen keıin kórshi elde 30 kún saparlaı alady. Jalpy, 6 aı ishinde (180 kún) kúntizbelik 90 kún vızasyz rejimsiz júrýge ruqsat etiledi. Al azamattarǵa 30 kúnnen artyq bolý qajettiligi týyndasa, tıisti sanattaǵy kirý vızasyn aldyn ala rásimdeý qajet. Sondaı-aq vızasyz rejim jumysqa ornalasýǵa, oqýǵa jáne mıssıonerlik qyzmet jasaýǵa quqyq bermeıdi. Joǵaryda atalǵan kelisim QHR Gonkong jáne Makao arnaıy ákimshilik aýdandarynyń aýmaǵyna barýǵa qoldanylmaıtynyn atap ótý kerek. Qazaqstan azamattary Gonkongqa vızasyz 14 (on tórt) kúnnen aspaıtyn merzimge bara alady, al Makaoǵa barý úshin vıza rásimdeý qajet.
Jalpy, búgingi tańda Qazaqstanda 80 baǵyt boıynsha halyqaralyq áýe qatynasy qalpyna keltirildi. 74 el úshin vızasyz rejim jańartyldy. Bul tizimdi 100-ge deıin arttyrý josparlanyp otyr.
