Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
– Strategııalyq senimdi seriktes retinde osy jyldar ishinde qandaı salalarda aýyz toltyryp aıtatyn jetistikke jettik dep oılaısyz?
– Eń aldymen, suhbat berýge múmkindik bergenderińiz úshin rahmet. Bul suhbatty «Egemen Qazaqstan» gazetiniń oqyrmanymen tildesýdiń bir múmkindigi dep bilemin.
AQSh pen Qazaqstannyń aradaǵy qarym-qatynasy 30 jyldan astam jyldyń ishinde senimdi seriktestikke aınaldy. О́ıtkeni bizdiń múddemiz – ortaq, maqsatymyz – bir. Kez kelgen jaqsy qarym-qatynas eki seriktes arasyndaǵy ortaq maqsattarǵa negizdeledi. Qazaqstan táýelsizdiginiń alǵashqy kezeńderine qarasaq, AQSh alǵashqy kúnnen bastap elderińiz qol jetkizgisi keletin eki negizgi maqsatqa belsendi qoldaý bildirdi. Sonyń biri – ıadrolyq qarýdan qutylý. Qazaqstan ıadrolyq derjava bolýdan bas tartty. Al AQSh-tyń róli osyny júzege asyrý úshin mańyzdy boldy. О́ıtkeni qos el de keńestik ıadrolyq baǵdarlamanyń zardaby adamdar úshin qaýip-qaterge toly ekenin túsindi.
Ekinshisi – munaı resýrstary. Bul salany damytý jáne kiristi qamtamasyz etý úshin sheteldik ınvestısııa qajet ekenin áý bastan moıyndady. Sol resýrsty ıgerý úshin AQSh kompanııalary ákelindi. Iаǵnı eki el úshin seriktestik ornatýǵa ábden negiz bar ekeni túsinikti. Sodan beri kóp jyl ishinde biz jańa ortaq múddelerdi damyttyq, júzege asyrdyq jáne kóptegen basqa salada birge jumys istedik. Men olardyń barlyǵyn tizip aıtýǵa tyryspaı-aq qoıaıyn. Biraq bir ǵana aımaqtyq qaýipsizdikti qarastyratyn bolsańyz, elderimiz jyldar boıy Ortalyq Azııa elderi arasynda ózara yntymaqtastyqty ornatýǵa kóbirek talpynyp keledi. 2015 jyly biz C5+1 bastamasyn iske qosqan kezde, Qazaqstan bul bastamanyń myqty qoldaýshysy boldy jáne qazir de solaı. Jaqynda jańa mindetter men jańa ortaq maqsattar kózdeldi. Eki el de muny sheshýdiń qanshalyqty mańyzdy ekenin túsinedi. Sondaı-aq biz Qazaqstan úshin balamaly kólikti, balama tranzıttik baǵdarlardy damytýǵa kómektesip kelemiz. Basqa da mysaldar óte kóp. Ýaqyt ótken saıyn seriktestiktiń qanshalyqty mańyzdy ekenine kózimiz jetip otyr. Sizdiń suraǵyńyzǵa tikeleı jaýap beretin bolsaq, ótken 30 jylda birge qol jetkizgen jetistigimiz kóp. Degenmen áli de kóp nárse jasaýymyz qajet. Álemde de, aımaqta da sheshýdi qajet etetin máseleler kóp.
– Byltyr Qazaqstan Prezıdentiniń AQSh-qa sapary barysynda eki eldiń lıderleri kezdesý ótkizdi. Osy tarıhı basqosýdan qos el qandaı meje kútip otyr? Sizdiń oıyńyzsha, erekshe eskerilýge tıis másele retinde neni aıtar edińiz?
– Siz aıtyp otyrǵan kezdesý Ortalyq Azııa elderi Memleket basshylarynyń AQSh Prezıdentimen tarıhta alǵash ret kezdesken kezdesýi boldy. Menińshe, kezdesý ǵana emes, ortaq kún tártibi men jańa bastamalardy, aımaqtaǵy máselelerdi talqylaýy da mańyzdy. Mysaly, Ortalyq Azııadan keletin jáne álemdik naryqqa shyǵatyn mańyzdy paıdaly qazbalardy jetkizýdiń tizbegin tıimdi damytý týraly mańyzdy dıalog ornatyldy. C5+1-men qatar, B5+1 dep atalatyn jańa formatty ornatý kelisildi. «B» degen bıznesti bildiredi. Al B5+1 ıdeıasy – Ortalyq Azııany birtutas naryq retinde damytý úshin amerıkalyq kompanııalardy, ınvestorlardy jáne kommersııalyq múddelerdi biriktirý. Basqasha aıtqanda, eger bul aımaqtaǵy tek bir el emes, búkil Ortalyq Azııa bolyp, taýar satyp, eksporttasa, ınvestısııa tartý úshin tartymdyraq bolady. Sonymen AQSh-tyń Qazaqstandaǵy Iskerlik Keńesiniń bıznes-assosıasııalary, О́zbekstan men Qyrǵyz Respýblıkasyndaǵy dál sondaı birlestikterimen birge Amerıka bıznesi úshin Ortalyq Azııa naryǵy degen ıdeıany damytyp kórmekshi. Taǵy bir bastama, múmkindikteri shekteýli adamdardyń quqyqtaryna qatysty. Bul jerdegi ıdeıa ol múmkindikteri shekteýli adamdardyń quqyqtary men qadir-qasıetin qorǵaýdy jaqsartýǵa jumys istemek. Budan da basqa ortaq jumys kóp. Iаǵnı bul kezdesýden keıin elderdiń kún tártibinde atqarýǵa tıis jumystary artqanyn baıqaýǵa bolady.
– Jaqynda Qazaqstan Prezıdentimen kezdesýde boldyńyz.
– Menińshe, óte joǵary baǵa beretin, qundy kezdesý boldy. Al bul degenimiz, 2024 jyly isteıtin jumysymyz kóp bolady degen sóz. Bizdiń kúndelikti jumys kestemiz tolyq jazylǵan. Sol kezdesýdiń aldynda jyl saıynǵy Keńeıtilgen strategııalyq seriktestik dıalogi (ESPD) atty kezdesýimizdi ótkizgen bolatynbyz. Bul – eki el úkimetteriniń qaýipsizdik, ekonomıka, halyqtar arasyndaǵy baǵdarlamalar men máselelerdi talqylaýǵa jáne qarym-qatynasymyzdyń barlyq aýqymyn qamtýǵa múmkindik beretin kezdesý. Mysaly, Prezıdentpen kezdesýim sol dıalogti qarap, byltyr qol jetkizgen isterimizge sholý jasaýǵa, keleshekte ne kútemiz degendi qarastyrýǵa múmkindik beredi.
– C5+1 formatynda kezdesýde demokratııa men adam quqyqtaryn qoldaý sharalary talqylandy. Biraz jyl buryn Vashıngtonda eki el qylmystyq ister boıynsha ózara quqyqtyq kómek týraly shartqa qol qoıǵanyn bilemiz. Bul týraly ne aıtasyz?
– Ras, Qazaqstanmen quqyq qorǵaý máseleleri boıynsha yntymaqtastyǵymyz óte tyǵyz. Bizde qylmys pen qoldanystaǵy quqyqtyq tetikterge qatysty kóptegen másele bar. Birneshe jyl buryn qol qoıǵan О́zara quqyqtyq kómek týraly nemese MLAT dep atalatyn kelisimder bir-birimizge kómektesýge arnalǵan. Eger Qazaqstan Úkimeti qylmys jasady dep kúdikke ilingen jeke adamǵa nemese belgili bir qylmystyq ispen baılanysty kez kelgen máseleni sheshýge bizden kómek qajet dep tapsa, bul tetikterdi paıdalanýǵa bolady. Sondyqtan mundaı isterde birlesip jumys isteýge daıynbyz. Bir jaǵynan Qazaqstannyń kúshtik qurylymdarymen qosa alǵanda, osy eldiń keıbir quqyq qorǵaý organdarymen áleýetti arttyrý boıynsha tyǵyz jumys istep jatyrmyz. Mysaly, polısııanyń jergilikti qaýymdastyqtarmen tıimdi jumys isteýine kómektesý, shekara qaýipsizdigine qatysty kóptegen joba bar. Qujat mazmuny tek bularmen ǵana shektelmeıdi. Bul shyn máninde mańyzdy sala jáne biz Qazaqstanǵa múmkindiginshe jáne bizdiń zańdarymyz ruqsat etetin tusta kómektesýge ázirmiz.
– Qazaqstan basshysy Joldaýynda álemniń jetekshi oqý oryndarynyń bólimshesin elimizde ashý týraly aıtqanyn estigen bolarsyz. AQSh-tyń Garvard, Vashıngton sekildi irgeli oqý oryndarynyń fılıaly jaqyn arada bizdiń elimizde ashylýy múmkin be?
– Bilim berý salasynda yntymaqtastyǵymyz shyn máninde qarqyn alyp keledi. Osy saladaǵy yntymaqtastyǵymyz týraly aıtqanda qatty qýanamyn. Sebebi Qazaqstandaǵy ýnıversıtetterde onyń qanshalyqty jemisti bolǵanyn kórip júrmin. Qazirdiń ózinde qazaq ýnıversıtetterimen seriktestikte jumys istep jatqan AQSh ýnıversıtetteri bar. Onyń biri Petropavldaǵy M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan ýnıversıtetinde Arızona ýnıversıteti úsh mamandyqty qamtıtyn birlesken dıplomdyq baǵdarlama ázirledi. Aldaǵy ýaqytta onǵa deıin keńeıtedi dep kútilip otyr. Sabaqtardyń deni aǵylshyn tilinde oqytylady jáne baǵdarlamanyń sońynda stýdentter Arızona ýnıversıtetiniń dárejesin alady. Bul modeldiń basqa ýnıversıtetter úshin de áleýeti zor. Jaqynda Arızona shtatynda bolǵanda Arızona ýnıversıtetiniń Almaty menedjment ýnıversıtetimen birlesken dıplomdyq baǵdarlamasy bar ekenin bildim. Bul tek eki mysal ǵana. Aıtpaqshy, qazaq stýdentteri kóp oqıtyn Penn Steıt ýnıversıteti de osy baǵdarlamaǵa qatysady. Amerıkalyq ýnıversıtetter birlesken dıplomdyq baǵdarlamany ázirleý úshin osy jaqtan seriktestik izdeıdi. Biz elshiligimiz arqyly 33 amerıkalyq ýnıversıtetke Qazaqstannyń 30 ýnıversıtetimen jańa oqý baǵdarlamalaryn ázirleýge, oqytýshylardy birlesip oqytýǵa, almasýǵa qoldaý kórsettik. Bul seriktestik júre kele nátıjesin beredi. Áıteýir ýnıversıtetter arasynda birlesken dáreje alý nemese turaqty qarym-qatynas jasaý týraly qandaı da bir kelisim jasaýǵa ákeler dep úmittenemiz. Osy seriktestiktermen qatar eki baǵytta da stýdentterdiń úlken legi bar. Onyń deni – AQSh-qa baratyn Qazaqstan stýdentteri. Qazir AQSh-ta «Bolashaq» baǵdarlamasymen 650-den astam stýdent bilim alyp jatyr. Osy jyldar ishinde 3 myńǵa jýyq stýdent baǵdarlama aıasynda Amerıka ýnıversıtetterinde oqydy. Bul ǵana emes, Amerıkaǵa baryp, oqýǵa túsýdiń basqa da joldaryn izdeıtin stýdentter kóbeıip keledi. Mysaly, biz byltyr eń joǵary rekord ornattyq. Byltyrdyń ózinde ǵana 2 myńnan asa Qazaqstan stýdenti AQSh-qa oqýǵa keldi. Biz bul qarym-qatynasty maqtan tutamyz jáne qýanamyz. Sebebi bul elder arasyndaǵy baılanystardy ornatýǵa kómektesedi.
– Birneshe jyl buryn Qazaqstan amerıkalyqtar úshin vızasyz tártip engizgen edi. Dál osyndaı keri reaksııanyń AQSh tarapynan bolatynyna úmit etip júrgender kóp. Bul jóninde ne aıtasyz?
– Rasynda da, eki halyqtyń arasynda saıahattyń bolýy mańyzdy jáne olardyń saıahatyn barynsha jeńildetkimiz keledi. Biz keıingi jyldarda úderisti ońtaılandyrý úshin kóp kúsh saldyq. Pandemııa kezinde paıda bolǵan toqyraýdy qazir qalpyna keltirgenimizdiń ózi jetistik dep esepteımin.
Mysaly, vızanyń ýaqytyn uzartýǵa kelgende betpe-bet suhbattasý qajet etilmeıdi. Bul bárine qatysty emes, árıne, biraq kóp adam úshin suhbatqa kelmeı-aq uzartý joly bar. Degenmen vıza alý úderisi keı adamdar úshin qıyn bolyp kórinetinin de túsinemiz. Mundaı ereje vızalardy teris maqsatta paıdalanbaýǵa arnalǵan. О́ıtkeni vızany týrızmge dep alyp, ony basqa maqsatqa paıdalanyp jatqandar bar. Áıtse de byltyr vıza berýde rekordtyq jyl boldy. AQSh-qa baratyn Qazaqstan azamattarynyń sany artyp keledi. Aıtpaqshy, sizdiń memleket Ortalyq Azııadaǵy on jyl merzimge vıza alatyn jalǵyz el ekenin de aıta keteıin. Kóptegen elde mundaı múmkindik joq. Sondyqtan muny da oń kórsetkish dep sanaımyn.
– Osy qyzmetke kelgende «Men Qazaqstannyń aldynda turǵan úlken syn-qaterlerdi de kóremin. Bul synaqtar maǵan AQSh – Qazaqstan qarym-qatynasy úshin úlken múmkindikter bolyp kórinedi» degen edińiz. Qandaı syn-qaterler týraly aıttyńyz?
– Bul sózimdi bálkim bir jarym jyl buryn aıtqan shyǵarmyn. Geografııalyq ornalasýyna baılanysty Qazaqstan kóptegen túrli múddeni teńestirýge májbúr. Muny bári túsinedi. Sol sebepti, kópvektorly syrtqy saıasat baǵyty jyldar boıy ustalyp keledi. Al biz Qazaqstannyń bul saıasatty ustanýyn qurmetteımiz. Bizdiń úmitimiz ben tilegimiz – kópvektorly syrtqy saıasattyń mańyzdy vektorlarynyń biri bolý. Bul oraıda bizdiń de usyna alatyn oı-pikirlerimiz bar. Eki el arasyndaǵy qarym-qatynastyń myqty bolýynyń sebebi de sonda jatyr. О́z sózimde syn-qaterlermen qatar, múmkindikterdi de atap óteıin. Onyń biri – Qazaqstannyń óz saýda joldaryn jáne eksport naryǵyn ártaraptandyrýǵa degen umtylysy, ekonomıkasynyń, munaı sııaqty keıbir tabıǵı resýrstarǵa táýeldiligin azaıtýǵa bel býýy. Osy salalardyń barlyǵynda AQSh jaqsy seriktes bolýǵa daıar. Búginde Qazaqstanǵa ekonomıkasyn jáne saýda baǵyttaryn ártaraptandyrýyna barynsha kúsh-jigerimizdi salamyz.
– Sizdiń elińizdegi adam quqyǵyn qurmetteý, zań ústemdigi, úkimettiń azamattarǵa esep berýi týraly kóp estımiz. Turaqtylyq týraly kóp aıtyp júrsiz. Eldegi turaqtylyqtyń ólshemin nemen baǵamdaýǵa bolady?
– Bizde de demokratııa jáne demokratııalyq qaǵıdattardyń mańyzdylyǵy, zań ústemdigi týraly jıi aıtylady. AQSh-ta árdaıym minsiz demokratııa bar dep aıta almaımyn. О́ıtkeni bizge de bul boıynsha atqaratyn jumys kóp. Iаǵnı ony minsiz etý úshin kóp jumys atqarýymyz qajet. Bul – evolıýsııa men jetildirýdiń, bir nárseni jaqsartýǵa degen nıettiń úzdiksiz úderisi. Mysaly, bizde áıelderge daýys berý quqyǵy tek júz jyl buryn ǵana berildi. Buǵan deıin tarıhymyzda áıelder daýys bere almaıtyn. Bizde de bastan asatyn másele boldy. Alǵashqy júz jyl elimizde quldyq máselesi boldy, ol azamattyq soǵysqa alyp keldi. Sol azamattyq soǵys aıaqtalyp, quldyq zańsyz dep tanylyp, joıylǵannyń ózinde sol adamdardyń urpaqtaryna, afroamerıkalyqtarǵa daýys berýge jáne eldiń saıası ınstıtýttaryna tolyq qatysýǵa kepildik beretin quqyqtarǵa ıe bolý úshin taǵy 100 jyl ýaqyt ketti. Biraq amerıkalyqtardyń bir artyqshylyǵy – biz árqashan bir nárseni jaqsartýǵa qaraı umtylamyz jáne bılikti adamdar teris paıdalanbas úshin kóptegen jaqsy ınstıtýt bar. Jaýaptylyq pen zań ústemdiginiń bolýy talap etiledi. Bul ınstıtýttar árqashan minsiz jumys isteıdi degen sóz emes, degenmen olar ýaqyt óte kele adamdardyń quqyqtaryna kepildik beretindeı qyzmet atqarady. Demokratııa týraly aıtarym osy. Al turaqtylyqty qalaı ólsheýge bolatynyn bilmeımin. Sebebi saıasattanýshy emespin. Biraq ár eldegi turaqtylyqtyń kilti úsh elementte jatyr. Birinshisi, elińizdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etetin ınstıtýttar men mehanızmder qajet. Bul – shekarańyzdy qorǵaýǵa qabiletti ásker. Qylmyspen kúresý úshin jáne adamdardyń eldegi zańdy teris pıǵylda paıdalanbaýyn qamtamasyz etetin qabiletti jáne jaýapty quqyq qorǵaý organdarynyń bolýy. Keleńsiz oqıǵa bolsa nemese zań buzylsa, ony sheshe alatyn jaqsy sot júıesi qajet. Ekinshisi, jumys oryndary men barlyq adamnyń ál-aýqaty úshin ádiletti túrde aqsha ákeletin ekonomıka. Muny qamtamasyz ete alatyn, jaqsy ınvestısııa tartýǵa, ósý men órkendeýge ákeletin jeke sektor dep bilemiz. Úshinshiden, durys basqarý «good governance» kerek. Bul termınge adamdar sál basqasha anyqtama berip jatady, biraq ol negizinen «ashyq jáne adamdarǵa esep beretin úkimet» degen maǵynany bildiredi. Ol belgili bir erejeler jıyntyǵy. Iаǵnı júıedegi tejeý men tepe-teńdikti ustaý erejeleri – úkimettiń tym kúshti bolyp ketpeıtinin, azamattardyń quqyqtaryn shektemeıtinin qamtamasyz etýi bolsa kerek. Menińshe, álemniń kóp elinde bolyp jatqan másele osy úsh nársege nazar aýdarylmaýdan týyndap otyr.
– Sizge deıin elshi qyzmetin atqarǵan áriptesterińiz, ózińiz de qazaq tilindegi quttyqtaýlaryńyzben jáne erekshe úndeýlerińizben jergilikti halyqtyń rızashylyǵyn ıelenip kelesiz. Osy qyzmetińizde júrip qazaq tilinde suhbat bere alatyn deńgeıge jetýge degen jospar bar ma?
– Ras, qazir qazaq tilin úırenip júrmin. Kúndelikti jumysymnan tys ýaqytta oqımyn, tildi jaqsyraq úırenýge barymdy salamyn. Men áli qazaq tilinde suhbat berýge daıyn emespin, biraq aldaǵy ýaqytta kóre jatarmyz. Negizi, bara-bara jaqsaryp kelemin, kim biledi, Qazaqstandaǵy qyzmetimniń ýaqyty bitýge jaqyndaǵanda suhbattyń bir bóligin qazaq tilinde bere alamyn dep úmittenemin. Mysaly, resmı keshki as kezinde qazaqsha tilek aıtýǵa tyrysamyn. Qazaq tiline, eldiń mádenıeti men tarıhyna qurmetim joǵary. Qazir ózim biletin qazaqshammen oıymdy jetkizip kóreıin. Qate aıtsam, aıyp etpeńiz. Búgin «Egemen Qazaqstan» gazetine suhbat berip otyrmyn. Meniń jaýaptarym qazaq oqyrmanyna AQSh pen Qazaqstan arasyndaǵy seriktestik týraly kóbirek aqparat beredi dep úmittenemin.
– Rahmet, elshi myrza! Astanadaǵy el tulǵalarynyń esimderi berilgen kóshelerde bolǵanyńyzdy jeliden kórip qaldyq. Qazaq halqynyń uly tulǵalary týraly ne bildińiz?
– Bul beınerolıkti jasaý barysy ózime óte qyzyqty boldy. Qatty unady. Sebebi bul maǵan qazaq tarıhyndaǵy mańyzdy tulǵalar týraly bilýdiń tamasha joly ashyldy. Ásirese qazaqtyń ulttyq bolmysy degende, tulǵalardy bólip kórsetýge tyrystyq. Olarǵa ne sebepten kóshe ataýy berilgeni de túsinikti. О́zim tarıhty jaqsy kóremin. Qalamen tanysyp, Astananyń buryn-sońdy kórmegen jerlerine bardym. Biz qalanyń barlyq jerin araladyq, túrli aýdanda boldyq. Sol kúnnen bastap sanamda saqtalǵandardyń biri – Raqymjan Qoshqarbaev. Bizdiń elshilik Qoshqarbaev dańǵyly boıynda ornalasqanyn bilesiz. Sondyqtan batyr týraly, onyń Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta Berlındi keńes áskeri basyp alǵan kezde jasaǵan kózsiz erligi týraly bilý óte qyzyqty boldy. Halyq Qaharmanynyń eskertkishine de bardyq. Shara Jıenqulova týraly buryn estimegenmin. Onyń 1930-1940 jyldarda bı mektebin ashyp, Qazaqstannyń qazirgi bı mektebin damytýǵa sebepshi bolǵanyn alǵash ret bildim. Dál sol Shara Jıenqulova atyndaǵy kóshe boıyn aralap, beınerolık jazǵanymyzda samsa satatyn dúńgirshekke bardyq. Samsa jedik. О́te dámdi eken (kúldi).
– Qazaqstanǵa kelgennen beri qazaq halqyn qanshalyqty tanyp-bile aldyńyz?
– О́ziń turyp jatqan eldi tanyp-bilý – óte mańyzdy. Biraq adamdy taný ońaı emes ári men sekildi tildi jetik bilmegen adam úshin. Biraq qazaq halqy týraly áserim elshi bolmaı turyp, 30 jyl buryn Qazaqstanǵa alǵash kelgenimde qalyptasqan. Qaraǵandyda, birneshe márte Almatyda boldym. Sol kezde meni eki nárse tańǵaldyrǵan. Alǵashqysy, Qazaqstan keńes odaǵynyń jurnaqtaryn eske túsirdi. Sóıte tura men Reseıde de, Ýkraınada da, barǵan basqa elderde de kórmegen tyń dúnıelerdi ashtym. Ol jańashyldyq Ortalyq Azııa, sondaı-aq kóshpeli álemmen, kóshpeliler mádenıetimen baılanysty edi. Bir oqıǵa esimde. Qaraǵandy oblysynyń syrt jaǵyna barǵanymyzda bizdi jergilikti halyq dastarqan jaıyp qarsy aldy. Dastarqanǵa tutas qoı etin ákeldi. Basy bólek. Sol dastarqan basyndaǵy syıly qonaqtyń biri retinde maǵan qoıdyń qulaǵy buıyryp, jeýge týra keldi. Qoıdyń qulaǵyn jeý arqyly qazaq taǵamymen tanystym. Sol jerde qasymdaǵy adamdar «jasy kishi jasy úlkenniń tilin alýy kerek» dep túsindirdi. Mańyzdysy sol edi. Bul – meniń qazaq halqymen alǵash tanysýym. Osy jyldar ishinde munda birneshe ret keldim. Shamamen eki-úsh jylda bir ret qysqa saparlarmen jolym tústi. Kelgen saıyn eldiń qaryshtap damyp jatqanyna kýá boldym. 90-jyldardyń basynan beri qalyptasqan áleýet ýaqyt óte kele arta bastady. Elshilikte kún saıyn jergilikti qyzmetkerlermen pikirlesip, birge jumys isteıtinime qýanamyn. Mundaǵy qyzmetkerlerdiń basym kópshiligi – jergilikti azamattar. Osy arqyly men mundaǵy halyqtyń bilimi, jaýapkershiligi mol, jumysqa adaldyǵy men shyǵarmashylyqty joǵary baǵalaıtynyn túsindim. Kúndelikti qyzmetimde túrli kezdesýde bolamyn. Qazaq halqynyń energııasy men talantyna tántimin. Qazaq jerinde qyzmet etip jatqanyma shynymen baqyttymyn.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken –
Jadyra MÚSILIM,
«Egemen Qazaqstan»
