Ár óńirde júrgizilgen kýrs bıyl da jalǵasyn taýyp, 750 myńǵa jýyq adamdy qarjylyq saýattylyqqa oqytý bastalyp ketti. Bul jóninde taıaýda Astana qalasynda 150-den asa qarjy salasynyń sarapshysy bas qosqan jıynda aıtyldy.
«Bıyl qarjylyq saýattylyq negizin mektep qabyrǵasynan bastap oqytýdy qolǵa alamyz. Ol úshin Úkimetpen birlesip oqýshylar, kolledjder men joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri úshin oqý quraldary ázirlenedi. Joba aıasy keńeıedi. Elimizdiń barlyq óńirinde 750 myń adamdy, onyń ishinde 100 myń stýdent pen 550 myń oqýshyny oqytý josparlanyp otyr», deıdi partııa hatshysy.
«Qaryzsyz qoǵam» jobalyq keńsesiniń jetekshisi Aqmaral Bekmurzaevanyń aıtýynsha, ótinish berýshilerdi irikteý kezinde 90 kúnnen astam merzimi ótken nesıesi bar azamattarǵa basymdyq jasalady.
«Bul eldegi ekonomıkalyq belsendi halyqtyń 77 paıyzyn quraıdy. Al 1,7 mln adamnyń nesıe tóleý merzimi ótip ketken. Biz jurtshylyqqa tek san men sanaýdy úıretip qana qoımaı, tańdaý jasaý erkindigine jol ashamyz. О́ıtkeni olar qarajatty qalaı basqarý keregin túsingen soń, aldaǵy kúnge jospar qura bastaıdy. Bizdiń joba – qarjylyq táýelsizdiktiń kilti», deıdi ol.
Qarjylyq saýattylyq jónindegi sarapshy, trener Jandos Ázimbaı tyńdaýshylar arasynda túrli jaǵdaıǵa tap bolǵandar bar ekenin aıtty.
«Halyqtyń basym bóligi asa qajeti joq taýarlar men qyzmetterdi de nesıege rásimdeı bergenge úırenip ketken. Tyńdaýshylar arasynda orta eseppen bir adamǵa 2-3 tutynýshylyq nesıeden keledi. Al nesıe kólemi 70 myńnan 2 mln teńgege deıingi aralyqta. Keıbiri qaryzdy qajettilikten emes, marketıng aılasyna aldanyp qalyp rásimdep jibergen. Tyńdaýshylardyń biri tipti 16 nesıege deıin rásimdep tastaǵan eken», deıdi sarapshy.
Atalǵan jobanyń maqsaty da sol – adamdarǵa ózderiniń kiris-shyǵysyn esepteýdi úıretý, qarjylyq saýattylyq álippesin meńgertý.
Trener Aıman Aqynbekova «Qaryzsyz qoǵam» jobasy aıasynda dáris alǵan ár adam jeke qarjylyq jaǵdaıyn jaqsartý josparyn qosa meńgerip shyǵady deıdi.
«Iá, adamdar kóbine nesıeni toı jasaý úshin alady. Jalaqysy 100 myń teńgege jetpese de, qaryz qamytyn kııýge asyǵyp turady. Mıkroqarjy uıymdaryna júginedi. Ekinshi deńgeıli bankten nemese mıkroqarjy uıymdarynan nesıe alǵan adam ony eselep qaıtaratynyn oılaı bermeıdi. Bul da qarjylyq saýattylyqtyń azdyǵyn kórsetedi. Jobaǵa qatysýshylardyń 95 paıyzy bank pen mıkroqarjy uıymdarynda bereshegi barlar», deıdi Aıman Aqynbekova.
«Qaryzsyz qoǵam» áleýmettik jobasy qolǵa alynǵan 2023 jyldyń mamyr aıynan beri 65 myńnan astam adam qarjylyq saýattylyq kýrsynan ótken. 65 paıyzynyń nesıesi bar. Ortasha jasy – 43. Qaryzdy qaıtarý merzimi 90 kúnnen asyp ketken adamdardyń úlesi – 18 paıyz. Árbir ekinshi qatysýshynyń otbasylyq tabysy 100 myń teńgege jetpeıtin kórinedi. Sonymen qatar dáris alýshylardyń úshten birinde kemi 2 nesıeden bar. Qatysýshylar arasynda balasynyń nesıesin tóleýge májbúr bolǵan zeınetkerler de jetkilikti.
Jobaǵa qatysýshylar qarjy keńesshileriniń dárisinen bólek, enbek.kz portalyna tirkelý men jeke kásipkerlik ashýdan bastap sottan tys bankrottyqty súıemeldeý men bereshekti óteý kestesin jasaýǵa deıingi aralyqta týyndaǵan máseleler boıynsha kómek alady. Olar ár qaryz alýshynyń nesıe tarıhyn jeke zerttep, qaryz júktemesin jeńildetý jóninde keńes beredi.
