Áleýmettik qorǵaýdyń jańashyl joly

Otyrysqa Parlamenttiń qos palata depýtattary, oblystar men res­pýb­lıkalyq mańyzy bar qalalar ákim­deriniń orynba­sarlary, ortalyq memlekettik organdardyń, Kásipodaqtar federasııasynyń, halyqaralyq uıymdar men ÚEU ókilderi qatysty.

Eńbek jáne halyqty áleýmettik qor­ǵaý mınıstri Svetlana Jaqypova sala­­daǵy negizgi jetistikterdi, onyń ishin­­de Memleket basshysy qoıǵan min­det­­terdiń, atap aıtqanda, zeınetaqy mól­sherin, onyń ishinde bazalyq zeınetaqy mólsherin arttyrýǵa baǵyttalǵan sharalardy iske asyrý boıynsha mindetterdiń oryn­dalýy týraly atap ótti. Sala bas­shy­synyń aıtýynsha, TMD elderi arasyn­da alǵash ret áleýmettik qorǵaý júıe­sin jetildirýge baǵyttalǵan Áleý­mettik kodeks qabyldanǵan. Áleýmettik kodeks aıasynda memlekettik qyzmetterdi proaktıvti kórsetýge múmkindik beretin Otbasynyń sıfrlyq kartasy iske asyrylyp, tolyq kólemde iske qosylǵan. Osy­laı degen mınıstr: «Nátıjesinde, byl­tyr 844 myńǵa jýyq adamǵa mem­lekettik qyzmetterdi proaktıvti kórsetý úshin SMS joldandy. Bul rette 333 myńnan as­tam adam járdemaqyny nemese tólemdi óti­nish­siz alý múmkindigin paıdalandy», dedi.

Mınıstr jumystyń taǵy bir ma­ńyz­dy baǵyty halyqty jumyspen qam­týǵa jár­demdesý ekenin alǵa tartty. Byl­tyr 963 myń adam jumysqa ornalas­tyrylǵan. Jastar úshin bıznes ashýǵa jáne damytýǵa jeńildikti mıkrokredıtter berilip, halyqtyń áleýmettik osal sanattaryna kásipkerlik bastamalardy qoldaý úshin granttar taǵaıyndalǵan.

«Budan basqa, mańyzdy strategııalyq qu­jat – Eńbek naryǵyn damytýdyń 2024-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy ázirlenip, qabyldandy. Onyń aıasynda sapaly jumys oryndarynyń sanyn 3,8 mln-ǵa deıin jetkizý jáne jumyspen qamtý qurylymyn jaqsartý josparlandy. Ol 2030 jylǵa deıingi kezeńge eńbek naryǵyn damytý boıynsha negizgi baǵyttardy, is-sharalardy, ındıkatorlardy jáne jaýapty oryndaýshylardy aıqyndaıdy», dedi sala basshysy. Sondaı-aq Kóshi-qon saıasatynyń 2023-2027 jyldarǵa arnalǵan tujyrym­damasy jáne 2030 jylǵa deıingi qaýipsiz eńbek tujyrymdamasy sııaqty mańyzdy strategııa­lyq qujattar qabyldandy. Al bıyl jyl basy­nan bastap eńbek jaǵdaı­lary zııandy jumys­pen qamtyl­ǵan adamdardy áleýmettik qorǵaý­dy kúsheıtý maqsatynda arnaýly áleýmet­tik tólem engizildi. «Arnaýly áleýmettik tólem zeınetkerlik jasqa deıin tólenedi, biraq ony alý úshin eńbek jaǵdaılary zııandy jumys­pen aınalyspaýy kerek. Bul rette jumysker jeńil jumysta jumysyn jalǵastyra alady, sodan keıin ol jalaqy men tólem alady nemese demalysqa shyǵyp, zeınetke shyqqanǵa deıin arnaýly áleýmettik tólem alýǵa quqyǵy bar», dedi S.Jaqypova.

Mınıstr byltyr 2,3 mln adamǵa zeınetaqy tóleýge arnalǵan bıýdjet shyǵystarynyń jalpy somasy 3,3 trln teńgeni quraǵanyn jetkizdi. Máselen, balaly otbasylarǵa jár­demaqy tóleýge res­pýb­lıkalyq bıýdjetten 578,4 mlrd teńge bólindi. Bul qoldaý shara­sy­men barlyǵy 1,3 mln adam, onyń ishin­­de bala týǵanda beriletin járdem­aqy, kóp­balaly analarǵa, sondaı-aq ká­meletke tol­maǵan 4 jáne odan da kóp ba­lalary bar kóp­balaly otbasy­lar járdemaqymen qam­tylǵan. Múgedektigi boıynsha memlekettik áleý­mettik járdemaqylardy tóleý úshin 545,5 myń alýshyǵa 409,7 mlrd teńge baǵyttalyp, ­9 mln mindetti áleýmettik saqtandyrý jú­ıe­sine qaty­sýshyǵa 536,4 mlrd teńge soma­syna áleý­mettik aýdarymdar túsken.

Sonymen qatar mınıstr Prezıdent tapsyrmasyn iske asyrý aıasynda bıyl eńbek mo­bıldiligi ortalyqtaryn transforma­sııa­laý jalǵasatynyn atap ótti. «Memleket bas­shysy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda jumys­qa or­nalasý nátıjeleri boıynsha mansap ortalyqtary jumyskerleriniń qyz­mette­rine aqy tóleý mindetin qoıdy. Jer­gilikti jer­lerde qyzmetkerler ju­my­­synyń tıimdiligin arttyrý, sondaı-aq «Eńbek naryǵy» aqparat­tyq júıesinde motı­vasııalyq tetikter jasaý úshin mansap orta­lyqtarynyń qyzmetkerleri úshin qanat­qaqty rejimde jumysqa ornalastyrý boıynsha naqty KPI anyqtalatyn sıfr­lyq jumys orny qurylady», dedi S.Jaqy­pova. Bul mansap ortalyqtarynyń jumy­synda keıs-menedj­ment qaǵıdattary qoldanylady.

Odan basqa elimizde Memlekettik eńbek ınspeksııasy komıteti qurylady. Sala basshysy S.Jaqypova bul qurylym­nyń satyly modeli Halyqaralyq eńbek uıymy stan­darttarynyń biri ekenin atap ótti. Mınıstr­lik úılestirý memlekettik baqylaý nátıjeleri boıynsha sheshimder qabyldaý kezinde eńbek ınspektorlarynyń táýelsizdigi men beı­taraptyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik bere­di. Budan basqa, mınıstr eńbekti qorǵaýdy bas­qa­rýdyń ulttyq júıesin jańǵyrtýǵa jáne qyz­metkerlerdiń eńbek quqyqtaryn qorǵaý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalarǵa egjeı-tegjeıli toqtaldy. Sebebi bul baǵytta júıeli túrde oryn alyp otyrǵan problemalar bar. Mysaly, oqıǵalardy jasyrýdy kózdeıtin jasyryn jaraqattaný, zııandy eńbek jaǵdaılaryna tartylǵan qyzmetkerlerdiń úlken paıyzy sekildi máseleler kún tártibinde tur. «Sol úshin biz 2030 jylǵa deıingi Qaýipsiz eńbek tujyrymdamasy sheńberinde júzege asyrylatyn eńbekti qorǵaýdy basqarýdyń ulttyq júıesin jańǵyrtýdy kózdeımiz», dedi S.Jaqypova.

Sondaı-aq bıyl ınklıýzıvti saıasat tujy­rymdamasy qabyldanatynyn jet­kiz­gen mınıstr: «Onyń basty maq­saty – árbir azamat damýdyń jeke erek­she­likterine qaramastan laıyqty ómir súrý­ge jáne óziniń áleýetin iske asy­rý­ǵa múmkindigi bar qoǵam qurý», dedi. Budan basqa áleýmettik salany damy­tý­dyń birinshi ulttyq ǵylymı orta­lyǵyn jań­ǵyrtý sheńberinde múge­dektigi bar adamdardy sátti jáne tıimdi ońaltý maqsatynda jańa tehnologııa­lardy ázirleý jónindegi jekelegen zert­hanalar jumys isteıdi.