Kollajdy jasaǵan Záýresh Smaǵul, «EQ»
Nesıe berý boıynsha dınamıka birkelki emes. Mysaly, shaǵyn kásipkerlik sýbektilerine berilgen nesıe kólemi (+53%) orta (+18%) jáne iri kásipkerlik (+4%) kórsetkishterinen birneshe ese joǵary. Mundaǵy aqsha aınalymyna bir jaǵynan shaǵyn bıznesti nesıeleýdegi paıyzdyń az bolýy (bar bolǵany 2,5% banktik nesıeleri bar), sondaı-aq ónim jelisiniń keńeıýi jáne kásipkerlikti damytýdyń ulttyq jobasy, ekinshi jaǵynan, qaryz resýrstary qunynyń tómendeýine baılanysty iri bıznestiń nesıege degen suranysynyń artýy áser etedi.
Ekonomıkalyq sektorlar boıynsha ósimniń 70%-y tek úsh sektorǵa tıesili: ónerkásip (+38% nemese 1,1 trln teńge), saýda (+10% nemese 0,68 trln teńge) jáne qurylys (+24% nemese 0,17 trln teńge). Bul úsh sektor 2023 jyly ekonomıkalyq ósýdi jedeldetýge eń úlken úles qosty. Nesıelik sıkldiń ekonomıkalyq ósimge táýeldiligin kórsetedi.
Bul rette ótken jyldyń kóp bóliginde bıznes nesıeleriniń baǵa sharttary bir jyl burynǵyǵa qaraǵanda aıtarlyqtaı joǵary boldy (orta eseppen 330 bazıstik tarmaqqa), biraq jyldyń aıaǵynda olar bazalyq mólsherlemeniń bastalýymen barlyq sharýashylyq sýbektileri úshin tómendedi.
Kredıttik ótinimderdiń kólemi jyl boıyna tek shaǵyn bıznes sýbektileri úshin oń qalypta qaldy, biraq maquldaý deńgeıi jyl basyndaǵy 39%-dan 2023 jyldyń úshinshi toqsanynyń aıaǵynda 34%-ǵa deıin birtindep tómendedi. Bul negizinen sáıkes nesıelik táýekeldi kórsetedi.
Jańa nesıelerdi berýdi jedeldetý jáne olardyń qurylymyn jaqsartý (uzaqmerzimdi nesıelerdiń úlesi orta eseppen 37%-dan 60%-ǵa deıin ósti) aıasynda bank sektorynan bıznesti nesıelendirý portfeli 13,1%-ǵa ósti. Ekinshi deńgeıli bankterdegi bul kórsetkish 16,7%-ǵa artty. Bul – keıingi 12 jyldaǵy eń joǵary kórsetkish.
Aýyl sharýashylyǵynda AKK jáne «Qazagrofınans» kompanııasynan jeńildikti qarjylandyrý kóleminiń (keıingi 6 jylda orta eseppen 16%-ǵa) jáne bank sektory nesıeleriniń (+26%-ǵa) jyl saıynǵy ulǵaıýyna qaramastan, aýyl sharýashylyǵynyń IJО́-degi úlesi tómendedi.
Agroónerkásip keshenin bank sektorynan nesıelendirý aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeý ónerkásibine (2023 jyly 742 mlrd teńge shyǵarylǵan), sodan keıin aýyl sharýashylyǵyna (373 mlrd teńge berilgen) kóbirek shoǵyrlanǵan.