Bıznes • 06 Naýryz, 2024

Bızneske nesıe berý dınamıkasy

113 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Jańa bızneske arnalǵan nesıeler kóleminiń ósimi aıqyndalǵan mejeden 20%-ǵa asqan. Qazaqstan Qarjygerler qaýymdastyǵynyń analıtıkalyq ortalyǵy usynǵan máli­metke súıensek, byltyr kásip­kerlik sýbektilerine bankter tarapynan 16 trln teńge qarjy berilgen. Bul 2022 jylmen salystyrǵanda 22%-ǵa nemese 2,9 trln teńgege kóp.

Bızneske nesıe berý dınamıkasy

Kollajdy jasaǵan Záýresh Smaǵul, «EQ»

Nesıe berý boıynsha dınamıka bir­kelki emes. Mysaly, shaǵyn kásip­kerlik sýbektilerine berilgen nesıe kólemi (+53%) orta (+18%) jáne iri kásipkerlik (+4%) kórsetkishterinen birneshe ese joǵa­ry. Mundaǵy aqsha aınalymyna bir jaǵy­nan shaǵyn bıznesti nesıeleýdegi paıyz­dyń az bolýy (bar bolǵany 2,5% bank­tik nesıeleri bar), sondaı-aq ónim jeli­siniń keńeıýi jáne kásipkerlikti damy­­týdyń ulttyq jobasy, ekinshi jaǵy­nan, qaryz resýrstary qunynyń tómen­de­ýine baı­la­nysty iri bız­nestiń nesıege degen sura­nys­ynyń artýy áser etedi.

Ekonomıkalyq sektorlar b­o­ıyn­sha ósimniń 70%-y tek úsh sek­tor­­ǵa tıesili: ónerkásip (+38% nemese 1,1 trln teńge), saýda (+10% nemese 0,68 trln teńge) jáne qurylys (+24% nemese 0,17 trln teńge). Bul úsh sektor 2023 jyly ekonomıkalyq ósýdi jedeldetýge eń úlken úles qosty. Nesıelik sıkldiń ekonomıkalyq ósimge táýeldiligin kórsetedi.

Bul rette ótken jyldyń kóp bóliginde bıznes nesıeleriniń baǵa sharttary bir jyl burynǵyǵa qaraǵanda aıtarlyqtaı joǵary boldy (orta eseppen 330 bazıstik tarmaqqa), biraq jyldyń aıaǵynda olar bazalyq mólsherlemeniń bastalýymen barlyq sharýashylyq sýbektileri úshin tómendedi.

Kredıttik ótinimderdiń kólemi jyl bo­­ıy­na tek shaǵyn bıznes sýbektileri úshin oń qalypta qaldy, biraq maquldaý deń­­geıi jyl basyndaǵy 39%-dan 2023 jyl­­dyń úshinshi toqsanynyń aıaǵynda 34%-ǵa deıin birtindep tómendedi. Bul ne­gi­zi­­nen sáıkes nesıelik táýekeldi kórsetedi.

Jańa nesıelerdi berýdi jedeldetý jáne olardyń qurylymyn jaqsartý (uzaqmerzimdi nesıe­ler­diń úlesi orta eseppen 37%-dan 60%-ǵa deıin ósti) aıasynda bank sektorynan bıznesti nesıe­len­dirý portfeli 13,1%-ǵa ósti. Ekin­shi deńgeıli bankterdegi bul kór­setkish 16,7%-ǵa artty. Bul – ke­ıingi 12 jyldaǵy eń joǵary kórsetkish.

Aýyl sharýashylyǵynda AKK jáne «Qazagrofınans» kompanııasynan jeńil­dikti qarjylandyrý kóleminiń (keıingi 6 jyl­da orta eseppen 16%-ǵa) jáne bank sek­tory nesıeleriniń (+26%-ǵa) jyl sa­ıynǵy ulǵaıýyna qaramastan, aýyl sharýa­shylyǵynyń IJО́-degi úlesi tómendedi.

Agroónerkásip keshenin bank sek­torynan nesıelendirý aýyl sharýa­shylyǵy ónimderin óńdeý óner­kásibine (2023 jyly 742 mlrd teńge shyǵaryl­ǵan), sodan keıin aýyl sharýashyly­ǵyna (373 mlrd teńge berilgen) kóbirek shoǵyrlanǵan.