669 balany qutqarǵan

Alyp júrek ıesi 1909 jyly Lon­donda dúnıege kelgen jáne 106 jasqa deıin ómir súrgen. Qa­rapaıym evreı otbasy­nan shyqqan Nıkolas tabysty broker bolyp qyzmet atqarǵan. Ol qanshama jannyń ómirin taǵ­dyr talaıynan qalaı qutqa­ryp qaldy?

1938 jyl. Qyrkúıek aıy. Ulybrıtanııa, Fransııa, Italııa jáne Germanııa memleketteriniń basshylary «Mıýnhen kelisimine» qol qoıdy. Qujat boıynsha Che­ho­slovakııanyń Sýdet oblysy Germanııaǵa ótýi kerek. Al bul ob­lysta qanshama evreı otbasy tu­ratyn. Nemisterdiń evreılerge degen kózqarasyn, kórsetken azabyn aıtpasam da, bilip  otyrsyz.

Uly meıirim kóshi osy kezde bastalǵan. Nıkolas balalardy qutqaramyn degen sheshimge keledi. Ol jetimderdiń, ata-analary qamaýǵa alynǵan­dar­dyń, naýqastardyń, kedeı­lerdiń tizimin jasaıdy. Kún saıyn Praganyń aınalasynda bosqyndar lagerlerin aralap, bárin habardar etedi. Ba­lalar Anglııaǵa ketýi úshin olar­­ǵa úı-jaı, qamqorshy tabady. О́z qaltasynan bárine aqsha beredi. Istiń barlyq kem-ketigin tolyqtyryp, júıelep alǵan soń, 7 poıyzǵa 669 balany otyrǵyzyp, ólim men azap tuzaǵynan alysqa alyp ketedi.

Odan keıin qaharly soǵys bastaldy. Ýaqyt zymyrap ótip, barlyǵyn óz ornyna qoıdy. Al Nıkolastyń erligi týraly tiri jan bilmedi. Iá, bul is 49 jyl boıy qupııa kúıde jatty. 1987 jyly áıeli onyń eski jazba kitapshasyn kezdeısoq taýyp ala­dy. Solaı ǵalamǵa izgiligin shash­qan iz kúlli álemge áıgili bolady.

1988 jyl. BBC arnasy Ýın­tondy tok-shoýǵa shaqyrady. Mu­ny estigen batyrymyz ań-tań. Al júrgizýshi onyń qaıyrymdy isi týraly aıtqanda, tipten tań­ǵa­lady. Degenmen tosynsyı men tańǵajaıyp sátter munymen bit­pedi. Zalda Nıkolas 50 jyl buryn ómirin saqtap qalǵan balalar da otyr. Meıirimdi júrek ıesi olardy kórgende kózine jas aldy. Meıirim kóshi osymen aıaqtaldy dep oılasańyz, qate­lesesiz. Ol eshqashan aıaqtalmaıdy.