Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
IIM-niń resmı ókili Shyńǵys Alekeshevtiń aıtýynsha, respýblıka kóleminde ótkizilgen «Qaýipsiz jol» jedel-profılaktıkalyq is-sharasyna 9,5 myń polısııa qyzmetkerimen birge basqa da memlekettik organdardyń myńǵa jýyq ókili jumyldyryldy. Aksııa aıasynda jol qaýipsizdigi erejesin buzǵan 360 myńnan astam qatysýshy ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan. Sondaı-aq patrýldik kólikterde ornatylǵan avtomattandyrylǵan bekitý quraldarynyń arqasynda jyldamdyq rejiminen asyp ketýdiń 87 myńnan astam faktisi anyqtalyp otyr. Budan basqa 9 myńnan astam kólik aıyppul turaǵyna qamalǵan.
Mınıstrlik ókiliniń sózinshe, jol-kólik oqıǵalaryna jáne olardyń saldarynyń aýyrlyǵyna áser etetin sebepterdiń biri – joldardyń jaǵdaıy. Sondyqtan operasııa aıasynda kóshe-jol jelisin zertteýge de mańyz berildi. Bul boıynsha quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleri 8 myń tekserý júrgizip, jol qaýipsizdigine teris áser etetin 23 myńnan astam aqaýdy anyqtaǵan. Anyqtalǵan aqaýlardy joıý boıynsha tıisti qyzmetterge 8 myńǵa jýyq uıǵarym berildi. Sonymen birge joldardy kútip ustaýǵa jaýapty 1 179 laýazymdy adam ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan.
Bul baǵyttaǵy jumys áli de jalǵasyp jatqanyn aıtqan Shyńǵys Amangeldiuly: «Jol ústinde adamdardyń ómiri men densaýlyǵyna sanaly túrde qaýip tóndiretin mas júrgizýshilerdiń áreketi erekshe baqylaýǵa alynady. Memleket basshysy jazanyń bultartpastyǵy qaǵıdatyn saqtaý qajettigin birneshe ret atap ótip, kólikti mas kúıinde júrgizý – qylmys ekenine nazar aýdarǵan bolatyn. Alaıda mas kúıde kólik júrgizgeni úshin jaýapkershiliktiń qatańdatylýyna qaramastan, óńirlerde kún saıyn osyndaı quqyq buzýshylyqtar jasaý, onyń ishinde buryn kólik júrgizý quqyǵynan aıyrylǵan adamdardyń da mas kúıinde kólikti basqarý faktileri anyqtalady. Avtokólikti mas kúıinde basqarǵany úshin zańnamada 15 táýlikke qamaýǵa alý jáne 7 jylǵa júrgizýshi kýáliginen aıyrý kózdelgen. Al avtokólikti mas kúıinde qaıta basqarǵany úshin ómir boıy júrgizýshi kýáliginen aıyrý jáne 10 jylǵa deıin túrmede otyrý qylmystyq jaýapkershiligi qarastyrylǵan. Bıyldyń ózinde osyndaı 227 adam anyqtaldy. Olardyń basym bóligi sottaldy», dedi.
Onyń aıtýynsha, mundaı qylmystyq quqyq buzýshylyqtardy jasaý júrgizýshilerdiń belgilengen shekteýlerdi sanaly túrde elemeýin kórsetedi. Sot basqarý quqyǵynan aıyrsa da qaıtadan mas kúıinde kólik júrgizetinder azamattardyń ómiri men densaýlyǵyna qaýip tóndirip otyr. О́kinishke qaraı, mundaı qylmystar kóbinese týystary men jaqyndarynyń únsiz kelisimimen jasalady. Iаǵnı quqyǵynan aıyrylǵan adamnyń qaıtadan mas kúıinde kólik júrgizýine múmkindik beredi. Áıtkenmen qylmystyń sońy orny tolmas ókinishke alyp keletinin quqyq buzýshy men týystary da tym kesh túsinedi. Sol úshin aksııa aıasynda polısııa júrgizýshilerge ǵana emes, olardyń týǵan-týystary men jaqyndaryna da jaýapsyzdyq jol ústindegi qaıǵyly jaǵdaıdyń artýyna alyp keletinin, ózgelerdiń aldyndaǵy jaýapkershilikti túsiný qajet ekenin eskertedi.
