Sharýashylyq • 17 Sáýir, 2024

Egin basy – eldiń qamy

230 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Cáýir kelgeli jetisýlyq sharýalarda tynym joq. Dala tósi dúbirge bólenip, óńirde eńbek kórigi qyzyp jatyr. Bıyl barlyǵy 117 653,4 gektarǵa aýyl sharýashylyǵy daqyldary egiledi. Sondyqtan dıqandar tehnıka jáne sýbsıdııa jaǵynan memleket tarapynan qoldaý kútedi.

Egin basy – eldiń qamy

Búginde dıqandar to­pyraq ylǵaly qurǵamaı turyp, súdiger, kúzdik, kópjyldyq shóp tyrmalaý jáne jer jyrtý sııaqty da­la ju­mystaryna bilek sybana kirisedi. Sala mamandary da sharýany bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵara otyryp uıymdastyryp, sapaly ót­kizýge tyrysady. Naýqandyq ju­mystardy minsiz atqarýǵa kúreń­beldikter de atsa­l­ysyp jatyr. Aýdandyq aýyl sharýashylyǵy jáne jer qaty­nastary bóliminiń basshysy Mádı Saýlhanovtyń bergen málimetine júginsek, óńirde kóktemgi dala jumystaryna ázir­lik qyzý júrýde. Traktor, tuqym sepkish, qopsytqysh, tyrma, soqa­nyń bári dala tósin dúbirge bóleýge da­ıyn. Aqaýy barlary qajetinshe jóndeýden ótip, saqadaı saı tur.

Jospar boıynsha 117 653,4 gektarǵa aýyl sharýashylyǵy da­qyl­dary egiledi. Onyń ishinde kúz­dik bıdaı jáne jazdyq ar­pa, bıdaı men suly, dándik jú­geri, qaraqumyq sııaqty dán­di daqyldar bar. Sonymen birge 1313,4 gektarǵa kartop, 591 gek­tarǵa maıly daqyldar sebiledi. Maqsary, kúnbaǵys, zyǵyr daqyl­dary da osynyń ishinde. Qant qyzylshasynyń tuqymy 700 gektar­ǵa, baqshalyq daqyldar 387,5 gektarǵa egiledi dep josparlanyp otyr.

Kóktemgi dala jumystaryn júrgizetin dıqandar úshin janar-jaǵarmaı aýadaı qajet. Bıyl 94 sharýa qojalyǵynan 868 tonna kepildi janar-jaǵarmaıǵa ótinim túsken. Onyń ár lıtri 250 teńgeden belgilenipti. Bere­keni tasytyp, mol ónimge qol jet­kizý úshin mıneraldy tyńaıt­qyshtardyń alar orny erekshe. Sol sebepti, onyń kólemi anyq­talyp, nátıjesinde 8513,1 tonna mıneraldy tyńaıtqysh satyp alý qajettigi belgili bolǵan. 508,7 tonnasy jazdyq bıdaı, 7 947,4 tonnasy jazdyq arpa, qalǵany júgerige arnalmaq.

Aýylsharýashylyq taýar óndirýshilerine jan-jaqty qol­daý kórsetý mańyzdy. Ásire­se tehnıkasy ábden eskirgen jeti­sýlyq sharýalardyń qarjy­lyq resýrstar men jańa tehnolo­gııa­­larǵa qol jetkizýi – ózekti másele. Osy oraıda oblys or­ta­ly­ǵyna Májilis depýtaty Jıgý­lı Daı­rabaev, Qazaqstan Fer­mer­ler qaýymdastyǵy bas­qarm­a tóraǵasy­nyń birinshi ory­n­basary Ermek Abýov, Aýyl ­­sharýashylyǵy mı­nıstr­ligi­niń ókili Asqar Sanaý­barov ke­lip, jetisýlyq sha­rýa­lardyń kókeı­kesti talap-tilekterin tyńdady.

Qazaqstan Fermerler qaýym­­­dastyǵy oblystyq fı­lıa­­­­lynyń basqarma tór­aǵa­­sy Asqar Sháripovtiń aıtýyn­sha, byltyr qaýymdastyq ekspert­tik tujyrymdaýlarǵa qaty­syp, memlekettik birneshe joba­ǵa sa­raptama bergen. Uıymdas­tyryl­ǵan arnaıy konferensııa­da ózekti taqyrypqa aınalǵan júgeri máselesine de den qoıyldy. Má­selen, byltyr oblysta dándik júgeri egilgen alqaptyń ár gektary 69 sentnerden aınalyp, jalpy túsim 393,5 myń tonnany quraǵan. Desek te ishki jáne syrtqy naryqta dándik júgeri baǵasynyń kúrt tómendeýine baılanysty syrtqy suranys toqtap qaldy. Sóıtip, júgeri satý úlken problemaǵa aınaldy. Sondaı-aq sý máselesi de ózekti. О́ńirde sý únemdeý maqsatynda jańbyrlatyp, tamshylatyp sýarý ádisin qoldanatyn alqaptardy 2 ese ulǵaıtý josparlanyp otyr.

Jıynda bıyldan bastap jańa­dan ashylǵan «Biryńǵaı ke­shen­di baǵdarlama» aıasynda kók­temgi dala jumystaryna nesıe, sýbsıdııa, kepildik alý úshin «Damý» qory arqyly óti­nim berýge bolatyny aıtyldy. Buǵan qosa, agroónerkásip ke­shendi damytýda eńbektenip jatqan sharýashylyq ıelerin qarjylandyrýda atqarylǵan jumystar men «Isker», «Keń dala» baǵdarlamalary boıynsha nesıe alý joldary baıandaldy.

Veterınarııa salasyndaǵy túıtkilder de qozǵaldy. Sala ma­man­­­darynyń aıtýynsha, jos­par­ǵa sáıkes búginde qajetti vaksı­na­nyń jartysy jetkizilip, maldan qan alý jumystary bas­talǵan. Qyzmetkerden de tapshy­lyq joq.

«Bul basqosý aýyl sharýa­shy­lyǵy salasyna qozǵaý salady. Sebebi azyq-túlik qaýipsizdigi – memleketimiz úshin basty má­sele. Aýyl sharýashylyǵyn damytý, azyq-túlik qaýipsizdigin qam­tamasyz etý, túıtkildi proble­malardyń túıinin tarqatý, memleket tarapynan sharýalarǵa qoldaý kórsetý sııaqty máseleler tóńireginde oıymyzdy ortaǵa salyp, pikir almastyq. Jıyn ar­qy­ly aýyl sharýashylyǵy sa­lasyn­da qandaı problemalar bar, jumys isteýge ne kedergi, fer­­mer­lerdi nendeı máseleler ala­ń­­datady, aýyldy qalaı damyta­myz degen suraqtar týraly tereńnen áńgime qozǵaldy. Endi sharýalar kótergen usy­nys-ti­lekter basshylyqqa aly­nyp, sonyń tóńireginde jumys­tar atqarylady. Aýyl sharýa­shy­lyǵy órkendese, el kósegesi kógeredi. Sondyqtan jumys isteı­min degen adamǵa barynsha jaǵdaı týǵyzyp, múmkindik berý kerek. Qalaı desek te árbir azamat baqýatty, áleýeti órken­degen mádenıetti elde ómir súrýge quqyly. Osyǵan jetý ba­ǵy­tynda biz áreket etetin bolamyz», dedi J.Daırabaev.

 

Jetisý oblysy 

Sońǵy jańalyqtar