Muhtar KÚMISBEK«Egemen Qazaqstan»
379 materıal tabyldy

О́ner • 17 Mamyr, 2022

Balyqshy

Sýdan suraýyn tapqan adamdy «balyqshy» dese bolatyndaı. Aý quryp, qarmaq salyp asharshylyqtan attap ótken qazaqtyń bir násibi osy kásippen baılanys­ty. Keńestik kezeńniń kemesinde otyryp súzeki tartqan ájemniń áńgimesi de eskek pen qaıyqtan ári aspaýshy edi. Kartınaǵa qarap, sol tátti estelikter qaıta sanamda jańǵyrǵany…

Qazaqstan • 04 Mamyr, 2022

Arhıvti aralady

Astana turǵyndary arhıv mekemelerin aralaýdy ádetke aınaldyrǵaly qashan!? Ásirese Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta erlikpen qaza tapqan batyrlardyń urpaqtary atalaryn izdep, muraǵattarǵa júginedi. Búginde eski qujattarǵa restavrasııa jumystary júrgizgeli oqyrman bitken izdegenin lezde taýyp alyp jatyr. Bul – Nur-Sultan qalalyq arhıviniń jetistigi. Shama-sharqynsha aqparattardy sıfrly formatqa kóshirip, zamanǵa saı qam-qareket qylyp keledi.

О́ner • 04 Mamyr, 2022

Revolıýsııadan evolıýsııaǵa…

Uzaq oı ústindegi qoǵam áıteýir bir jarylady. Bul – revolıýsııaǵa jol. Al revolıýsııa evolıýsııanyń alǵysharty. Jo-joq, ol bılik oılaǵandaı jaı ǵana búlik emes, halyq shydamynyń pisip-jetilýi, qaıshylyqtardyń abssessi. Adamzat tarıhy belgisiz kókjıekterge qadam jasaıdy. Sol arqyly uly shyǵarmalar, aldúzik ıdeıalar ómirge keledi.

О́ner • 27 Sáýir, 2022

Tirkemeshi

Shynynda, tyń ıgerý – Qazaqstan tarıhyndaǵy jete zerttelmegen, kúngeıi men kóleńkesi qatar júretin asa ózekti tarıhnamalyq másele. Azapty jyldardyń aıqyn kórinisi. Qazaq jastaryn, ásirese órimdeı qyz balalardy aýyr jumysqa jekken saıası elıtanyń basbuzarlyǵy boldy. Kartınaǵa qarap otyryp, sol qasiretti kezeńniń boıaýy qanyq bolmaǵanyn kóremiz.  

Tanym • 26 Sáýir, 2022

Tanys hám beıtanys fotosýretter

Bútin tarıh keıde bir japyraq qaǵazǵa syıyp ketedi. Biz Nur-Sultan qalalyq arhıvine barǵan saıyn, qundy qujattardy sholyp otyryp, alasapyran kúıge túsemiz. Bári qattaýly, bári shynaıy. Tek sarǵysh tartqan paraqtar únsiz, mop-momaqan kúıde syryn jaıyp salýǵa asyq. Sondaı bir dáleldi dúnıe osy joly da beıjaı qaldyrmady.

О́ner • 20 Sáýir, 2022

Kóshpendiniń bir kúni

Babalar jaıly biraýyz sóz aıtý úshin ańyzǵa súıenetinimiz anyq. Sondaı bir ádemi ápsananyń biri «kentavrlar» jaıynda syr tartady. Údere kósh túzegen kóshpeli jaýyngerlerdi alǵash kórgen jat halyqtar «kentavr» dep atapty. Bertinde onyń ańyz da, ápsana da emes, taza aqıqat ekenin álem halqy moıyn­dap, kóshten týǵan mobıldilikti ǵasyrlar boıy paıdalandy.

О́ner • 19 Sáýir, 2022

Ańyzǵa aınalǵan ansambl

Jetisý mekeni – qazaq án-óneriniń qarashańyraǵy. Keshegi Kenenderdiń keýdesine qonǵan kıeli bulbul qus Uly dalanyń tósinde erkin qalyqtap, adamzattyń júregine kelip turaqtady. Sol dańqty daýystan qýat alǵan halyqtyń jany kóne ánderdiń kúmbezine aınaldy. Búginde dombyraǵa sala qalsa jaıly, jumsaq hám sazdy keletin áýezdi áýender – bir úlken mektep. Al biz búgin sol máýeli mektepten sabaq alǵan, muraly mádenıetimen sýsyndaǵan «Jetisý» stýdentter án-bı ansambli jaıynda aıtpaqpyz.

О́ner • 18 Sáýir, 2022

Shopan áni

Uly qazaqtyń ushqan uıasyna qarasańyz ulan-ǵaıyr dalanyń bir pushpaǵyndaǵy qoıshy aýyly qol bulǵaıdy. Túıe minip tórt túligin túgendegen alash balasynyń atadan qalǵan amanaty osy – tuıaqty mal. Soǵan saı salt-dástúri de saralanyp, jańa óristeı jańǵyryp turady. Sol úrdistiń bir úzigi osy shyǵarmanyń altyn arqaýy sekildi. Jaılaýdaǵy shopannyń áni maıdaqońyr samal jelmen birge terbelip turǵandaı.

Tarıh • 17 Sáýir, 2022

O, Chılı!

Qaıran, Muqaǵalı ýaǵynda «Chılı – shýaǵym meniń» dep Pablo Nerýda jaıly tebirene jyrlap edi. Alaqandaı ǵana ulttyń aspanynda qyrandaı qalyqtaǵan, qaımana halqynyń qasiretin saıasattyń basynda qaımyqpaı jyrlaǵan qaısar qalamgerdiń qaıǵysy, muqym Chılıdiń muńy-tuǵyn. Dál bizdiń «Qańtar qasireti» sekildi qandy jyldardyń qaqpanyna halqy qansha ret tústi. Joq, kishkentaı Chılı kemeńger eken, uly murat jolynda muqalmady. Alyp derjavalarǵa aıaq bastyrmady. Endi qarańyzshy, Chılı dese Pablo Nerýda, Pablo Nerýda dese batyr chılı halqy eske túsedi.

О́ner • 07 Sáýir, 2022

8-shi shaǵyn aýdan

Siz oılaǵannan bólek, biz oılaǵannan bıik oıdyń jelisimen ómirge kelgen týyndyny jas talant qabiletiniń shyńy desek bolatyndaı. Adam qoǵamnyń ıleýinde ósetinin eskersek, qylqalam ıesiniń ádetki túsinikten ózgeshe qadamǵa barýy qaıran qaldyrady. Tipti ónertanýshylardyń ózi oń baǵasyn berip, sýretkerlik qyryna senim bildiripti. Bul ystyq pikirler sýretshiniń shyǵarmasyna úńilýimizge sep boldy.