«Taza Qazaqstan» • Búgin, 09:05

Tabıǵatpen úndesken ólke

20 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Jalpyulttyq «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy óńirdiń kelbetin jyl sanap jańartyp keledi. Bıyl oblys aýmaǵynda 12 jasyl aımaqty – 9 saıabaq, 1 gúlzar, 2 alleıany abattandyrý josparlanǵan. Bul – ekologııalyq ahýaldy jaqsartatyn, qalalar men aýyldardyń ajaryn ashatyn aýqymdy jumys.

Tabıǵatpen úndesken ólke

Sýretti túsirgen – Jeńis YSQABAI

Jańasha keıipke ene­tin bul oryndar serýendeıtin aýmaq qana emes, turǵyndardyń kúndelikti ómirimen bite ­­qaınasatyn qoǵamdyq keńis­tikke aınalmaqshy. Mun­da jaıaý júrginshiler joly, demalys oryndyqtary, jaryq­tandyrý júıeleri ornatylyp, kógaldandyrý jumysy júrgiziledi. Balalarǵa arnalǵan oıyn buryshy men eresekterge arnalǵan tynyǵý alańy jasaqtalyp, ár nysannyń tabıǵı ereksheligi saqtalady.

Ekoaksııa aıasyndaǵy ju­mys­tyń aýqymy munymen shektelmeıdi. Bıyl óńirde 25 aýla abattandyrylyp, tur­ǵyndarǵa qolaıly orta qalyp­tastyrylady. Sonymen birge 17 balalar jáne sport alańy salynyp, salamatty ómir saltyn nasıhattaýǵa basymdyq beriledi. Bul – ásirese jas urpaqtyń bos ýaqytyn tıimdi ótkizýine, aýla mádenıetiniń jaqsarýyna úlken múmkindik.

Turǵyn úı-kommýnaldyq ınfraqurylym da nazardan tys qalǵan joq. 148 kópqabatty turǵyn úıdiń shatyrlary men qasbetteri jóndelip, olardyń syrtqy kelbeti jańardy. Bul tek estetıkalyq ózgeris emes, úılerdiń tehnıkalyq jaǵdaıyn jetildirip, turǵyndardyń qa­ýip­sizdigi men jaılylyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan mańyzdy shara. Sonymen qatar 15,6 km aryq jelisi tazartylyp, qal­pyna keltiriledi. Jumys kóktemgi erigen qar sýyn tıimdi burýǵa, sý tasqyny qaýpin azaı­týǵa sep bolady.

Kóshelerdiń jaryq­tan­dyrylýy da aıryqsha mánge ıe. Josparǵa sáıkes, 200 qarańǵy kóshege jaryq ornatylady. Bul túngi ýaqytta qaýipsizdikti kúsheıtip qana qoımaı, eldi mekenderdiń este­tıkalyq kel­betin de aıqyndaı túsedi. Kógal­dan­dyrý baǵytynda 121 myń kóshet egý kózdelgen. Jas aǵashtar ýaqyt óte kele kóleńkeli alleıalar men jasyl beldeýlerge aınalyp, óńirdiń ekologııalyq tepe-teńdigin saqtaýǵa úles qosady.

О́tken jyldyń nátıjesi de bul bastamanyń júıeli túrde júzege asyp jatqanyn kórsetedi. Byltyr oblys kóle­minde 13 saıabaq, 6 alleıa, 2 gúlzar jańartylyp, turǵyn­dar­dyń ıgiligine berildi. Sol nysandardyń ishindegi aıryqsha jobalardyń biri – Sarqan aýdanyndaǵy tabıǵı landshafty saqtaı otyryp salynǵan saıa­baq. Aýmaǵy 6 gektardy quraı­­tyn oryn tabıǵat pen sáýlet­tiń úılesimin aıqyn tanytady. Munda Jońǵar – Alataý ulttyq tabıǵı parkiniń florasy men faýnasyn beıneleıtin aǵashtar otyrǵyzylyp, janýarlar músinderi ornatylǵan. Saıabaq aldaǵy ýaqytta ekopark retinde damytylyp, ekologııalyq týrızmniń jańa ny­sanyna aınalmaqshy. Iаǵnı tek demalys orny emes, ta­bıǵatty tanýǵa, qorshaǵan or­taǵa jaýapkershilikpen qa­raýǵa úndeıtin ashyq aspan astyndaǵy ekologııalyq bilim alańy bol­maqshy.

«Taza Qazaq­stan» baǵdar­la­ma­sy aıasynda óńirde 2 ortalyq alań, 49 aýla, 81 balalar men sport alańy abattandyryldy. 77 kóp­qabatty turǵyn úıdiń shatyry men 33 qasbeti jóndeldi. 16,5 km aryq jelisi men 72 eskertkish qalpyna keltirildi. Budan bó­lek, 315 shaqyrym jerge kóshe jaryǵy ornatylyp, Sarqan, Úshtóbe qalalarynda, sondaı-aq Kóksý aýdanynyń Balpyq bı aýylynda kópqabatty úılerdiń qabyrǵalaryna úsh taqyryptyq mural salyndy.

– «Taza Qazaqstan» muraly ekologııalyq mádenıet pen qorshaǵan ortaǵa uqypty qaraý taqyrybyna arnalǵan. «Adal azamat» muraly adaldyqty, patrıotızmdi, jaýapkershilikti bildiredi. «Zań men tártip» muraly ádiletti memleket qurý­daǵy zań ústemdigi men qoǵamdyq tártiptiń mańyzyn kórsetedi. Biz, jastar, tazalyqty saqtaý, adal eńbek etý, zań men adamdardy qurmetteý – bolashaqqa qosqan úlesimiz dep sanaımyz, – deıdi «Jetisý jastary» KMM dırektory Shamıl Vankeev.

Oblys ákimi baspasóz qyz­metiniń málimetinshe, byltyr óńirde qorshaǵan ortany qorǵaý jáne ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý baǵytyndaǵy is-sharalarǵa 227 myń turǵyn qatysty. Nátıjesinde, 134,9 myń kóshet otyrǵyzylyp, 16 myń tonna qoqys shyǵaryldy.

Jalpy alǵanda, Jetisýda júzege asyp jatqan sharalar óńirdiń ekologııalyq kelbetin jaqsartyp qana qoımaı, tur­ǵyndardyń ómir sapasyn art­tyrýǵa baǵyttalǵan. Jasyl jelekke oranǵan kósheler, sáý­letti saıabaqtar, taza aýlalar – munyń bári tabıǵat pen adam arasyndaǵy úılesimniń nyǵaıa túskenin anyq ańǵartady.

 

Jetisý oblysy