Qarym-qatynastyń altyn arqaýy – enshisi bólinbegen baýyrlastyq

Yqpaldastyq máselesi talqylandy

Budan keıin Prezıdentter shaǵyn qu­ramda kelissóz júrgizdi. О́z keze­ginde Mem­leket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qyr­ǵyz Respýblı­kasy Prezıdenti saparynyń eki tarap úshin de mán-mańyzy aıryqsha ekenin atap ótip: «Búgin biz odaqtastyq qa­tynastardy nyǵaıtý jáne keńeıtý týraly tarıhı ke­lisimge qol qoıamyz. Osy mańyzdy qujat qazaq-qyrǵyz baılanystarynyń damýyna tyń serpin beretinine senimdimin. El aýzynda «Qyrǵyz ben qazaqtaı bir-birine jaqyn halyq joq» degen sóz bar. Bul – durys aıtylǵan tujyrym», dedi. Sondaı-aq Memleket basshysy Qazaqstannyń buryn-sońdy bolmaǵan sý tasqynymen kúresip jat­qanyna toqtaldy. Osyndaı qıyn-qystaý kezde gýmanıtarlyq kómek kórsetkeni úshin Qyr­ǵyz­ Respýblıkasynyń Prezıdentine jáne bar­sha qyrǵyz halqyna alǵysyn bildirdi.

Búginde qazaq-qyrǵyz qatynastary qarqyndy damyp kele jatyr. Prezıdent­tiń pikirinshe, buǵan belsendi saıası dıalog, úkimetaralyq jáne parlamentaralyq tyǵyz baılanystar erekshe serpin berip otyr. Ekijaqty saýda-ekonomıkalyq ynty­maqtastyq jyldan-jylǵa nyǵaıyp keledi. Byltyr ózara taýar aınalymy 1,5 mıl­lıard dollarǵa jetip, 26 pa­­ıyzǵa ósken. Aldaǵy ýaqytta alys-beris kó­lemin 2 mıllıard dollarǵa jet­kizý úshin bola­shaǵy zor birqatar joba qolǵa alynǵan. Mańyz­dysy, saýda-ekono­mıkalyq saladaǵy ýaǵda­las­tyqtar óz deńgeıinde oryndalyp jatyr.

Sonymen qatar kelissóz barysynda mádenı-gýmanıtarlyq baılanystarǵa da nazar aýdaryldy.

– О́zara mádenıet kúnderin ótkizý ıgi dástúrge aınaldy. Jastar arasyndaǵy yqpaldastyq kúsheıdi. Bilim berý salasynda tájirıbe almasyp jatyrmyz. Búgin ózińizben birge Astanada áıgili Manastyń eskertkishin ashamyz. Osynyń bári qazaq-qyrǵyz qarym-qatynasy joǵary deńgeıde ekenin kórsetedi. Biz ony jańa beleske kóterýge múddelimiz, – dedi Memleket basshysy. Bul oraıda Qasym-Jomart Toqaev eki memleket arasyndaǵy dástúrli dostyq pen tatýkórshilik qatynastardy nyǵaıtýǵa qosqan Qyrǵyz basshysynyń úlesin joǵary baǵalaıtynyn jetkizdi. О́z kezeginde Sadyr Japarov qyrǵyz delegasııasyna qonaqjaılyq tanytqany úshin Qazaqstan tarapyna rızashylyǵyn bildirdi.

–  Qazaqstan  –  bizdiń eń jaqyn kór­shimiz. Syrtqy saıasatymyzda erekshe artyq­shylyqtarǵa ıe bolǵan baýyrlas memleket ári negizgi saýda seriktesterimizdiń biri. Eki el arasynda eshqandaı saıası, aımaq­tyq qaıshylyq joq. Memleket bas­shysy laýazymyna kelgeli beri qyr­ǵyz-qazaq qarym-qatynasy bolsyn, halyq­aralyq qurylymdarda bolsyn, maǵan qoldaý kórsetip kelesiz. Biz baýyrlas qazaq halqyna sý tasqyny saldarynan týyndaǵan qıyn kezde qoldan kelgen kómekti berýge daıynbyz. Eki eldi ǵa­syr­lar boıy jalǵasyp kele jatqan dostyq, baýyrlastyq, tatý kórshilik baılanystar, sondaı-aq ortaq mádenı, rýhanı jáne dinı qundylyqtar birik­tiredi. О́zara ynty­maqtas­ty­ǵy­myz ben strategııalyq seriktes­tigimizdiń odan ári nyǵaıa beretinine senimdimin, – dedi Sadyr Japarov.

Budan bólek, kelissóz barysynda taraptar saıası, kólik-tranzıttik, energe­tıkalyq salalardaǵy ózara yqpaldas­tyqty nyǵaıtý máselelerin talqylap, óńirlik jáne halyq­aralyq kún tártibin qarastyrdy.

Strategııalyq baılanys rýhy

Budan soń eki el basshylarynyń tóraǵa­­lyǵymen Qazaqstan men Qyr­ǵyz Respýblıkasynyń Joǵary memleket­aralyq keńesiniń altynshy otyrysy ótti. Memleket basshysynyń aıtýynsha, qazaq-qyrǵyz qatynastary strategııalyq seriktestik rýhynda damyp kele jatyr. Osylaı degen Qasym-Jomart Toqaev: «Biz odaqtastyq baılanysty nyǵaıtýdy qolǵa aldyq. Búgin  tarıhı kelisimge qol qoıamyz. Osy mańyzdy qu­jat qazaq-qyrǵyz qatynastarynyń damýyna tyń serpin beretinine eshqandaı kúmán joq. Sondyqtan biz bul kelisimge úlken úmit artyp otyrmyz. Oǵan bizdiń múmkindigimiz de, ynta-jigerimiz de jet­kilikti. Joǵary memleketaralyq keńestiń otyrysy yntymaqtastyq aıasyn keńeıtýge jol ashady dep sanaımyz», dedi.

Sondaı-aq Prezıdent birlesken otyrys barysynda eki el yntymaqtastyǵynyń ózekti máseleleri talqylanatynyn aıtty. Al bul ýaqyt synaǵynan ótken yqpal­dastyǵymyzdyń bolashaǵy zor eke­nine senim otyn uıalatyp qana qoımaı, bul baǵytta bir kisideı kúsh jumyldyrýdy qajet etedi. Osy oraıda Memleket bas­­shysy joǵary mem­leketaralyq keńes­­tiń jumysy qazaq-qyrǵyz qarym-qaty­nastaryn damytýǵa erekshe serpin be­retinine senim bildirdi.

Jıynda Qyrǵyz Respýblıkasynyń Prezıdenti san alýan baǵyt boıynsha seriktestikti odan ári nyǵaıtý mańyzdy ekenin jetkizdi. «Kelissózderdiń dástúrli odaqtastyq jáne strategııalyq baılanys rýhynda ótip jatqany qýantady. Qyrǵyzstan Qazaqstanmen ekijaqty baılanystardy tereńdetýge baǵyttalǵan syrtqy saıasat júrgizip otyr. Bir-birimizdi qoldap, keleshekti oılap, barlyq máseleni birlesip sheshken durys dep sanaımyn. Qyrǵyzstannyń atqarýshy bılik organdary eki el arasyndaǵy Joǵary memleket­aralyq keńestiń sheshimderin iske asyrý úshin tıisti sharalardy júzege asyryp jatyr. Búgingi kezdesýlerimiz eki eldiń ózara yntymaqtastyǵyna tyń serpin beretinine senimdimin», dedi Sadyr Japarov.

Prezıdentter búgingi talqylaýlardyń tabysty bolǵanyn, ekijaqty yqpaldas­tyqtyń basymdyqtary men aldaǵy min­detteri aıqyndalǵanyn atap ótti. Qos eldiń basshysy Qazaqstan men Qyrǵyz Respýblıkasy arasyndaǵy qatynastardy múlde jańa deńgeıge kóterýge ózara nıetti ekenin aıtty. Sonymen qatar jıyn barysynda saýda-ekonomıkalyq, kólik-logıstıkalyq, sý-energetıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalar­daǵy yntymaqtastyq máseleleri qarastyryldy.

Jıynda Qazaqstan Premer-mınıstri­niń orynbasary Serik Juman­ǵarın, Qyrǵyz Respýblıkasy Mınıstrler kabı­neti tóraǵasynyń birinshi orynbasary Adylbek Kasymalıev, Qazaqstannyń Kólik mınıstri Marat Qarabaev, Qyrǵyz Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik jónin­degi memlekettik komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary – Shekara qyzmetiniń dırektory Ýlarbek Sharsheev, Qa­zaq­­stannyń Energetıka mınıstri Al­masadam Sátqa­lıev, Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstri Nurjan Nur­jigitov, Qyrǵyz Respýblıkasy Ener­getıka mınıstrliginiń birinshi orynbasary Nazgúl Ýsenova, Qyrǵyz Respýblıkasy Sý resýrstary, aýyl sharýashylyǵy jáne óńdeýshi ónerkásip mınıstriniń orynbasary Almazbek Sokeev, Qazaqstannyń Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva, Qyrǵyz Respýblıkasy Mádenıet, aqparat, sport jáne jastar saıasaty mınıstri Altynbek Maksýtov sóz sóıledi.

Bolashaqqa birge qadam basamyz

Jıyn sońy qos halyqtyń arasyn­daǵy mádenı-rýhanı baılanysty pash etken rásimmen jal­ǵasty. Memleket basshysy Qyr­ǵyz Respýblıkasy Prezıdenti Sadyr Japarovty I dárejeli «Dostyq» orde­nimen marapattady. Saltanatty rásim ba­rysynda Qasym-Jomart Toqaev Sadyr Japarovtyń ekijaqty qarym-qatynas­tardy damytýǵa jáne nyǵaıtýǵa zor úles qosyp otyrǵanyn atap ótti.

– Qyrǵyz Respýblıkasy – bizdiń ejel­den enshisi bir, tamyrlas týysymyz. Eń jaqyn ári senimdi strategııalyq serik­tesimiz. Qos halyqtyń baýyrlastyǵy – ózara tıimdi qarym-qatynastyń altyn ar­qaýy. Bul iske Siz zor úles qosyp kelesiz. Men ony joǵary baǵalaımyn, – dedi Prezıdent. Sondaı-aq Memleket bas­shysy Qazaqstan Qyrǵyz elimen stra­tegııalyq áriptestik pen odaqtastyqqa negiz­delgen yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa múddeli ekenin jetkizdi. Onyń aıtýynsha, biz bolashaqqa birge qadam basamyz. Máńgilik dostyǵymyz ben myzǵymas baýyrlastyǵymyz jalǵasa bermek.

– Siz halyqtarymyz arasyndaǵy ózara tıimdi baılanystardy nyǵaıtýǵa zor eńbek sińirdińiz. Men osyny eskere otyryp, Sizdi I dárejeli «Dostyq» ordenimen marapattaý týraly sheshim qabyldadym. Bul – erekshe qurmet pen shynaıy rızashylyqtyń belgisi. Osy marapat eki eldiń qarym-qatynasyn odan ári damytýǵa yqpal eterine senimim mol. Qazaqstan men Qyrǵyz Respýblıkasynyń dostyǵy máńgi jalǵasa bersin! – dedi Memleket basshysy. Al Sadyr Japarov Qasym-Jomart Toqaevqa shyn júrekten alǵys aıtyp, eki el ara­syndaǵy strategııalyq seriktestik pen odaqtastyqty odan ári nyǵaıtýǵa bar kúsh-jigerin salýǵa daıyn ekenin jetkizdi.

Tarıhı kelisim

Budan keıin ekijaqty kelissózder men Joǵary memleketaralyq keńes otyrysynyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan jáne Qyrǵyz Respýblıkasynyń prezı­dentteri buqaralyq aqparat qural­dary úshin birlesken málimdeme jasady.

Aldymen sóz kezegin alǵan Qasym-Jomart Toqaev Qyrǵyz Respýblıkasy basshysynyń bul jolǵy saparynyń eki el úshin mán-mańyzy zor ekenine nazar aýdaryp, tarıhı kelisimge qol qoıylǵanyn málimdedi:

– Bul – Qazaqstan men Qyrǵyzstan arasyndaǵy odaqtastyq qatynastardy nyǵaıtý jáne keńeıtý týraly shart. Osy qujat ózara baılanystardy odan ári damytýǵa jol ashady. Eki eldiń múd­desine tolyq saı keledi. Iаǵnı ǵasyrlar boıy qalyptasqan baýyrlastyq baılanysty saqtaýǵa múmkindik beredi. Elderimizdiń dástúrli dostyq jáne tatý­kórshilik qatynastaryn nyǵaıtýǵa Sadyr Nýrgojoevıch zor úles qosty. Sol úshin qadirli áriptesime alǵys aıtamyn, – dedi.

Prezıdenttiń aıtýynsha, taraptar ekijaqty yntymaqtastyqtyń ózekti máseleleri jóninde jan-jaqty pikir almasyp, naqty ári mańyzdy kelisimderge qol jetkizgen. Bul boıynsha, qos tarap baýyrlas eki el arasynda sheshimin tappaǵan túıtkildi másele bolmaýy kerek degen ortaq baılamǵa kelgen. Sonymen birge saýda-ekonomıkalyq baılanystardy nyǵaıtýǵa basa mán berilip otyr. Sebebi Qazaqstan – Qyrǵyz Respýblıkasynyń saý­da jáne ınvestısııa salasyndaǵy negizgi seriktesiniń biri. Byltyr ózara taýar aınalymy 1,5 mıllıard dollarǵa jetse, endigi jerde taraptar kelissózder barysynda bul kórsetkishti 2 mıllıard dollarǵa jetkizýdi kózdep otyr. Jalpy, ózara saýda aınalymyn qysqa merzimde edáýir arttyrýǵa múmkindik bar ekeni de aıtyldy. «Biz ónerkásip ónimderin jáne basqa da taýarlardy eksporttaýǵa daıynbyz. Qazaqstan Qyrǵyzstanǵa qazirdiń ózinde 195 taýar túri boıynsha eksport kólemin ulǵaıta alady. Onyń jalpy quny – 260 mıllıon dollar. Qyrǵyz eliniń de Qazaqstanǵa shyǵaratyn ónimderi az emes», dedi Memleket basshysy. Bul oraıda qolda bar múmkindikti barynsha paıdalaný, ásirese, Úkimetaralyq keńes pen Aımaqaralyq forýmnyń jumysyn jandandyrý, shekarada salynyp jatqan Saýda-logıstıkalyq ındýstrııalyq ke­shendi tez arada iske qosý jóninde ýaǵda­lastyqqa qol jetkizilgen.

Budan bólek, kelissózder barysynda agroónerkásip sektoryndaǵy múm­kindikter jan-jaqty talqylandy.

– Byltyr eki memlekettiń osy saladaǵy taýar aınalymy 10 paıyzǵa artyp, 300 mıllıon dollarǵa jetti. Bizdiń elderimiz úshin ónim kólemin ulǵaıtý, birlesken kásip­oryndar ashý, ǵylymı-zertteý ıns­tıtýttary arasynda baılanys ornatý óte mańyzdy. Osy oraıda eki eldiń Úkimetine Jol kartasyn qabyldaý týraly tapsyrma berildi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.Prezıdenttiń aıtýynsha, qazaq ınvestorlary qyrǵyz ekonomıkasynyń mańyzdy sektorlaryn damytýǵa úles qosyp keledi. Bul rette Memleket basshysy Qazaqstan kásip­kerleriniń qarjysyna Ystyqkól oblysynda kún energııasy stansasyn salý josparlanǵanyn, sondaı-aq Jalal-Abad oblysynda ferroqorytpa zaýytyn salý jóninde kelissóz júrip jatqanyn mysalǵa keltirdi.

Alys-beristi jandandyrý – mańyzdy mindet

«Birlesken kásiporyndar tıimdi jumys isteý úshin qolaıly jaǵdaı jasaýǵa kelistik. Osy oraıda búgin О́zara ınvestısııalardy qorǵaý jóninde kelisimge qol qoıyldy. Oǵan ózderińiz kýá boldyńyzdar. Sondaı-aq elektrondy úkimet júıesin engizýge jáne damytýǵa ýaǵdalastyq. Ekonomıkany sıfrlandyrý úshin tájirıbe almasý jáne aqparat salasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý týraly kelistik. Eki el arasyndaǵy alys-beristi jandandyrý – mańyzdy mindettiń biri. Osy oraıda shekara arqyly júk ótkizý múmkindigin arttyrý jáne ony rásimdeýdi jetildirý úshin naqty sharalar qabyldanyp jatyr. Mysaly, elimiz «Qarasý», «Besaǵash», «Aýhatty», «Sartóbe» «Aısha bıbi», «Sypataı batyr», «Kegen» beketterin jańǵyrtýǵa kiristi. Osy beketterdiń bárinde sıfrlyq tehnologııa engiziledi. Bul aýqymdy jumysty 2028 jylǵa deıin aıaqtaımyz dep josparlap otyrmyz», – degen Qasym-Jomart Toqaev, sý-energetıka salasyndaǵy qarym-qatynasty úılestirý mańyzdylyǵyna da erekshe toqtaldy.

– Keıingi jyldary transshekaralyq sý resýrstaryn tıimdi ári ádil paıdalanýdyń ózektiligi arta tústi. Osy oraıda ózara úılesimdi jumysty jalǵastyramyz dep kelistik. Bul baǵyttaǵy túıtkilderdi tezirek sheshý úshin birlesken sharalar qabyldaý qajet. Sondyqtan memleket­aralyq sý sharýashylyǵy qurylym­darynyń jumys kestesin jaqyn arada bekitýge jáne ony ýaqtyly oryndaýǵa ýaǵdalastyq. Qazaqstan barlyq mindet­temeni tolyq oryn­daýǵa jáne mańyzdy jobalardy bir­lese iske asyrýǵa daıyn, – dedi Prezıdent.

Memleket basshysynyń aıtýynsha, joǵary memleketaralyq keńes barysynda mádenı-gýmanıtarlyq baılanystarǵa da basa mán berilgen. Osy kúnderi Astanada ótip jatqan mádenı sharalar ortaq rýhanı qundylyqtarymyzdy odan ári baıyta túseri sózsiz.

– Baýyrlas eki eldi jaqyndastyratyn qundylyqtardyń tamyry tereńde jatyr. Halyqtarymyzdyń tarıhı, mádenı jáne rýhanı bastaýy da – ortaq. Jambyl men Toq­taǵuldyń, Kenen men Osmanquldyń shynaıy dostyǵy qazaq pen qyrǵyz qatynasyn nyǵaıta tústi. Qyrǵyz dalasynda týyp, eki elge birdeı eńbegi sińgen azamattar az emes. Qazaq qalamgerleri «Adamzattyń Aıtmatovy» dep atap ketken zańǵar jazýshynyń shyǵarmasyn oqymaǵan adam kemde-kem. Tolomýsh О́keev, Bolot Shamshıev, Súımenqul Chokmorov syndy qyrǵyz kınosynyń kórnekti ókilderi Muhtar Áýezovtiń týyndylaryn ekranǵa shyǵarýǵa eleýli úles qosty. Qyrǵyz memlekettiliginiń negizin qalaýǵa zor eńbek sińirgen Abdykerım Sydyqov, Qasym Tynystanov syndy tulǵalar Alash ıdeıasyna adal boldy. Álemdegi eń kólemdi epos retinde tanylǵan «Manas» jyry – kúlli túrki jurtynyń qundy qazy­nasy. Manas – baýyrlas qyrǵyz halqynyń berekeli birliginiń sımvoly. О́zderińizge málim, osydan úsh jyl buryn Bishkekte Abaıdyń, al Astanada Manas pen Shyńǵys Aıtmatovtyń eskertkishterin ornatý týraly mámilege keldik. Osyǵan oraı búgin Elorda tórinde áıgili Manasqa arnalǵan eskertkish ashylady. Ortaq tarıhymyzǵa qurmet kórsetip, Qyrǵyz Respýblıkasynyń mádenı murasyn pash etkeni úshin Sadyr Nýrgojoevıchke jáne barsha qyrǵyz halqyna rızashylyǵymdy bildiremin, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdenttiń pikirinshe, eki eldiń mádenı-gýmanıtarlyq, týrızm jáne sport salalaryndaǵy yntymaqtastyǵy tabys­ty júzege asyp keledi. Atap aıtqanda, Bishkekte Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń fılıaly, Osh qalasynda Lev Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń bólimshesi jumys isteı bastady. Budan bólek, Qazaqstan Úki­meti qyrǵyz stýdentteri úshin 50 grant bólip otyr. Mádenı-gýmanıtarlyq baılanysty nyǵaıtý úshin jyl saıyn eki el zııalylarynyń forýmy da turaqty ótip keledi.

Jeti qujatqa qol qoıyldy

Sondaı-aq Memleket basshysy eki eldiń halyqaralyq túıtkildi máselelerge qatysty ustanymdary ortaq ekenin atap ótip, kelissóz barysynda Ortalyq Azııadaǵy yqpaldastyqty tereńdetýge nazar aýdarylǵanyn jetkizip:

– Bıyl Astanada ótetin Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń kezekti 6-shy Konsýltatıvtik kezdesýine belsene atsalysýǵa ýaǵdalastyq. Qazaqstannyń birqatar halyqaralyq uıymnyń tóraǵa­sy retinde kótergen bastamalaryn qol­daǵany úshin qyrǵyz baýyrlarǵa rızashy­lyq bildiremiz. Búgingi sapar eki eldiń yntymaqtastyǵyn odan ári nyǵaıta túsetini anyq, – dedi.

О́z kezeginde Sadyr Japarov Astanaǵa resmı saparmen kelýge shaqyryp, qyrǵyz delegasııasyna kórsetilip jatqan meımandostyq syı-qurmeti úshin alǵys aıtty. Qyrǵyz Prezıdenti búgingi kezdesý eki memleket arasyndaǵy odaqtastyq jáne strategııalyq seriktestikti múldem jańa deńgeıge shyǵarýǵa ári onyń mazmunyn baıytýǵa yqpal etetinine senim bildirdi.

– Biz qurmetti Qasym-Jomart Kemelulymen birge saıası-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq, mádenı-gýmanıtarlyq máselelerdi keńinen talqyladyq. Joǵary memleketaralyq keńestiń kezekti jıynyn ótkizip, ózara seriktestigimizdi nyǵaıtýǵa jáne kún tártibindegi máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan birqatar ýaǵdalastyqqa qol jetkizdik. Búgingi kelissózderdiń nátıjesinde eki eldiń túpki múddelerine saı keletin odaqtastyq qatynastardy tereńdetý jáne keńeıtý jónindegi kelisimge qol qoıdyq. Ekonomıka, saýda, ınvestısııa jáne aýyl sharýashylyǵy salalaryndaǵy ynty­maqtastyǵymyzdy odan ári órkendetý, kólik jáne kommýnıkasııa, sıfr­landyrý baǵyttarynda birlesken jobalardy iske asyrý, aımaqtaǵy sý-energetıka resýrstaryn birlese tıimdi paıdalaný máselelerin qarastyrdyq, – dedi Sadyr Japarov.

Qyrǵyz eliniń basshysy Astanaǵa resmı sapary qarsańynda ótken Qazaqstan-Qyrǵyzstan bıznes-forýmy sheńberinde, sondaı-aq byltyr Tarazda ótken qos memlekettiń О́ńiraralyq yntymaqtastyq forýmy aıasynda iskerlik baılanys­tar nyǵaıyp, mańyzdy ınvestısııalyq kelisimder jasalǵanyn aıtty. Sonymen qatar kelesi О́ńiraralyq yntymaqtastyq forýmy bıyl Qyrǵyz jerinde ótetinin jetkizdi.

Memleket basshylarynyń birlesken málimdemesinen keıin ekijaqty kelis­sózdiń, sondaı-aq Qazaqstan men Qyr­ǵyz Respýblıkasynyń Joǵary memleket­aralyq keńesi altynshy otyrysynyń qory­tyndysy boıynsha mynadaı qujat­tarǵa qol qoıyldy.

1.Qazaqstan Respýblıkasy men Qyrǵyz Respýblıkasy arasyndaǵy Odaqtastyq qatynastardy tereńdetý jáne keńeıtý týraly shart;

2. Qazaqstan Respýblıkasynyń jáne Qyrǵyz Respýblıkasynyń Joǵary memleketaralyq keńesiniń altynshy otyrysynyń sheshimi;
3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Mınıstrler Kabıneti arasyndaǵy Investısııalardy kótermeleý jáne ózara qorǵaý týraly kelisim;
4. 2003 jylǵy 25 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Memlekettik shekara arqyly ótkizý pýnktteri týraly kelisimge ózgeris engizý týraly hattama;
5. Qazaqstan Respýblıkasynyń Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy Jeke derekterdi qorǵaý jónindegi memlekettik agenttigi arasyndaǵy О́zara túsinistik týraly memorandým;
6. Qazaqstan Respýblıkasynyń О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy Memlekettik sáýlet, qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq agenttigi arasyndaǵy О́zara túsinistik jáne yntymaqtastyq týraly memorandým;
7. Qazaqstan-Qyrǵyzstan memlekettik shekarasynda avtomobıl ótkizý pýnktterin damytý jónindegi 2024-2027 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar jospary (Jol kartasy).

Manas jyry – tutas túrki jurtynyń qazynasy

Tústen keıin Qazaqstan men Qyrǵyz Respýblıkasynyń prezıdentteri Astanadaǵy Aıkól Manas eskertkishiniń saltanatty ashylý rásimine qatysty.

Memleket basshysy sharada sóılegen sózinde elordada mundaı eńseli eskert­kishtiń boı kóterýi, eń aldymen, qazaq halqynyń qyrǵyz aǵaıynǵa degen rııasyz qurmetiniń belgisi ekenin atap ótip: «Eki jyl buryn Bishkekte uly Abaıdyń eskertkishi ashylǵanyn bilesizder. Men sol is-sharaǵa arnaıy baryp qatystym. Mundaı ıgi bastamalar eki eldiń dostyq baılanysyn nyǵaıta túseri sózsiz», dedi.

Qasym-Jomart Toqaev myńjyldyq tarıhy bar Manas jyryn barsha adamzat rýhanııatynda ózindik orny bar biregeı mura retinde atap ótip, ony tek qyrǵyz halqynyń ǵana emes, tutas túrki jurtynyń baǵa jetpes qazynasy degen baǵasyn berdi. – Áıgili jyrdyń zaman synaǵynan aman ótip, búgingi kúnge jetýine qazaq ǵalymdary zor úles qosqan. Osy oraıda Shoqan Ýálıhanov, Muhtar Áýezov, Álkeı Marǵulan sııaqty birtýar tulǵalardy atap ótýge bolady, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Sonymen birge Qazaqstan Prezıdenti eki eldiń mádenı muralarynyń tamyry bir ekenine nazar aýdaryp, qazaq pen qyrǵyzdyń áıgili tulǵalary qaı kezde de ózara tilektes, nıettes bolǵanyna toqtaldy. Memleket basshysy elimizdegi sý tasqynyna qarsy kúreste kómek qolyn sozǵan barsha qyrǵyz jurtyna qazaq eliniń atynan taǵy da zor rızashylyǵyn bildirdi.

– Bas qalamyzda boı kótergen osy sáýlet týyndysy túbi bir túrki jurtynyń birligin kórsetedi. Bul – Manasqa ǵana emes, qazaq pen qyrǵyzdyń máńgilik baýyrlastyǵyna qoıylǵan eskertkish. Men eki eldiń dostyǵy eshqashan myzǵymaıdy dep senemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Qyrǵyz Respýblıkasynyń Prezıdenti Sadyr Japarov ta Manas jyry qyrǵyz halqynyń tarıhı jáne rýhanı murasyna aınalǵanyn atap ótip, urpaqtan-urpaqqa jetkenine toqtaldy.

– Dúnıejúzilik aýyz ádebıetiniń eń uly týyndysy bolǵan Manas eposyn zertteýde qazaq halqynyń birtýar tulǵalarynyń qosqan úlesi zor ekenin aıtý – tarıhı ádilettilik. Bul oraıda talantty zertteýshi Shoqan Ýálıhanov Manas eposyna qyzyǵyp, qaǵaz betine túsirip, ǵylymı aınalymǵa engizdi. Sondaı-aq uly jazýshy Muhtar Áýezovtiń Manas týraly alǵashqy monografııalyq eńbek jazǵany qazaq-qyrǵyz arasynda keńinen málim. Sondyqtan búgin Qyrǵyzstan men Qazaqstan qarym-qatynasyndaǵy tarıhı kún. Aıkól Manas eskertkishiniń qazaq jerinde ashylýy eki eldiń ba­ýyr­lastyǵyn taǵy bir márte dáleldedi, – dedi Qyrǵyz basshysy. Sondaı-aq Sadyr Japarov ta barsha qyrǵyz eliniń atynan Qasym-Jomart Toqaevqa jáne Aıkól Manas eskertkishin ashýǵa úles qosqan azamattarǵa rızashylyǵyn bildirdi.

Saltanatty is-sharaǵa Qyrǵyzstannyń resmı delegasııa músheleri jáne eki eldiń zııaly qaýym ókilderi qatysty.