Qalpyna keltirý jumystary bastaldy

Sergeev sý qoımasyndaǵy eń bıik deńgeı 17 sáýirde 1 355 sm-ge je­­tip, toq­tady. Sodan beri sý deń­­geıi aqyryn túse bastady. 23 sáýirde bul taǵy da 11 sm-ge túsip, sýdyń jalpy deńgeıi 1 145 sm-ge deıin tómendedi.

Tasqynnyń beti qaıtqaly beri jergilikti atqarýshy organdar men qyzmet kórsetý salalary beıbit tirliktiń muń-muqtajyn shuǵyl sheshýge kirise bastady. Oblystyq ákimdikte óńir basshysy Ǵaýez Nurmuhambetovtiń tóraǵalyǵymen tasqynnyń zardaptaryn joıý jóninde keńes ótti. Onda tas­qyn­nan zardap shekken turǵyn úılerdi qalpyna keltirý basty nazarda boldy. Qalpyna keltirýge kelmeıtin turǵyn úılerdi buzý jáne jóndeýge keletinderin túzetý úshin barlyq aýdannyń árqaısysynan keminde 8 birlik tehnıkasy bar 5 mehanıkalyq brıgada jasaqtalyp, qalanyń zardap shekken shaǵyn aýdandary men aýyldarǵa bólinbekshi. Sonyń ishinde Petropavldyń Oıqala shaǵyn aýdanynda 30 brıgada jumys isteıdi. Munda Ǵ.Músirepov, Taıynsha, Ýálıhanov aýdandarynyń brıgadalary kómek­ke kelmek. Teri zaýyty aýdanyna Esil, Jambyl, Shal aqyn jáne Aıyrtaý aýdandarynyń brıgadalary bekitildi. Zarechnyı kentine M.Jumabaev, Tımırıazev, Aqjar jáne Mamlıýt aýdandarynyń brıgadalary barady. Aqqaıyń aýdanynyń brıgadasy Qyzyljar aýdanyna kómekke jiberiledi. Tasqynnyń zardaptaryn joıýǵa Petropavl qalasyn qosa eseptegende oblystyń túkpir-túkpirinen jalpy sany 100-den asa mehbrıgada jumyldyrylatyn boldy. Joldardy jóndeýge jáne tazalaýǵa 50 tehnıkasy bar 8 jol-qurylys uıymy bekitilip, olar qajet bolǵan jaǵdaıda qal­py­na keltirý jumystaryna da tar­tylmaq.

Ǵ.Nurmuhambetov jaýapty memlekettik organdarǵa qalpyna keltirý jumystaryna qajetti brıgadalar men tehnıkalardy bólip, jumystardy qysqa merzimde júrgizýdi tapsyrdy. Sondaı-aq aımaq basshysy qurylys mate­rıaldarynyń baǵasyn jasandy túrde kóterýge jol bermeýdi tıisti organdardyń qaperine saldy. Sýda qalǵan úıler boıynsha tehnıkalyq tekserý men baǵalaýdy jeri qurǵaǵan aýyldar men qalada jyldam júrgizý qajettigi aıtylyp, onyń nátıjeleri boıynsha ótemaqy esepteýdi de jedel júr­gizý tapsyryldy.

Qyzyljar turǵyndary «Qy­zyl­jar sý» JShS kótergish sorǵy stansasynyń isten shyǵýyna baılanysty sýdy áli kúnge kólden alyp otyr. Bul sý ishýge jaramaıdy. Ákimdiktiń otyrysynda osy másele de talqylanyp, Esilden sý tartatyn sorǵy stansasyn qalpyna keltirý boıynsha is-sharalar jos­paryn ázirleý tapsyryldy.

Osynyń aldynda oblys ákimi Qyzyljar aýdanyndaǵy sý tasqynynan zardap shekken Semıpolat, Beskól, Bolshaıa Malyshka aýyldarynda bolyp, turǵyndarmen kezdesken. «Úı­ler­diń aýmaǵy sýdan qurǵap, jer degdigen sátten bastap biz múlikke tehnıkalyq tekserý men baǵalaý júrgizemiz. Bul jumystar qazirdiń ózinde aýdandarda bastalyp ketti. Qyzyljar aýdany men Petropavl qalasynyń ákimine eshteńeni kútpeı, sý tartylǵan úılerde tekserý úshin baǵalaý komıssııalaryn jyldam jiberýdi tap­syrdym», dedi ákim tur­ǵyn­dar­ǵa.

Budan buryn jazǵanymyzdaı, eger komıssııa úıdi jóndeýdi usynsa, qalpyna keltirý jumys­tary shuǵyl túrde bastalmaq, al eger baspana ómir súrýge jaramsyz bolsa, jańa úı salynady nemese ekinshi naryqtan baspana satyp alynady.

Petropavl qalasynda bir­ret­tik áleýmettik kómek alýǵa 2 myńnan asa adam aryz bergen edi. 23 sáýirdegi málimetke qaraǵanda, sonyń 1 131 materıaldyq kómekti aldy. Bul shyǵynǵa bıýdjetten 417,6 teńge tólengen. «Barlyq turǵyndar qajetti qujattardy kórsetken soń ǵana aqsha aldy. Búginge deıin 100 AEK alýǵa tıisti adamdardyń jartysynan kóbi aqshalaryn aldy», dedi ju­mys­pen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar bóliminiń bastyǵy Danııar Asylbekov.

Aıta ketetin jaıt, úıleri sýda qalyp, dúnıe-múlki búlingen adamdarǵa Úkimet qaýlysymen qosymsha 150 AEK tólenetin boldy. Bul habar da soltústikqazaqstandyq sý keshkenderdi qýantyp otyr.

Budan buryn úıleriniń mańy qurǵaǵan turǵyndar orala bas­taǵa­nyn habarlaǵan edik. Alaıda olardyń úıinde elektr qýaty joq bolyp shyqty. Oblysqa elektr qýatyn taratatyn «Soltústik Qa­zaqstan elektr qýatyn taratý» AQ ókili tur­ǵyn­dardyń ja­ryq­tyń joǵyna shaǵymdanǵan saýalyna: «Bizdiń apatty joıý brıgadalarymyz qoldan kel­gen­niń bárin istep ja­tyr. Alaıda kóptegen jerde transformatorlar áli de sýda tur. Al sý men elektr qýaty qosylǵan jer qa­ýipti. Sondyqtan elektr jara­ǵy­na jetý múmkin bolmaı tur», dep jaýap berdi.

Sonymen qatar qazir Shal aqyn, Qyzyljar aýdandarynda búlingen elektr baǵandary qal­py­na keltirilip jatyr eken. Oblys ortalyǵynyń shaǵyn aýdan­dary men keıbir aýyldarda dızeldik generatorlarmen elektr qýaty jetkizildi. Jalpy, oblys boıynsha tasqynnyń asaý tolqyndarymen kelgen alyp seńder soǵyp qulatqan elektr baǵandarynyń sany 729 ekeni belgili bolyp otyr. Olardy qal­pyna keltirýge aldyn ala esep boıynsha 2,4 mlrd teńge qajet. Ázirge Qyzyljar aýdanyndaǵy Voznesenka, Nadejka, Bogolıýbov aýyldaryna tartylǵan baǵandar jóndelgen. Shal aqyn aýdanyndaǵy Keńes, Jańatalap, Jańajol aýyl­daryna tartylǵan jelilerdiń ba­ǵan­dary da iske qosylǵan. Sondaı-aq aksıonerlik qoǵam qo­sym­sha 5 dızeldi-generatorlyq qural satyp alǵan, bular Novo­ka­menka men Arhangelka aýyldaryna or­natylmaq.

Zardap shekkenderge kómekte­setin qoǵamdyq shtab ókilderiniń de jumysy qyzý. Olar Úkimet tarapynan, jergilikti bılik pen kásiporyndar, uıymdar, jeke adam­dar tarapynan berilgen kómekter men jeńildikterdi de eva­kýasııalyq beketterdegi tur­ǵyndarǵa jetkizip jatyr. Bul – dúnıe-múlki sýda qalǵan jarym kóńil jandarǵa úlken medeý. Evakýasııalyq bekette otbasynyń alty múshesimen birge jatqan Orazǵalı Áldekeev óziniń birrettik járdemaqyny alǵanyn jetkizdi. «Endi, mine, jataqhanaǵa aýystyq. Mundaǵy jaǵdaı jaqsy. Aldymen týys­tar­dyń úıinde bolǵanbyz, biraq olarǵa kedergi jasaǵymyz kel­medi», dedi ol.

Soltústik Qazaqstan oblysy