Eýrazııalyq ıntegrasııa – el damýynyń kilti

Azamattardyń ál-aýqatynyń jaqsarýyn ekonomıkalyq ósimsiz elestetý múmkin emes. Al ol óz kezeginde ótim naryǵynyń ulǵaıýyn, kedendik kedergilerdiń joıylýyn, ınvestısııaǵa qajetti jaǵdaıdyń jaqsarýyn talap etedi. Osy oraıda Elbasy, «Nur Otan» partııasynyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń saıasaty negizinde Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshelikke ený arqyly alǵa qoıǵan mejege jeterimizge senim mol. Jalpy, qujatqa qol qoıylǵan kúnnen bas­tap «ekonomıkalyq yqpaldastyq Qazaqstanǵa ne úshin qajet? Ol nege dál qazir qurylyp jatyr?» degen saýaldar kópshilik arasynda talqyǵa túsip jatqany ras. Desek te, bul odaqtyń der kezinde qurylǵany anyq. Dálirek aıtqanda, ekonomıkadaǵy daǵdarys pen uzaqqa sozylǵan turaqsyzdyq kez kelgen eldiń búgingi tańda ózge eldermen yqpaldastyǵyna baılanysty ekenin kórsetip berdi. Álemniń kóptegen aımaqtarynda yqpaldastyq úderisti jetildirýde jáne álemdegi eń damyǵan otyzdyqtyń qataryna kiretin elderdiń bári de aımaqtyq jáne jahandyq ekonomıkalyq birlestikterdiń belsendi qatysýshylary bolyp tabylady. Al otyzdyqtyń qataryna ený úshin bizge de bul Odaqqa kirýdiń mańyzy zor edi. Odaq arqyly búginde tórt el arasynda iskerlik saladaǵy básekege qabilettilikti damytýǵa jaǵdaı jasalady. Sondaı-aq, taýarlardyń, qyzmet kórsetýdiń, ınvestısııanyń, eńbek resýrstarynyń erkin qozǵalysy Qazaqstanǵa áriptesterimen halyqaralyq ekonomıkalyq qatynastarda biryńǵaı odaq bolyp tize qosylýyna múmkindik týǵyzady. Azamattardyń tutyný jaǵdaıy men ómir súrý sapasy da edáýir jaqsarady dep kútilýde. Sóıtip, básekege qabiletti alpaýyt eldermen teń dárejede bolatynymyz anyq. Taǵy bir aıta keterligi, Reseımen, Belarýspen jáne Armenııamen biryńǵaı naryqta bolý Qazaqstanǵa Qytaı men Eýropalyq odaqtyń qýatty ekonomıkalarynyń arasynda tıimdi dáneker bolýǵa múmkindik týǵyzady. Kásipkerler óz ónimin arttyryp, tórt el arasynda taýar aınalymyn júrgize alsa, eldegi qarapaıym azamattar kóptegen taýarlar men ártúrli qyzmet kórsetýlerge qol jetkizedi. Sondaı-aq, naryqtyq ımport pen jergilikti ónimder baǵasynyń tómendeýinen ashyq básekege múmkindik týady. Eń bastysy, tutynýshy úshin óndiriletin taýarlardyń dúnıejúzilik standartqa jaýap bere alatyndaı joǵary sapada bolýyna talap kúsheıedi. Osyǵan oraı, elde azyq-túlik taýarlaryn óndirýdiń tehnıkalyq reglamentin biregeı sıpatqa kóshirý josparlanýda. Sonyń ishinde taýar óndirýshiler óz ónimderiniń sapasyn kóterýge mindetti. Máselen, bizdiń elde shujyq óndirisinde ettiń úlesi 5 pen 20 paıyzdyń arasyn quraıtyn. Qazirgi ýaqytta bul 60 paıyzdan kem bolmaýy tıis. Osy sııaqty barlyq taýarlardyń sapasy arttyrylady. Taǵy bir aıta keterligi, mamandar men stýdentter tórt el arasynda emin-erkin júrip, qyzmet etý, oqý oryndarynda bilim alý sııaqty múmkindikterge ıe bolady. Tize bersek, Odaqqa enýdiń mańyzdylyǵy az emes. Búginde Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq jańa kúshtiń bastaýyna aınalyp otyr. 1 qańtardan óz jumysyn bastaǵan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń bolashaǵy óte zor. Atalǵan Odaq tyń kúshtiń qaınary bolady. Ol álemdik qoǵamdastyqqa óziniń ómirsheńdigi men aıqyn baǵyt-baǵdaryn kórseterine senim mol. Budan bólek, ol Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa Qytaı, Vetnam men Úndistan syndy iri elder qyzyǵýshylyq tanytyp otyr, al keleshekte múshe memleketter qataryna Qyrǵyzstandy qabyldaý josparda bar ekeni aıtylyp jatyr. Munyń bári ár eldiń ekonomıkalyq damýǵa qol sozyp jatqandyǵynyń kórinisi ekeni anyq. Taǵy bir atap kórsetetin jaıt – EAEO eń aldymen múshe elderdiń egemendik teńdigin, olardyń aýmaqtyq tutastyǵyn jáne taraptardyń ulttyq múddeleriniń saqtalýyn eskerip, halyqaralyq quqyqtyń kópshilik moıyndaǵan normalarynyń negizinde qurylǵanyn basa aıtý kerek. Munda múshe memleketter erkindik, teńdik, ózara tıimdilik qaǵıdattaryn ustanýǵa tolyq quqyly. Jáne ár qatysýshynyń uıymnan shyǵýǵa da tolyq quqy bar. Aıta bersek, ár memlekettiń ekonomıkalyq damýyna bar jaǵdaı jasalǵan. Bolashaǵyn oılaǵan, elim, jerim degen kókiregi oıaý ár azamat bul Odaqtyń mańyzdylyǵyn tereń túsinýi qajet. Al muny buqaraǵa jetkizip otyrý – árqaısymyzdyń mindetimiz. Qanat ÁZMUHANOV, «Nur Otan» partııasy Atyraý qalalyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary.